Đ bài: Phân tích di n bi n tâm tr ng M trong đêm nghe ti ng sáo g i b n và trong ế ế
đêm mùa đông c t dây trói c u A Ph (truy n ng n V ch ng A Ph c a Tô Hoài)
Bài làm
N i b t lên trong tác ph m là hình t ng nhân v t M - m t nhân v t đi n hình cho n i ượ
kh và s c s ng v n lên c a ng i ph n mi n núi. Đo n hay nh t vi t v M và cũng ươ ườ ế
là đo n hay nh t c a truy n ng n V ch ng A Ph chính là đo n di n t tâm tr ng M
trong đêm mùa xuân nghe ti ng sáo g i b n và trong đêm mùa đông c t dây trói A Ph .ế
Qua nh ng đo n văn này ng i đc th y đc chi u sâu nhân đo ngòi bút Tô Hoài và tài ườ ượ
năng ngh thu t c a nhà văn trong xây d ng nhân v t.
Nh ng ngày làm dâu g t n , M ph i s ng trong tâm tr ng đau kh . T m t cô gái tr
trung, xinh đp, n t na, M đã b bi n thành k làm dâu tr n b bóc l t, b đánh đp hành ế ế
h m t cách tàn nh n. Không cam ch u thân ph n nô l có lúc cô đã đnh tìm đn cái ch t. ế ế
Không nên nghĩ r ng tìm đn cái ch t là M đã c n ngu n sinh l c s ng. Con thuy n t ế ế
đánh đm mình trên sông n c còn yêu sông n c h n là con thuy n c đ m c cho dòng ướ ướ ơ
đi trôi d t. Gi i thoát b ng cái ch t là tiêu c c nh ng đi u đó l i ch ng t M ph n ế ư
kháng l i s ph n.
Không d gì ch t đc khi món n gia đình còn đó, khi b n ch t M l i ti m n m t s c ế ượ
s ng mãnh li t cô bu c ph i s ng ph i nén căm gi n nu t h n nu t t i vào trong. n sau
v ngoài nh m t cái bóng v t v l m lũi là tâm h n h ng h c ng n l a s ng. Ng n l a ư
y đã bùng lên d d i vào m t đêm mùa xuân.
Mùa xuân c a đt tr i đã g i d y c s c s ng mùa xuân trong lòng M . Ngày t t đn, M ế ế
cũng lén l y r u u ng. Lúc đu, M u ng là theo thói quen T t đn là ph i có r u ượ ế ế ượ
nh ng sau đó là s th c t nh c a tâm linh. M u ng r u và u ng ng c t ng bát m t,ư ượ
cách u ng y đâu ch là nu t h n nu t t i vào trong mà còn là đ r o r c men say tu i tr
c a m t th i đã qua Men r u đã làm n ng thêm men đi. ượ
Trong tr ng thái n a say n a t nh, M nhìn nh ng ng i lên đng mà lòng cô đang s ng ườ
v ngày tr c gi a lúc y ti ng sáo g i b n b i h i tha thi t t xa v ng t i. M nh m ướ ế ế
th m theo bài hát c a ng i đang th i sáo. Th t k di u làm sao khi ti ng sáo đã làm lay ườ ế
đng, làm th c t nh con ng i tâm linh trong M đa cô t cõi tr n tr v cõi nh . M nh ườ ư
l i nh ng ngày tháng kh đau trong thân ph n dâu tr n . Khi nh l i đi u đó, M đã a
n c m t. Lúc y cô ch mu n ch t: n u có n m lá ngón khi y M s ăn đ ch t ngayướ ế ế ế
ch không bu n nh l i n a. Tuy nhiên tha thi t h n, mãnh li t h n ti ng sáo l i đa M ế ơ ơ ế ư
v v i nh ng ngày h nh phúc t i đp trong quá kh , ti ng sáo bay l ng l ngoài đng ươ ế ơ ườ
v i nh ng l i ng t ngào tình t :
Anh ném Pao em không b t
Em không yêu qu Pao r i r i. ơ
Ti ng sáo làm M nh l i nh ng ngày ch a làm dâu g t n . Ngày y M xinh đp l i cóế ư
tài th i sáo, cô th i lá cũng hay nh th i sáo, s c đp và ti ng sáo c a M đã cu n hút bao ư ế
trai b n đn m c mi ng đt c nh vách n i M n m đã nh n thín vì v t chân đi ch c a ế ế ơ ế
bao chàng trai. Nh ng chàng trai Mèo đã t ng th i sáo đi theo M h t qu núi này sang qu ế
núi khác.
Nh l i quá kh h nh phúc thì M l i khao khát s ng, khao khát h nh phúc trong hi n t i.
Vi t đn đây d ng nh tác gi đã hóa thân vào nhân v t đ di n t tâm tr ng tinh viế ế ườ ư
ph c t p c a M b ng hình th c ngôn ng n a tr c ti p: M còn tr l m, M mu n đi ế
ch i. Bao nhiêu ng i có ch ng cũng đi ch i ngày T t hu ng chi A S v i M không cóơ ườ ơ ế
lòng v i nhau và v n v i nhau.
M mu n thoát kh i căn bu ng ch t ch i t i tăm. Cô l y m b thêm vào đĩa đèn cho căn
bu ng thêm sáng. Cái ánh sáng ng n l a đèn y cũng là ánh sáng bùng lên t cu c đi M .
Cô s a l i mái tóc v i chi c váy hoa chu n b đi ch i. M thôi làm con rùa lùi lũi trong xó ế ơ
c a, M mu n làm cánh chim bay lên b u tr i đ chào đón mùa xuân.
