Đ bài: Nh n đnh v th Nguy n Khuy n, có ý ki n cho r ng: "Có th nói v iề ậ ị ề ơ ễ ế ế ằ ể ớ
Nguy n Khuy n l n đu tiên nông thôn Vi t Nam m i th c s đi vào văn h c". Anhễ ế ầ ầ ệ ớ ự ự ọ
ch hãy bình lu n ý ki n trênị ậ ế
Bài làm
Ph n l n cu c đi c a Nguy n Khuy n là nông thôn. Quê ông là m t mi n đng chiêmầ ớ ộ ờ ủ ễ ế ở ộ ề ồ
nghèo trũng n c. Nguy n Khuy n s ng quê và quan h thân tình v i m i ng Ôngướ ễ ế ố ở ệ ớ ọ ườị
làm th t ng b n bè, t ng anh v , t ng ông hàng th t,... làm câu đi vi ng ng i làng,ơ ặ ạ ặ ợ ặ ị ố ế ườ
vi ng ng i th rèn, m ng đám c i, m ng nhà m i,... Nguy n Khuy n vi t nhi u vế ườ ợ ừ ướ ừ ớ ễ ế ế ề ề
con ng i, v thiên nhiên, c nh v t nông thôn. Tr c Nguy n Khuy n, trong vănườ ề ả ậ ở ướ ễ ế
ch ng Vi t Nam th nh tho ng có nh ng tác ph m vi t v nông thôn, nh ng hình nhươ ệ ỉ ả ữ ẩ ế ề ư ả
nông thôn trong văn h c nói chung còn m nh t. Có th nói, v i Nguy n Khuy n l n đuọ ờ ạ ể ớ ễ ế ầ ầ
tiên nông thôn Vi t Nam m i th c s đi vào văn h c.ệ ớ ự ự ọ
“S m tr a d a mu i cho qua b a,ớ ư ư ố ữ
Ch búa, tr u cau ch ng dám mua”ợ ầ ẳ
(Ch n quê)ố
N i ám nh th ng xuyên c a ng i nông thôn là lo m t mùa, l t l i:ỗ ả ườ ủ ườ ấ ụ ộ
“Năm nay cày c y v n chân thua,ấ ẫ
Chiêm m t đng chiêm, mùa m t mùa”.ấ ằ ấ
(Ch n quê)ố
Hay:
“Quai M Thanh Liêm đã v r i,ễ ỡ ồ
Vùng ta thôi cũng l t mà thôi”ụ
(N c l t Hà Nam)ướ ụ
Trong th Nguy n Khuy n, thiên nhiên đc miêu t cũng là m t thiên nhiên nông thônơ ễ ế ượ ả ộ
r t rõ. C nh mùa thu trong th c a ông không ph i là mùa thu mi n nào, th i nào, mà làấ ả ơ ủ ả ở ề ờ
mùa thu quê ông, vùng đng chiêm B c B lúc b y gi . Ta có th nh n th y đi u yở ồ ắ ộ ấ ờ ể ậ ấ ề ấ
qua cái màu"xanh ng t" c a b u tr i, đn cái n c "trong veo" c a ao cá; hay t cái"L ngắ ủ ầ ờ ế ướ ủ ừ ư
gi u ph t ph màu khói nh t, Làn ao lóng lánh bóng trăng loe". Và cũng ph i đn Nguy nậ ấ ơ ạ ả ế ễ
Khuy n, trong th Vi t Nam m i có nh ng bu i tr a đc bi t nông thôn nh .ế ơ ệ ớ ữ ổ ư ặ ệ ư
“Chuông tr a v ng ti ng ng i không bi t,ư ẳ ế ườ ế
Trâu th s n non ng g c cây”ả ườ ủ ố
(Nh c nh chùa Đi)ớ ả ọ
Vi t v nông thôn v i nh ng tình c m đm th m nh th , không ph i tr c mà sauế ề ớ ữ ả ằ ắ ư ế ả ướ
Nguy n Khuy n cũng hi m có ng i nào vi t đc nh ông. Nông thôn Vi t Nam trongễ ế ế ườ ế ượ ư ệ
th Yên Đ hi n lên v i đy đ nh ng âm thanh và màu s c đc tr ng t ngàn đi, đcơ ổ ệ ớ ầ ủ ữ ắ ặ ư ừ ờ ộ
đáo mà g n gũi, thân quen mà đp đ đn di u k . M t ti ng tr bi bô h c bài, ti ng chầ ẹ ẽ ế ệ ỳ ộ ế ẻ ọ ế ế
kêu vang r n nh ti ng tr ng c a tr nh , ti ng chim ríu rít trên cành tre, m t đêm trăngề ư ế ố ủ ẻ ỏ ế ộ
tr tình, m t con “trâu già c g c phì h i n ng”. Đó còn là âm thanh và màu s c c aữ ộ ọ ố ơ ắ ắ ủ
nh ng ngày h i, ngày xuân, đêm hè:ữ ộ
“Ình ch đêm qua tr ng các làngị ố
Ai ai mà ch ng r c xuân sang”ẳ ướ
“Tr c lũy nh p nhô cò c T ngướ ấ ụ ổ
Cách ao l t đt pháo thày Nhang”ẹ ẹ
(Khai bút)
“Năm gian nhà c th p le teỏ ấ
