Đ bài: Phân tích đo n th t câu Không h c đc tiên ông phép ng ... đn h t bàiề ạ ơ ừ ọ ượ ủ ế ế
trong Sa hành đo n caả
Bài làm
Đây là nh ng câu th nói v hình nh khác, nh ng con ng i khác, đc đt trên n nữ ơ ề ả ữ ườ ượ ặ ề
c nh c a b c tranh bãi cát dài và ng i đi trên cát dài, nh m th hi n m t tâm s , m tả ủ ứ ườ ằ ể ệ ộ ự ộ
tâm tr ng khác c a tác gi .ạ ủ ả
Đi l p v i hình nh cô đc, tr tr i c a ng i đi tìm chân lý trên con đng m m t,ố ậ ớ ả ộ ơ ọ ủ ườ ườ ờ ị
gian kh là hình nh c a đông đo ph ng danh l i đang t t t ng c xuôi trên đngổ ả ủ ả ườ ợ ấ ả ượ ườ
đi đ m u sinh, đ tranh giành quy n l i đ h ng th r u ngon, th t béo, đ say s aờ ể ư ể ề ợ ể ưở ụ ượ ị ể ư
quên đi trách nhi m cu c đi. Tác gi chua xót nh n th y ng i t nh thì ít, k say thìệ ộ ờ ả ậ ấ ườ ỉ ẻ
nhi u và gi ng nhau, có ai cùng mình đi trên con đng cát b i m m t kia?ề ố ườ ụ ờ ị
Trong lòng tác gi hi n lên m t kh i mâu thu n l n. Ông r t khinh b nh ng ph ng danhả ệ ộ ố ẫ ớ ấ ỉ ữ ườ
l i t m th ng kia, nh ng ông cũng ch t nh n ra s cô đc c a mình. Ph i chăng conợ ầ ườ ư ợ ậ ự ộ ủ ả
đng mà ông d n thân vào, lý t ng mà ông đang theo đu i và tìm ki m là đi u vô ích,ườ ấ ưở ổ ế ề
ch ng ai thèm đ ý quan tâm? Ông không có ng i ng h , đng c m, đng hành. N iẳ ể ườ ủ ộ ồ ả ồ ỗ
ni m y làm xao xác lòng ông, bóp ch t trái tim ông, gi c ông tr v v i hi n t i vô v ,ề ấ ặ ụ ở ề ớ ệ ạ ị
cay đng.ắ
Ng i đi trên cát dài b ng nhiên d ng l i. N i băn khoăn choán đy tâm h n. Và l n đuườ ỗ ừ ạ ỗ ầ ồ ầ ầ
tiên, ng i y đã phân vân t h i, v y là th nào có nên đi ti p hay t b nó, bi t tính v iườ ấ ự ỏ ậ ế ế ừ ỏ ế ớ
nó sao đây? N u đi ti p cũng không bi t ph i đi th nào. B i vì, đng ph ng lì m m t -ế ế ế ả ế ở ườ ẳ ờ ị
đng ghê s thì nhi u. Có l đã đn b c đng cùng? N i b t c và tuy t v ng phườ ợ ề ẽ ế ướ ườ ỗ ế ắ ệ ọ ủ
trùm lên c ng i đi, c bãi cát dài. Ng i đi ch còn có th c t lên ti ng hát v conả ườ ả ườ ỉ ể ấ ế ề
đng cùng c a mình.ườ ủ
Trong cô đc, tuy t v ng, ng i đi ch còn bi t đng l i trên bãi cát dài, v a b t l c, v aộ ệ ọ ườ ỉ ế ứ ạ ừ ấ ự ừ
nu i ti c. B t l c vì không th đi ti p đc, cũng ch a th hay không th quy t đnh số ế ấ ự ể ế ượ ư ể ể ế ị ẽ
làm gì dây. Tr thành ph ng danh l i? Không đc r i. Đi hay n núi phía B c, ở ườ ợ ượ ồ ở ẩ ở ắ ờ
bi n phía Nam, đc thi n k thân, gi riêng mình trong s ch gi a cu c đi ô tr c? Cũngể ộ ệ ỳ ữ ạ ữ ộ ờ ọ
