Đ bài: Phân tích đo n th : "Ta v , mình có nh ta... Nh ai ti ng hát ân tình th yề ạ ơ ề ớ ớ ế ủ
chung" trong bài Vi t B cệ ắ
Bài làm
K v nh ng thành t u xu t s c c a văn h c Vi t Nam th i kì kháng chi n ch ng Phápể ề ữ ự ấ ắ ủ ọ ệ ờ ế ố
xâm l c, có l chúng ta không th nào không nh c đn Vi t B c c a T H u. Đây làượ ẽ ể ắ ế ệ ắ ủ ố ữ
m t bài th mang đm màu s c dân t c, tiêu bi u cho phong cách th T H u. Thông quaộ ơ ậ ắ ộ ể ơ ố ữ
đó, th hi n ni m nh th ng tha thi t và tình c m s t son, đm th m c a nhân dân Vi tể ệ ề ớ ươ ế ả ắ ằ ắ ủ ệ
B c v i cách m ng, v i Đng, v i Bác H , đng th i cũng th hi n tình c m c a ng iắ ớ ạ ớ ả ớ ồ ồ ờ ể ệ ả ủ ườ
cán b kháng chi n v i thiên nhiên, núi r ng và con ng i Vi t B c.ộ ế ớ ừ ườ ệ ắ
Đo n th g m năm câu l c bát nh c l i nh ng c nh thân thi t và t i đp nh t v cánhạ ơ ồ ụ ắ ạ ữ ả ế ươ ẹ ấ ề
và ng i Vi t B c trong h i c c a ng i cán b cách m ng mi n xuôi, đây chính làườ ệ ắ ồ ứ ủ ườ ộ ạ ề ở
nhà th .ơ
Ta v mình có nh taề ớ
Ta v ta nh nh ng hoa cùng ng i.ề ớ ữ ườ
Đây là hai câu th m đu nh ng nó mang c m xúc chung cho toàn đo n. "Ta" là ng i raơ ở ầ ư ả ạ ườ
đi mà cũng là chính tác gi . đây đo n th k t c u theo l i đi đáp thông th ng trongả Ở ạ ơ ế ấ ố ố ườ
dân ca truy n th ng. Do đó, đây chính là l i nói ng t ngào c a ng i ra đi v i ng i l iề ố ờ ọ ủ ườ ớ ườ ở ạ
đ liên t ng đây là m t thi u n đa ph ng. Và câu h i tu t này là cái c bày t tìnhể ưở ộ ế ữ ị ươ ỏ ừ ớ ỏ
yêu c a m t chàng trai mi n đng b ng v i cô gái mi n cao.ủ ộ ề ồ ằ ớ ề
"Hoa và ng i" th c là n i nh v thiên nhiên và con ng i Vi t B c. đây, thiên nhiênườ ự ỗ ớ ề ườ ệ ắ Ở
hòa đi u v i con ng i, gi a chúng ngoài m i quan h t ng h còn có m i t ng sinhệ ớ ườ ữ ố ệ ươ ỗ ố ươ
l n nhau. Vi t B c sinh ra con ng i và con ng i làm nóng m quê h ng Vi t B c.ẫ ệ ắ ườ ườ ấ ươ ệ ắ
Ti p theo, tám dòng l c bát còn l i nh là m t b c tranh t bình v thiên nhiên và conế ụ ạ ư ộ ứ ứ ề
ng i n i đây. V i b n dòng l c, nhà th đã miêu t phong c nh núi r ng qua b n mùa,ườ ơ ớ ố ụ ơ ả ả ừ ố
m i mùa là m t b c tranh thiên nhiên có nét đp riêng bi t. Qua đây, ta th y ch riêngỗ ộ ứ ẹ ệ ấ ỉ
đo n th này đã th m đm tính ch t dân gian.ạ ơ ấ ậ ấ
Đu tiên là b c tranh t c nh và kh i g i cho chúng ta tình c m m n th ng c a mùaầ ứ ả ả ơ ợ ả ế ươ ủ
đông Vi t B c. T i sao l i là mùa đông? Vì đây là h i c c a tác gi trong gi phút chiaệ ắ ạ ạ ồ ứ ủ ả ờ
tay. Chúng ta còn nh , vào m t đêm mùa đông 1946, H Chí Minh đã kêu g i toàn dânớ ộ ồ ọ
kháng chi n. Đc bi t Hà N i, nh ng ng i lính c m t sau hai tháng giam chân đchế ặ ệ ở ộ ữ ườ ả ử ị
trong thành ph đã bí m t v t sông H ng đ lên căn c cách m ng Vi t B c. S ki nố ậ ượ ồ ể ứ ạ ệ ắ ự ệ
này, đn t n bây gi v n s ng mãi b i m t khúc hát quen thu c:ế ậ ờ ẫ ố ở ộ ộ
Đêm cái đêm rét quá chân c uầ
Anh, anh đã h n ngày mai tr l iẹ ở ạ
Sông, sông H ng bên b hát mãiồ ờ
T ni m tin khúc kh i hoàn ca.ỏ ề ả
L u Tr ng L trong M t mùa đông đã t ng vi t:ư ọ ư ộ ừ ế
Đôi m t em l ng bu n,ắ ặ ồ
Nhìn tôi mà không nói.