Ngõ t i đêm sâu đóm l p lòe”ố ậ
(Thu m)ẩ
Đó cũng là nông thôn v i c nh đi lam lũ, cái lo toan t t b t c a công vi c đng áng, vớ ả ờ ấ ậ ủ ệ ồ ị
chua m n c a gi t m hôi v t v , c nh l t l i n c ng p tr ng đngặ ủ ọ ồ ấ ả ả ụ ộ ướ ậ ắ ồ
“Bóng thuy n th p thoáng d n trên váchề ấ ờ
Ti ng sóng long bong v tr c nhà”ế ỗ ướ
(V nh l t)ị ụ
Trong m t khung c nh nh v y, hình nh ng i dân quê nhi u lúc hi n lên h t s c chânộ ả ư ậ ả ườ ề ệ ế ứ
th c và sinh đng. Đó đu là nh ng hình nh bình th ng nên th và tr thành đi n hìnhự ộ ề ữ ả ườ ơ ở ể
trong th Nguy n Khuy n. T t c l n đu tiên đã đi vào văn h c dân t c không ph i m tơ ễ ế ấ ả ầ ầ ọ ộ ả ộ
cách “d n d n”, “t t ”, “t ng b c” mà ào t th m đm trong th c a ông già Yên Đ.ầ ầ ừ ừ ừ ướ ạ ấ ẫ ơ ủ ổ
Nhà th cũng lo cái lo c a ng i dân, s ng cu c s ng b n hàn ch y ăn t ng b a, đo đmơ ủ ườ ố ộ ố ầ ạ ừ ữ ế
cân đong t ng xu nh h .ừ ư ọ
"Năm nay cày c y v n chân thuaấ ẫ
Chiêm m t đng chiêm, mùa m t mùaấ ằ ấ
Ph n thu quan thu, ph n tr nầ ế ầ ả ợ
N a công đa n a thuê bòử ứ ở ử
S m tr a d a mu i cho qua b aớ ư ư ố ữ
Ch búa tr u cau ch ng dám mua”ợ ầ ẳ
(Nhà nông than th )ở
Cách hàng m y ch c năm, tr c khi Ngô T t T vi t T t đèn, Nguy n Công Hoan vi tấ ụ ướ ấ ố ế ắ ễ ế
B c đng cùng, ta đã đc bi t đn m t nông thôn Vi t Nam đói nghèo v i c nh m tướ ườ ượ ế ế ộ ệ ớ ả ấ
mùa năm này qua năm khác, c nh công xá bèo b t, c nh thu má quan l thúc đòi, c nhả ọ ả ế ệ ả
n n n v i ng i cùng kh “lãi m , lãi con sinh đ mãi”, c nh “sâu h n liên miên úng l tợ ầ ớ ườ ổ ẹ ẻ ả ạ ụ
tràn ”, v.v. trong th Nguy n Khuy n.ơ ễ ế
S g n gũi v i cu c s ng bình th ng, s xa v i v i ph ng th c ph n ánh cũ n ng vự ầ ớ ộ ố ườ ự ờ ớ ươ ứ ả ặ ề
c l t ng tr ng, s ch i b nh ng ch đ trung quân, ca ng i “đa linh nhân ki t”ướ ệ ượ ư ự ố ỏ ữ ủ ề ợ ị ệ
chung chung, vi c ti p c n v i nh ng đ tài cu c s ng c a ng i dân v i n i lo toanệ ế ậ ớ ữ ề ộ ố ủ ườ ớ ỗ
hàng ngày c a h ... đã khi n cho th văn Nguy n Khuy n có ph n tách r i kh i truy nủ ọ ế ơ ễ ế ầ ờ ỏ ề
th ng và h t s c g n gũi v i th ca hi n đi. Có th nói r ng đó là nh ng g ch n i đuố ế ứ ầ ớ ơ ệ ạ ể ằ ữ ạ ố ầ
tiên gi a văn h c trung đi và văn h c hi n đi. Có l b n thân Nguy n Khuy n cũngữ ọ ạ ọ ệ ạ ẽ ả ễ ế
ch a ý th c đc đi u đó, nh ng chính nh ng bài th xu t chúng c a ông l i ch a đngư ứ ượ ề ư ữ ơ ấ ủ ạ ứ ự
s ti p n i này.ự ế ố
Chính s hòa mình vào cu c s ng h n nhiên n i thôn dã đã giúp cho nhà th gi i t a đcự ộ ố ồ ơ ơ ả ỏ ượ
tâm tr ng luôn day d t đau kh và m c c m c a mình. Nguy n Khuy n đã tìm th y trongạ ứ ổ ặ ả ủ ễ ế ấ
thiên nhiên, trong cu c s ng lam lũ c a ng i nông dân quê ông s thanh th n c a tâmộ ố ủ ườ ự ả ủ
h n, ni m l c quan yêu đi và nh ng tình c m xóm làng trong sáng. Và đng sau nh ngồ ề ạ ờ ữ ả ằ ữ
bài th có v nh hi n lành c a ông luôn ch a gi u m t n i ni m nóng b ng v v nơ ẻ ư ề ủ ứ ấ ộ ỗ ề ỏ ề ậ
m nh c a đt n c v cu c s ng c a dân lành.ệ ủ ấ ướ ề ộ ố ủ