Đ bài: Phân tích đo n th sau trong bài Bên kia sông Đu ng: Bên kia sông Đu ng...ề ạ ơ ố ố
Bây gi tan tác v đâuờ ề
Bài làm
Đây là đo n th nói v n i m t mát c a quê h ng, t p trung nh ng giá tr v văn hóaạ ơ ề ỗ ấ ủ ươ ậ ở ữ ị ề
c truy n c a dân t c c n đm b o nh ng ý chính sau:ổ ề ủ ộ ầ ả ả ữ
H n th Hoàng C m g n li n v i quê h ng Kinh B c, n i ông sinh ra và l n lên. Đây làồ ơ ầ ắ ề ớ ươ ắ ơ ớ
vùng đt c c a ng i Vi t, có truy n th ng văn hóa lâu đi, v i bi t bao di tích l ch s ,ấ ổ ủ ườ ệ ề ố ờ ớ ế ị ử
đn đài, chùa chi n đc d ng trên các ng n đi, s n núi, bên b sông Đu ng. G n v iề ề ượ ự ọ ồ ườ ờ ố ắ ớ
di tích l ch s là nh ng l h i dân gian nh : H i Gióng, h i Lim, h i Chùa Dâu... vàị ử ữ ễ ộ ư ộ ộ ộ
nh ng làn đi u dân ca nh : quan h , hát ví, hát tr ng quân... Đc bi t, nh ng ng i conữ ệ ư ọ ố ặ ệ ữ ườ
gái Kinh B c không ch hát hay mà còn đp n i ti ng. Đây là quê h ng c a nhân v t l chắ ỉ ẹ ổ ế ươ ủ ậ ị
s : Ng c Hân, Lan và nhi u cung n yêu ki u. Riêng tranh dân gian làng H là k t tinhử ọ Ỷ ề ữ ề ồ ế
ngh thu t h i h a dân gian c truy n nh tranh gà l n, tranh đánh ghen, h ng d a...ệ ậ ộ ọ ổ ề ư ợ ứ ừ
Hoàng C m r t t hào và g n bó v i quê h ng mình. Ông t ng tâm s : Đt Kinh B cầ ấ ự ắ ớ ươ ừ ự ấ ắ
thu hút h t tâm h n tôi và c đi tôi, th tôi. Hi m có nhà th nào g n bó tr n v n v iế ồ ả ờ ơ ế ơ ắ ọ ẹ ớ
quê h ng mình đn v y. Cho nên khi nghe quê h ng b gi c giày xéo tâm tr ng nhà thươ ế ậ ươ ị ặ ạ ơ
đau đn và bài th đã ra đi ch trong m t đêm.ớ ơ ờ ỉ ộ
V đp quê h ng trong h i c c a tác giẻ ẹ ươ ồ ứ ủ ả
Sau đo n th m đu nói chung v quê h ng bên b sông Đu ng, n i nh th ng c aạ ơ ở ầ ề ươ ờ ố ỗ ớ ươ ủ
tác gi đã kh i d y m t vùng văn h c đc s c, v i bao k ni m x a:ả ơ ậ ộ ọ ặ ắ ớ ỉ ệ ư
Bên kia sông Đu ngố
Quê h ng ta lúa n p th m n ngươ ế ơ ồ
Tranh Đông H gà l n nét t i trongồ ợ ươ
Màu dân t c sáng h ng trên gi y đi pộ ừ ấ ệ
V i m t h n th giàu yêu th ng, lãng m n nh Hoàng C m, quê h ng hi n lên khôngớ ộ ồ ơ ươ ạ ư ầ ươ ệ
ch là s giàu có. Lúa n p th m n ng v a g i lên s trù phú, l n h p d n, t i đp.ỉ ự ế ơ ồ ừ ợ ự ẫ ấ ẫ ươ ẹ
H ng th m lúa n p g n li n v i nh ng ngày thanh bình m no. Chính mùi th m n ngươ ơ ế ắ ề ớ ữ ấ ơ ồ
nàn y đã hóa thành m t ph n tâm h n c a ng i xa quê. R i c màu t i sáng c aấ ộ ầ ồ ủ ườ ồ ả ươ ủ
nh ng b c tranh Đông H n a. T t c bi n thành m t sinh th trong h n ng i, chữ ứ ồ ữ ấ ả ế ộ ể ồ ườ ứ
không còn là nh ng th riêng l . B i v y, dù xa quê, nh ng cái ph n sinh th y v nữ ứ ẻ ở ậ ư ầ ể ấ ẫ