Tình đôi ta v i v i,ờ ợ
Có nói cũng vô cùng
Tr i h t m t mùa đôngờ ế ộ
Không m t l n đã nói...ộ ầ
Th mà, ch n núi r ng heo hút này đt ng t b ng lên màu đ t i c a hoa chu i r ngế ở ố ừ ộ ộ ừ ỏ ươ ủ ố ừ
nh nh ng bó đu c th p lên sáng r c. V đp nên th và r c r c a Vi t B c vào mùaư ữ ố ắ ự ẻ ẹ ơ ự ỡ ủ ệ ắ
đông g i cho ng i đc nh ng rung đng sâu xa. Thông qua b c tranh, ta th y dù mùaợ ườ ọ ữ ộ ứ ấ
đông l nh giá nh ng s s ng núi r ng v n c nh tuôn trào, c m giác đem đn cho lòngạ ư ự ố ừ ẫ ứ ư ả ế
ng i s m áp l i.ườ ự ấ ạ
Thiên nhiên đáng yêu nh th , còn con ng i thì sao? Ta xét ti p câu hát:ư ế ườ ế
Đèo cao n ng ánh dao gài th t l ng.ắ ắ ư
Th i gian đc xác đnh b i y u t "ngày xuân". Chính n t ng th i gian này t o s v nờ ượ ị ở ế ố ấ ượ ờ ạ ự ậ
đng, sinh sôi n y n . Không gian đây nh là c tích. M i v a r i màu xanh b t ngànộ ả ở ở ư ổ ớ ừ ồ ạ
đi m hoa chu i đ, bây gi n bung ra nh ng r ng m tr ng mu t tho ng h ng th m.ể ố ỏ ờ ở ữ ừ ơ ắ ố ả ươ ơ
Cái màu tr ng dìu d u tinh khi t y ph lên c cánh r ng, g i lên trong lòng ta m t c mắ ị ế ấ ủ ả ừ ợ ộ ả
giác th m ng bâng khuâng. Ngoài ra màu tr ng c a hoa m g i cho ng i ta cái thanhơ ộ ắ ủ ơ ợ ườ
thoát h n, đem l i cho lòng ng i s thanh th n, th nh th i. Câu th làm cho ta th yơ ạ ườ ự ả ả ơ ơ ấ
d ng nh màu xanh đã b l n l t. Mùa xuân đây không t ng b ng nh mùa xuân c aườ ư ị ấ ướ ở ư ừ ư ủ
Xuân Di u mà nó đn m t cách l ng l , âm th m nh ng không kém ni m vui.ệ ế ộ ặ ẽ ầ ư ề
Nh ng i đan nón chu t t ng s i giang.ớ ườ ố ừ ợ
Mùa xuân miêu t trong câu th r t đc tr ng cho mùa xuân Vi t B c. S i giang là s nả ơ ấ ặ ư ệ ắ ợ ả
ph m c a Vi t B c. Do v y, ng i lao đng đó là ng i Vi t B c ch không ph i làẩ ủ ệ ắ ậ ườ ộ ườ ệ ắ ứ ả
ng i mi n xuôi. Nhìn th y đc t ng s i giang, t c là con ng i đc nhìn t m g n.ườ ề ấ ượ ừ ợ ứ ườ ượ ở ầ ầ
Th r i, kho nh kh c c a mùa xuân cũng qua mau, con ng i ti p t c s ng cu c s ngế ồ ả ắ ủ ườ ế ụ ố ộ ố
c a h .ủ ọ
Ve kêu r ng phách đ vàngừ ổ
Nh cô em gái hái măng m t mình.ớ ộ
B c tranh g i s chú ý cho ng i đc b ng th giác, l n thính giác. Đu tiên, cái đc đáoứ ợ ự ườ ọ ằ ị ẫ ầ ộ
đây chính là âm thanh, âm thanh mùa h , ti ng "ve kêu". Câu th t o ra hình nh nhânở ạ ế ơ ạ ả
hóa. Con ve là loài v t, v y mà nó bi t kêu, bi t g i, nó xui khi n r ng phách "đ vàng''.ậ ậ ế ế ọ ế ừ ổ
