Đ bài: Nhi u ý ki n cho r ng ch “h ng” là nhãn t bài th M (Chi u t i) c a ế ơ
H Chí Minh. Anh (ch ) có đng ý nh v y không? Hãy nêu ý ki n c a mình, phân ư ế
tích đ làm sáng t
Bài làm
Trong th x a, đc bi t là th Đng lu t, nh t là th t tuy t, th ng có nhãn t (chơ ư ơ ườ ườ
m t) nh là đi m sáng, cái “th n”, linh h n c a bài th . Ng i ta th ng nh c đn ch ư ơ ườ ườ ế
“s u” trong bài th Hoàng H c lâu c a Thôi Hi u. N u ch “s u” đng l i m t n i bu n ơ ế
mênh mang, sâu l ng trong thi ph m đi Đng, thì ch “h ng” l i sáng lên m t ng n l a ườ
m nóng trong bài th Chi u t i c a nhà th c ng s n H Chí Minh trên đng gi i tù ơ ơ ườ
qua m t xóm núi h o lánh:
Chim m i v r ng tìm ch n ng
Chòm mây trôi nh gi a t ng không
Cô em xóm núi xay ngô t i
Xay h t, lò than đã r c h ng.ế
Ánh l a h ng trong lò than
Lúc y, chi u đã mu n. Bác b gi i qua m t khu r ng heo hút n i đt khách quê ng i. ơ ườ
Ch có m t cánh chim m i bay v r ng tìm n i trú ng và m t chòm mây cô đn trôi trên ơ ơ
b u tr i, không bi t s đi đâu v đâu... Tâm tr ng ng i tù xa x cũng v y. C m t ngày ế ườ
lê n ng b c chân xi ng xích, m t m i rã r i mà v n ch a có đi m d ng chân. M t n i ướ ư
bu n th m sâu vào c nh v t khi n cho c nh chi u t i càng thêm v ng v , hiu qu nh, ế
l nh l o. Đó là n i bu n nh quê h ng, t qu c, đng bào, đng chí c a ng i chi n sĩ ươ ườ ế
cách m ng đang b giam hãm trong c nh tù đày gian truân, v t v .
Nh ng b ng t th chuy n đi khi ng i tù đi qua m t xóm núi bên đng. Không cònư ơ ườ ườ
cái hiu h t, l nh l o c a c nh chi u t i n i núi r ng v ng l ng, câu th b ng nh reo vui ơ ơ ư
lên tr c m t c nh sinh ho t đm m n i xóm núi:ướ ơ
Cô em xóm núi xay ngô t i
Xay h t, lò than đã r c h ng.ế
Con ng i lao đng hi n ra kh e kho n, t i vui, đy s c s ng m c dù cu c s ng c aườ ươ
h còn nghèo nàn, v t v (ch ăn ngô). Hình nh “cô em xóm núi xay ngô t i” hi n lên
th t đp trong câu th , và càng đp h n là cái ánh l a h ng trong lò than đã t a m nóng ơ ơ
và ánh sáng ra t t c , đy lùi bóng t i và cái l nh l o c a c nh chi u t i n i núi r ng. ơ
Ng nh ng n l a h ng đang h t lên khuôn m t cô gái làm cho khuôn m t cô càng thêm ư
r ng r . T th chuy n đi chính là nh m t ch “h ng” làm sáng c bài th , đem m ơ ơ
nóng và s c s ng đn cho tác ph m. M t ch h ng mà đ s c đ cân l i v i 27 ch th ế ơ
kia, nó làm sáng c câu th , c bài th . Nó là nhãn t (ch m t) c a bài th ”. (Hoàng ơ ơ ơ
Trung Thông).
Nh ng do đâu mà có đc nhãn t đó? Do đâu mà m t ch “h ng” đã làm cho ng i đcư ượ ườ
c m nh n đc cái “th n” c a bài th , linh h n c a bài t tuy t? Chính là do trong lòng ượ ơ
thi nhân cũng có m t ng n l a h ng r c sáng nh v y: ng n l a c a tình yêu cu c s ng, ư
yêu con ng i không bao gi t t trong lòng nhà th H Chí Minh. Ngay c nh ng lúc màườ ơ
cu c s ng c a ng i tù y không còn n a, thì tình yêu y v n còn, và ch t th v n trào ườ ơ
lên đ k t t l i thành m t ch “h ng” tuy t đp. đây, trong c nh gi i tù này, Bác làm ế
gì còn ni m vui cho riêng mình mà ch có n i đau, n i bu n, nh ng chính lúc Ng i đi qua ư ư
h m núi, nhìn th y c nh cô gái xay ngô, thì ni m vui đn ngay, và t th xu t th n bay ế ơ
lên thành m t ng n l a h ng r c r . Đó là ni m vui cho ng i lao đng, vì ng i lao ườ ườ
đng, và h n th , còn là s trân tr ng, nâng niu đi v i m t h nh phúc th t bình th ng, ơ ế ườ
nh nhoi c a ng i lao đng n i xóm núi. Đúng nh Hoài Thanh đã vi t: “Nh ng c nh ườ ơ ư ế
t ng y bi t bao ng i đã đi qua, nh ng n u không có m t t m lòng nâng niu trân tr ngượ ế ườ ư ế
thì cũng không th nào ghi l i đc trong th ”. ượ ơ