s ng trong hoài ni m.ố ệ
Tranh làng H x a th ng đc ngh nhân dân gian s d ng gam màu sáng nh màuồ ư ườ ượ ệ ử ụ ư
cánh sen, màu thiên lý, màu đ son... Hoàng C m dùng t t i trong, sáng b ng vì l đó.ỏ ầ ừ ươ ừ ẽ
Đng th i, màu s c y còn g n li n v i tinh th n l c quan yêu đi c a ng i dân x a.ồ ờ ắ ấ ắ ề ớ ầ ạ ờ ủ ườ ư
Tranh th ng v c nh sinh ho t trong đi s ng c a dân quê nh gà v t, đàn l n, âmườ ẽ ả ạ ờ ố ủ ư ị ợ
d ng, k ch i đánh đu, b t m t b t dê... Các b c tranh này ph n ánh cu c s ng h nươ ẻ ơ ị ắ ắ ứ ả ộ ố ồ
nhiên, b ng nét v hóm h nh và cho th y c m gi n d c a ng i dân quê là đc s ngằ ẽ ỉ ấ ướ ơ ả ị ủ ườ ượ ố
m no, thanh bình. Do đó, nhà th nh v s c màu c a tranh Đông H cũng là nh v điấ ơ ớ ề ắ ủ ồ ớ ề ờ
s ng c a quê h ng x a, g n v i nh ng tháng năm thanh bình, yên .ố ủ ươ ư ắ ớ ữ ả
T màu tranh Đông H , màu s c c th , có th t, tác gi liên t ng và khái quát thành màuừ ồ ắ ụ ể ậ ả ưở
dân t c. S d n d t y t nhiên và h p lý, b i tranh Đông H làm b ng ch t li u đcộ ự ẫ ắ ấ ự ợ ở ồ ằ ấ ệ ượ
ch bi n t th o m c c a quê h ng và ngay c khi ng i dân ch n l a ch t li u, màuế ế ừ ả ộ ủ ươ ả ườ ọ ự ấ ệ
s c y không là ph i ng u nhiên. Đó là s ch n l a mang quan ni m, n p nghĩ, tâm h nắ ấ ả ẫ ự ọ ự ệ ế ồ
c a nhân dân t bao đi nay: Màu s c y tr thành màu dân t c, g n bó v i đi s ng tìnhủ ừ ờ ắ ấ ở ộ ắ ớ ờ ố
c m c a con ng i Vi t Nam. Câu th còn th hi n ni m t hào c a tác gi v m t s nả ủ ườ ệ ơ ể ệ ề ự ủ ả ề ộ ả
v t mang b n s c dân t c c a quê h ng.ậ ả ắ ộ ủ ươ
Nh ng câu th còn l i di n t c nh hoang tàn c a quê h ng t ngày gi c Pháp đn:ữ ơ ạ ễ ả ả ủ ươ ừ ặ ế
Quê h ng ta t ngày kh ng khi pươ ừ ủ ế
Gi c kéo lên ngùn ng t l a hung tànặ ụ ử
Ru ng ta khôộ
Nhà ta cháy
Chó ng m t đànộ ộ
L i dài lê s c máuưỡ ắ
Ki t cùng ngõ th m b hoangệ ẳ ờ
S h y di t c a chi n tranh đi v i quê h ngự ủ ệ ủ ế ố ớ ươ
Nh ng câu th di n t c nh “kh ng khi p” c a chi n tranh v i hàng lo t hình dung t :ữ ơ ễ ả ả ủ ế ủ ế ớ ạ ừ
ngùn ng t, khô, cháy... Hình nh đp vào m t con ng i đu tiên v chi n tranh là “l aụ ả ậ ắ ườ ầ ề ế ử
cháy”, b i chi n tranh luôn đng nghĩa v i s h y di t. Nh ng bài th cùng th i ho c sauở ế ồ ớ ự ủ ệ ữ ơ ờ ặ
Bên kia sông Đu ng, khi miêu t v th m h a chi n tranh luôn ám nh v i cái màu đố ả ề ả ọ ế ả ớ ỏ
th m kh c đó:ả ố
B ng cu i mùa chiêm quân gi c t iỗ ố ặ ớ
Ngõ chùa cháy đ nh ng thân cau...ỏ ữ
(Vũ Cao - Núi Đôi)
Lâu quá không v thăm xóm đoề ạ