Gi a lúc M s ng trong ni m h nh phúc v i gi c m và khát v ng thì A S tr v hi u ơ
đc ý đnh đi ch i c a M . Lúc y, A S l nh lùng trói đng M vào c t nhà. H n trói Mượ ơ
l nh lùng vô c m, l nh lùng t t đèn nh th n nhiên khép c a đi ch i không m y may xúc ư ơ
đng. Vi c A S trói M ch càng làm d n t thêm s c s ng mùa xuân trong cô. Men r u, ượ
ti ng sáo làm M ng t ngây nh ng i m ng du, tâm tr ng M đng hi n gi a quá kh vàế ư ườ
hi n t i cô quên mình đang b trói. Lòng M h ng theo ti ng sáo g i b n đ h ng t i ướ ế ướ
cu c vui xuân. M v n vùng b c đi m c dù chân tay đau không c a đc. S c s ng ti m ướ ượ
tàng c a M đc th hi n ngay c trong tình hu ng bi th m nh t. A S có th giam M ượ
gi a ngày xuân ch làm sao giam n i s c s ng mùa xuân trong cô.
Sau cái đêm mùa xuân nghe ti ng sáo g i b n, M l i tr v v i cu c s ng, v i thân ph nế
dâu g t n , l i tr v v i tr ng thái vô c m trong s l m lũi cam ch u. Gi a lúc y m t
s vi c di n ra làm thay đi cu c s ng, s ph n M đó là vi c A Ph làm m t bò đ bò b
h ăn th t và anh tr thành v t th m ng b th ng lý Pá Tra trói đng ch ngày ch t khô ế ế
ch t héo.ế
Lúc đu nhìn th y A Ph b trói, M trong tr ng thái vô c m vì cô đã quá quen v i c nh
này trong nhà th ng lý. M d y s i l a là theo thói quen A Ph có là cái xác ch t đng đó ưở ế
là cũng th thôi. M ch bi t có ng n l a tr thành ng i b n thân thi t s i m cô trongế ế ườ ế ưở
đêm đông l nh giá.
Nh ng sau đó M nhìn sang và nh n ra t đôi m t tr ng tr ng c a A Ph v i nh ng gi tư
l lăn trên gò má s m đen. Nh ng gi t n c m t c a A Ph chính là nh ng gi t n c ướ ướ
m t cu i cùng làm tràn đy c c n c làm thay đi con ng i đi. Và nh ng gi t n c m t ướ ườ ướ
y cũng đã làm đc đi u k di u là đa M t cõi quên tr v cõi nh . M nh l i ngày ượ ư
tr c M cũng b trói nh A Ph . N c m t ch y tràn trên m t trên c mà không th nàoướ ư ướ
lau đc, nh l i quá kh c a mình M t th ng.ượ ươ
V i m t tâm h n nhân h u c a ng i ph n nh M thì lòng t th ng s d n t i m t ườ ư ươ
tình c m l n lao cao đp đó là lòng th ng ng i. M đng c m v i ng i cùng c nh ươ ườ ườ
ng . M nghĩ mình đã b trình ma thì đn ch t rũ x ng nhà th ng lý còn ng i kia vì ế ế ươ ườ
sao l i b trói b hành h nh v y, chúng nó th t đc ác quá. Ch vài ngày sau thì ng i y ư ườ
s ch t khô ch t héo. T th ng ng i M đã đi t i hành đng c u ng i. Cô không s ế ế ươ ườ ườ
ch t mà s n sàng ch t thay cho A Ph nên đã c t dây trói gi i thoát cho A Ph .ế ế
Sau khi c u ng i, M l i tr v v i lòng t th ng. Cô l i s ch t, nh ng đó l i là bi u ườ ươ ế ư
hi n c a lòng ham s ng, th ng mình. M ph i c u chính cu c đi mình. V l i M đã ươ
c t đc dây trói cho ng i thì l nào l i không c t đc dây trói c a chính cu c đi ượ ườ ượ
mình. Hành đng M vùng ch y theo A Ph đ thoát kh i nhà th ng lý Pá Tra là hoàn toàn
h p logic.
Trong c ph n m t c a thiên truy n, M luôn s ng trong tr ng thái câm l ng luôn cúi m t
bu n r i r i thì đây là l n duy nh t M ng ng cao đu. L i nói duy nh t c a M chính ườ ượ
là ti ng nói c a khát v ng gi i phóng: A Ph cho tôi đi, đây thì ch t m t.ế ế
Ng i ta th ng so sánh hình nh nhân v t M v i nhân v t ch D u trong T t đèn c aườ ườ
Ngô T t T . Hai ng i ph n đu có s ph n đau kh đu ti m tàng m t s c s ng. Tuy ườ
không b ng M nh ng s c s ng ch D u là s c s ng ti m n không có đi u ki n phát ư
huy còn s c s ng c a M đã đm hoa k t trái h nh phúc trong cu c đi m i. Ch D u ơ ế
cũng nh M đã ch y vùng kh i cái đa ng c tr n gian trong m t đêm t i tr i. Nh ngư ư
không tr c m t ch D u là tr i t i đen nh m c t i, nh cái ti n đ c a ch còn tr cướ ư ư ướ
m t M không ph i là đêm đen mà là ánh sáng c a s s ng h nh phúc. Có s khác nhau
này là khi vi t V ch ng A Ph Tô Hoài đã đc r i chi u b i ánh sáng c a cách m ng.ế ượ ế