Đ bài: Phân tích nh ng chi ti t chính đa đn vi c nh n th c m i c a nhân v t ế ư ế
Đu trong Chi c thuy n ngoài xa c a Nguy n Minh Châu ế
Bài làm
Đi v i truy n ng n, tình hu ng gi vai trò là h t nhân c a c u trúc th lo i, nó chính là
cái hoàn c nh riêng đc t o nên b i m t s ki n đc bi t khi n cho t i đó, cu c s ng ượ ế
hi n lên đm đc nh t và ý đ t t ng c a tác gi cũng đc b c l s c nét nh t. Có ba ư ưở ượ
lo i tình hu ng ph bi n trong truy n ng n: tình hu ng hành đng, tình hu ng tâm tr ng ế
và tình hu ng nh n th c. N u tình hu ng hành đng ch y u khám phá di n bi n tình ế ế ế
c m, c m xúc c a nhân v t thì tình hu ng nh n th c ch y u c t nghĩa giây phút "giác ế
ng " chân lý c a nhân v t. Chi c thuy n ngoài xa, k t thúc s ki n ng i đàn bà đc ế ế ườ ượ
m i đn tòa án huy n đ gi i quy t bi k ch gia đình l i là "M t cái gì m i v a v ra trong ế ế
đu v Bao Công c a cái ph huy n vùng bi n". Nh v y, các chi ti t chính c a câu ư ế
chuy n đu đc đnh h ng "chu n b " cho s nh n th c m i m c a Đu. Đó là các ượ ướ
chi ti t:ế
Ng i đàn ông đánh v c n tìm hi u chi ti t này t ph ng di n tâm lí, tính cách nhânườ ế ươ
v t. Vì sao khi m i ra thuy n, ng i đàn ông "lúc nào cũng nhìn dán vào t m l ng áo b c ườ ư
ph ch và rách r i" c a ng i đàn bà nh ng ch khi hai ng i đã đi khu t vào sau chi cế ướ ườ ườ ế
xe rà phá mìn "to l n g p đôi m t chi c xe tăng" thì lão "l p t c tr nên hùng h "? Vì sao ế
trong khi "trút c n gi n nh l a cháy b ng cách dùng chi c th t l ng qu t t i t p vàoơ ư ế ư
l ng ng i đàn bà" gi ng lão l i "rên r đau đn"? Vì sao chuy n lão đánh v di n raư ườ
th ng xuyên và vi c lão đánh v bãi xe tăng h ng có ph i là ng u nhiên không?ườ
Thái đ cam ch u đy nh n nh c c a ng i đàn bà: "không h kêu m t ti ng, không ườ ế
ch ng tr , cũng không tìm cách ch y tr n". Đây là m t thái đ l lùng. Ph i chăng bà ta b
đòn nhi u đn m c quen r i, không còn bi t đau n a? Hay bà ta tăm t i, d t nát đn m c ế ế ế
không còn chút ý th c v quy n s ng c a mình? Hay đó là m t s l a ch n b t đc dĩ
nh ng đã đc suy tính kĩ l ng, sáng su t? Trong hoàn c nh con đông mà cu c s ng trênư ượ ưỡ
m t n c đy nh c nh n, b t tr c, n i lo c m áo không lúc nào buông tha, li u bà ta có ướ ơ
cách l a ch n m t g i ý r ng cu c chi n đu ch ng đói nghèo, tăm t i còn gian nan h n ế ơ
c cu c chi n đu ch ng ngo i xâm và ch ng nào ch a thoát kh i đói nghèo, ch ng đó ế ư
con ng i còn ph i chung s ng v i cái x u, cái ác?ườ
Ph n ng c a c u bé Phác: "S gi n d căng th ng", "nh y x " vào ng i b , "giành ườ
đc chi c th t l ng, li n r n th ng ng i vung chi c khóa s t qu t vào gi a khuônượ ế ư ướ ườ ế
ng c" ng i b . Đây là s ph n ng t nhiên c a m t tâm h n tr th yêu m hay là s ườ ơ
căm ph n mù quáng? C u bé hành đng nh th là đúng hay sai? ư ế
Ng i b đánh Phác r i b đi, ng i m "d ng nh lúc này m i c m th y đau đn, v aườ ườ ườ ư
đau đn v a vô cùng x u h , nh c nhã". Bà g i tên con "ôm ch m l y nó", r i l i buông
ra "ch p tay vái l y vái đ r i l i ôm ch m l y". Có ph i bà m đau đn vì r t cu c đã
không sao tránh đc cho con cái kh i b th ng t n vì c nh b o l c trong gia đình (Phácượ ươ
đã ch ng ki n c nh bà b đòn)? Bà x u h , nh c nhã vì ph i gi u gi m con cái tình tr ng ế ế
kh n kh c a mình, vì mình b t l c hay x u h , nh c nhã vì không d y đc con? T i ượ
sao lúc ch u đòn đau đn m y bà cũng không kêu xin, khóc lóc mà bây gi khi không b đòn ế
bà l i khóc? Bà "vái l y vái đ" đa con là đ "t t i" v i nó hay c u xin nó đng căm thù
b , đng tr nên đc ác nh b nó? ư
Đu m i ng i đàn bà đn công s đ trao đi chuy n gia đình bà. Anh khuyên bà nên b ườ ế
ch ng nh ng bà kiên quy t ch i t . Qua chi ti t này có th th y rõ Đu là ng i t t ư ế ế ườ
b ng, đy thi n chí nh ng l i nông n i. Anh hi u lu t pháp nh ng không th c s hi u ư ư
đi s ng nên cho r ng gi i phóng cho ng i ph n kia kh i s trói bu c v i ng i ườ ườ
ch ng vũ phu là gi i pháp đúng đn. So v i anh, rõ ràng ng i đàn bà làng chài l c h u, ườ
th t h c nh ng bù l i, bà hi u đi s ng, hi u con ng i. Bà nói v i Đu "Lòng các chú ư ườ
t t, nh ng các chú (...) đâu có hi u đc cái vi c c a các ng i làm ăn lam lũ, khó nh c". ư ượ ườ
Bà hi u n i b t c, kh n kh c a ng i ch ng và h n c , bà hi u thiên th c làm m . ế ườ ơ
Ph i chăng vì cái thiên ch c đó, vì nh ng ni m vui nh bé bình d "cũng có lúc v ch ng
con cái chúng tôi s ng hòa thu n vui v ", "Vui nh t là lúc ng i nhìn đàn con tôi chúng nó
đc ăn no" mà bà ch p nh n tình tr ng b hành h ?ượ