T ngày binh l a cháy quê h ngừ ử ươ
Khói bom che l p chân tr i cũấ ờ
Che c ng i th ng nóc giáo đng.ả ườ ươ ườ
Hình nh Chó ng m t đàn / L i dài lê s c máu v nên m t c nh kh ng khi p n a: m tả ộ ộ ưỡ ắ ẽ ộ ả ủ ế ữ ộ
đàn chó d i (có th vì ăn ph i thây ng i) đang rong ru i. Đo n th miêu t c nh t ngạ ể ả ườ ổ ạ ơ ả ả ượ
quê h ng khi gi c đn không có m t bóng ng i. Ng i dân quê, ho c đã b đi, ho c đãươ ặ ế ộ ườ ườ ặ ỏ ặ
ch t. Kh p ch n ch còn l i lũ gi c và nh ng con chó điên! C m t vùng quê h ng trùế ắ ố ỉ ạ ặ ữ ả ộ ươ
phú gi thành vùng đt ch t: Ki t cùng ngõ th m b hoang!ờ ấ ế ệ ẳ ờ
S tàn phá quê h ng c a quân gi c không ch có th . Hoàng C m đt ng t k :ự ươ ủ ặ ỉ ế ầ ộ ộ ể
M con đàn l n âm d ngẹ ợ ươ
Chia lìa đôi ngả
Đám c i chu t đang t ng b ng r n rãướ ộ ư ừ ộ
Bây gi tan tác v đâuờ ề
Bên c nh s chia lìa c a con ng i là s tan tác c a m con đàn l n âm d ng, s tan vạ ự ủ ườ ự ủ ẹ ợ ươ ự ỡ
c a đám c i chu t đang t ng b ng r n rã. Đó là c nh trong tranh hay c nh th c ngoàiủ ướ ộ ư ừ ộ ả ả ự
đi? Câu th v i nh ng hình nh c th , sinh đng nh ng l i mang ý nghĩa t ng trungờ ơ ớ ữ ả ụ ể ộ ư ạ ượ
v s h y di t c a chi n tranh đi v i nh ng giá tr văn hóa. Mà nh ng giá tr y, t lâuề ự ủ ệ ủ ế ố ớ ữ ị ữ ị ấ ừ
đã là m t ph n c a tâm h n quê h ng, dân t c. Quân gi c không nh ng đt phá xómộ ầ ủ ồ ươ ộ ặ ữ ố
làng, nhà c a, gi t h i ng i dân lành mà t i ác h n khi chúng tàn phá, xúc ph m đnử ế ạ ườ ộ ơ ạ ế
nh ng giá tr đã tr thành thiêng liêng c a con ng i.ữ ị ở ủ ườ
Đo n th ng n nh ng ch a đng nhi u cung b c tình c m c a tác gi : có yêu th ng, tạ ơ ắ ư ứ ự ề ậ ả ủ ả ươ ự
hào và cũng có đau đn, xót xa, nu i ti c, căm gi n. Nh p đi u c a th theo dòng c m xúcớ ố ế ậ ị ệ ủ ơ ả
c a tác gi . Khi khoan thai, t hào: Tranh Đông H gà l n nét t i trong / Màu dân t củ ả ự ồ ợ ươ ộ
sáng b ng trên gi y đi p. Khi d n d p, gãy khúc, m i câu nh m t s ki n: Ru ng ta khôừ ấ ệ ồ ậ ỗ ư ộ ự ệ ộ
/ Nhà ta cháy / Chó ng m t đàn... Và cu i cùng là ng n ng , h t h ng: Bây gi tan tác vộ ộ ố ẩ ơ ụ ẫ ờ ề
đâu!
Đo n th th hi n tình c m yêu th ng, quý tr ng c a Hoàng C m đi v i vùng đt quêạ ơ ể ệ ả ươ ọ ủ ầ ố ớ ấ
h ng mình. Trong hoàn c nh chi n tranh, càng yêu th ng, t hào v quê h ng baoươ ả ế ươ ự ề ươ
nhiêu, tác gi càng đau xót, căm thù quân gi c b y nhiêu. Dù ch là tình c m c a nhà thả ặ ấ ỉ ả ủ ơ
đi v i quê h ng mình nh ng đi u đáng nói là tình c m, qua th , đã truy n sang ng iố ớ ươ ư ề ả ơ ề ườ
đc m t s c ng h ng to l n.ọ ộ ự ộ ưở ớ