Chúng ta nên dành m t ít th i gian đ tìm hi u cái r ng phách k l này. Phách là m t loàiộ ờ ể ể ừ ỳ ạ ộ
cây thân g r ng Vi t B c, n hoa vàng vào đu mùa h .ỗ ở ừ ệ ắ ở ầ ạ
Ti ng ve kêu râm ran đây đó báo hi u mùa h , nh ng lúc này đã là cu i h . Lá cây b tế ệ ạ ư ố ạ ắ
đu chuy n sang màu vàng, c r ng phách thay áo m i, chi c áo vàng óng ánh d i ánhầ ể ả ừ ớ ế ướ
n ng m t tr i. C nh thiên nhiên đp và r c r thêm l i càng lãng m n h n, vì trong cánhắ ặ ờ ả ẹ ự ỡ ạ ạ ơ
r ng b t ngàn y có thêm bóng dáng c a m t s n n "hái măng m t mình". Đc t i đâyừ ạ ấ ủ ộ ơ ữ ộ ọ ớ
khi n ta liên t ng đn m t hình nh t ng t trong th Nguy n Bính, nhà th c a đngế ưở ế ộ ả ươ ự ơ ễ ơ ủ ồ
quê trong phong trào Th m i.ơ ớ
Th th n đng chi u m t khách thơ ẩ ườ ề ộ ơ
Say nhìn ra r ng núi xanh lặ ơ
Khí tr i l ng l và trong tr oờ ặ ẽ ẻ
Th p thoáng r ng m cô hái m .ấ ừ ơ ơ
Đây là kh th th nh t trong bài th Cô hái m . Ta th y có s gi ng nhau r t ng uổ ơ ứ ấ ơ ơ ấ ự ố ấ ẫ
nhiên: cũng là r ng núi và cô gái đang làm vi c. Ch có đi u đây là "hái m " ch khôngừ ệ ỉ ề ở ơ ứ
ph i "hái măng".ả
T "hái" đây d ng nh không th thay th b ng m t đng t khác nh b , đn... vìừ ở ườ ư ể ế ằ ộ ộ ừ ư ẻ ố
ch có nó m i phù h p v i nét d u dàng, uy n chuy n, m m m i c a cô gái mà thôi. Taỉ ớ ợ ớ ị ể ể ề ạ ủ
hãy th t ng t ng b c tranh mùa h nh th này đp bi t bao! C nh thiên nhiên tuy tử ưở ượ ứ ạ ư ế ẹ ế ả ệ
m nh th l i kh m ch m thêm vào hình nh m t ng i thi u n nh nhàng làm vi c.ỹ ư ế ạ ả ạ ả ộ ườ ế ữ ẹ ệ
Qu th t b c tranh v a đp v a có h n. Rõ ràng thiên nhiên và con ng i đã hòa quy nả ậ ứ ừ ẹ ừ ồ ườ ệ
vào nhau, tô đi m cho nhau.ể
Cu i cùng đo n th k t thúc b ng hình nh mùa thu cũng không kém ph n đp đ:ố ạ ơ ế ằ ả ầ ẹ ẽ
R ng thu trăng r i hòa bìnhừ ọ
Nh ai ti ng hát ân tình th y chungớ ế ủ
Câu th đã xác đnh rõ, đây là mùa thu. Thiên nhiên mùa thu đc miêu t b ng ánh trăng.ơ ị ượ ả ằ
Vi c s d ng hình nh trăng th t ra cũng không có gì đc đáo và m i m . Tuy nhiên, đtệ ử ụ ả ậ ộ ớ ẻ ặ
vào hoàn c nh Vi t B c lúc b y gi , ta th y đc ni m m c hòa bình c a ng i cánả ệ ắ ấ ờ ấ ượ ề ơ ướ ủ ườ
b cũng nh toàn dân Vi t B c. T t c đu nói lên ni m tin t ng chi n th ng s đnộ ư ệ ắ ấ ả ề ề ưở ế ắ ẽ ế
v i cách m ng, v i đt n c.ớ ạ ớ ấ ướ