không th đc. Nu i ti c vì con đng gian kh , m m t nh ng đp đ quá, cao quýể ượ ố ế ườ ổ ờ ị ư ẹ ẽ
quá, đáng s ng quá. Thì đành đng chôn chân trên bãi cát. Đó là c m t kh i mâu thu nố ứ ả ộ ố ẫ
l n đè n ng lên tâm h n tác gi .ớ ặ ồ ả
Trong tác ph m, chúng ta th y Cao Bá Quát đã s d ng các đi t nhân x ng khác nhauẩ ấ ử ụ ạ ừ ư
nh khách, quân, ngã. T t c đu đ ch b n thân tác gi .ư ấ ả ề ể ỉ ả ả
Tác gi mu n đt mình vào các v trí khác nhau đ có cách khác nhau b c l tâm tr ngả ố ặ ị ể ộ ộ ạ
c a chính mình trong tâm tr ng mâu thu n.ủ ạ ẫ
Trong bài ca, hình t ng ng i đi trên bãi cát dài đc tác gi th hi n không đn nh tượ ườ ượ ả ể ệ ơ ấ
mà đa chi u. Khi thi đc miêu t nh m t khách th , khi l i nh m t ng i đi tho i,ề ượ ả ư ộ ể ạ ư ộ ườ ố ạ
khi l i nh m t chú th t th hi n. Th m chí có khi tác gi cho n ch th . M c đích làạ ư ộ ể ự ể ệ ậ ả ẩ ủ ể ụ
nh m có nh ng trình bày khác nhau v tâm tr ng, thái đ khi đng tr c các hoàn c nhằ ữ ề ạ ộ ứ ướ ả
khác nhau. Hay đ trình bày nh ng suy nghĩ khác nhau c a ng i đi trên bãi cát dài - tácể ữ ủ ườ
gi tr c nh ng v n đ b c b i đt ra.ả ướ ữ ấ ề ứ ố ặ
Tác ph m đã th hi n nh ng mâu thu n t t ng h t s c sâu s c và tiêu bi u c a th iẩ ể ệ ữ ẫ ư ưở ế ứ ắ ể ủ ờ
đi lúc b y gi m t cách ngh thu t. Đó là xung đt gi a khát v ng s ng cao đp v iạ ấ ờ ộ ệ ậ ộ ữ ọ ố ẹ ớ
hi n th c đen t i, m m t; gi a tinh th n xông pha, h x và lý t ng c a k sĩ v i thóiệ ự ố ờ ị ữ ầ ỷ ả ưở ủ ẻ ớ
đi c u an h ng l c c a ng i đi và nh ng khó khăn gian kh trên con đng đi tìmờ ầ ưở ạ ủ ườ ờ ữ ổ ườ
chân lý.
Ch đ tác ph m là ca ng i, nh ng con ng i hi sinh quên mình vì lý t ng, đ cao ph mủ ề ẩ ợ ữ ườ ưở ề ẩ
ch t và trách nhi m cao quý c a k sĩ đi v i cu c s ng; đng th i b c l s hoangấ ệ ủ ẻ ố ớ ộ ố ồ ờ ộ ộ ự
mang, tuy t v ng c a con ng i không tìm ra l i đi.ệ ọ ủ ườ ố
Bài ca kh c h a hình t ng cô đc, nh nhoi nh ng l i h t s c k vĩ c a con ng i v aắ ọ ượ ộ ỏ ư ạ ế ứ ỳ ủ ườ ừ
qu quy t v a tuy t v ng trên con đng đi tìm chân lý đy gian truân, m m t. L i caả ế ừ ệ ọ ườ ầ ờ ị ờ
v a có âm thanh h t s c bi tráng, v a mang nh ng âm đi u h t s c u bu n. Nó ch a đngừ ế ứ ừ ữ ệ ế ứ ồ ứ ự
s ph n kháng âm th m đi v i tr t t hi n hành, c nh báo m t s thay đi t t y u trongự ả ầ ố ớ ậ ự ệ ả ộ ự ổ ấ ế
t ng lai.ươ