Câu th thi u c th nên con ng i đây cũng thi u c th . T "ai" nhòa đi đ t o n nơ ế ụ ể ườ ở ế ụ ể ừ ể ạ ề
cho c đo n và cũng nh m tr l i cho câu h i đu tiên: "Mình v có nh ta chăng?". Tuyả ạ ằ ả ờ ỏ ầ ề ớ
h i th nh ng trong lòng h v n bi t r ng con ng i y v n th y chung, son s t. Đây làỏ ế ư ọ ẫ ế ằ ườ ấ ẫ ủ ắ
l i đng v ng trong tâm h n c a c ng i đi và ng i l i.ờ ồ ọ ồ ủ ả ườ ườ ở ạ
Qua đây ta th y bao trùm c đo n th là tình c m nh th ng tha thi t ti p t c âm h ngấ ả ạ ơ ả ớ ươ ế ế ụ ưở
chung c a ngh thu t ca dao. Câu th l c bát nh p nhàng, uy n chuy n, ý n g i ý kia củ ệ ậ ơ ụ ị ể ể ọ ợ ứ
trào lên dào d t trong lòng ng i ra đi và ng i l i. Đc bi t là qua cách x ng hôạ ườ ườ ở ạ ặ ệ ư
"mình" v i "ta". đây đi p t "nh " dùng đ xoáy sâu vào c m h ng ch đo là h i c.ớ Ở ệ ừ ớ ể ả ứ ủ ạ ồ ứ
Bên c nh đó, nh c đi u d u dàng tr m b ng khi n c đo n th mang âm h ng bângạ ạ ệ ị ầ ổ ế ả ạ ơ ưở
khuâng, êm êm nh m t khúc hát ru - khúc hát ru k ni m. Có l khúc hát ru này không c aư ộ ỉ ệ ẽ ủ
ai khác mà là c a "ta" và cho ng i nh n là "mình". C "ta" và "mình" đu cùng chung n iủ ườ ậ ả ề ỗ
nh , cùng chung "ti ng hát ân tình" và ân tình sâu n ng y mãi còn l u luy n v n v ngớ ế ặ ấ ư ế ấ ươ
trong nh ng tâm h n chung th y.ữ ồ ủ
Có th nói đây là đo n th hay và có giá tr nh t trong bài Vi t B c. C nh thiên nhiên vàể ạ ơ ị ấ ệ ắ ả
con ng i trong đo n th đc miêu t h t s c tuy t v i và t i đp tràn ng p s c s ng.ườ ạ ơ ượ ả ế ứ ệ ờ ươ ẹ ậ ứ ố
Và v i gi ng th ng t ngào, tâm tình khi n đo n th nh m t b n tình ca v lòng chungớ ọ ơ ọ ế ạ ơ ư ộ ả ề
th y, s t son c a ng i cách m ng đi v i nhân dân, quê h ng Vi t B c.ủ ắ ủ ườ ạ ố ớ ươ ệ ắ
Sau khi đã Phân tích đo n th : "Ta v , mình có nh ta... Nh ai ti ng hát ân tình th yạ ơ ề ớ ớ ế ủ
chung" trong bài Vi t B c các em có th đi vào Vi t B c th hi n r t đm đà tính dân t cệ ắ ể ệ ắ ể ệ ấ ậ ộ
trong ngh thu t th T H u ho c tham kh o Cùng tái hi n v đp c a nh ng đoàn quânệ ậ ơ ố ữ ặ ả ệ ẻ ẹ ủ ữ
ra tr n m i nhà th l i có cách khám phá th hi n riêng. C m nh n v đo n th trong bàiậ ỗ ơ ạ ể ệ ả ậ ề ạ ơ
Tây Ti n và Vi t B c nh m c ng c ki n th c c a mình.ế ệ ắ ằ ủ ố ế ứ ủ
Bài M u S 2: ẫ ố
Vi t B c là m t trong nh ng bài th hay nh t c a T H u. L i th nh khúc hát ân tìnhệ ắ ộ ữ ơ ấ ủ ố ữ ờ ơ ư
