Đ bài: Phân tích đo n th : Ta v mình có nh ta…..Nh ai ti ng hát ân tình th yề ạ ơ ề ớ ớ ế ủ
chung, trong bài th Vi t B c c a T H uơ ệ ắ ủ ố ữ
H ng d nướ ẫ
T H u luôn vi t v lí t ng, v l s ng, lòng trung thành v i cách m ng, là m t trongố ữ ế ề ưở ề ẽ ố ớ ạ ộ
nh ng nhà th l n, tiêu bi u nh t c a n n th ca Vi t Nam hi n đi. Ông là ng i cóữ ơ ớ ể ấ ủ ề ơ ệ ệ ạ ườ
t m lòng yêu dân, yêu n c sâu s c, vì v y các sáng tác c a ông r t g n gũi v i nhân dân.ấ ướ ắ ậ ủ ấ ầ ớ
Bài th Vi t B c là m t b c tranh tr tình mà hoành tráng, bao quát c m t không gianơ ệ ắ ộ ứ ữ ả ộ
toàn b Vi t B c là m t bài th dài, không ph i đo n nào vi t cũng đu tay. Nh ng cóộ ệ ắ ộ ơ ả ạ ế ề ư
nh ng đo n qu th t là đc s c mà đó ng i đc th y đc v đp c a ngòi bút Tữ ạ ả ậ ặ ắ ở ườ ọ ấ ượ ẻ ẹ ủ ố
H u.ữ
Đo n th t c nh thiên nhiên hay nh t trong toàn th bài th . Tác gi ch dùng 10 câu, t pạ ơ ả ả ấ ể ơ ả ỉ ậ
trung nói đn m t ch đ, nh ng nó đã đt đn s toàn bích. Đo n th này có th chiaế ộ ủ ề ư ạ ế ự ạ ơ ể
làm hai ph n: ph n đu g m hai câu đu và ph n còn l i. Ph n đu nó nh l i m đuầ ầ ầ ồ ầ ầ ạ ầ ầ ư ờ ở ầ
đa đy trong cu c hát giao duyên. Trong đó ng i con trai (ng i v xuôi) v a m h iư ẩ ộ ườ ườ ề ừ ướ ỏ
lòng ng i l i, v a kh ng đnh tình c m trong lòng mình. Ph n sau g m 8 câu chiaườ ở ạ ừ ẳ ị ả ầ ồ
thành 4 c p l c bát.ặ ụ
Trong m i câu th tác gi đã có s k t h p gi a hoa và ng i. Nó là m t b c tranh tỗ ơ ả ự ế ợ ữ ườ ộ ứ ứ
bình di n t h a và ng i Vi t B c trong b n mùa b ng nh ng nét đc tr ng nh t c aễ ả ọ ườ ở ệ ắ ố ằ ữ ặ ư ấ ủ
mi n này. Có th nói, c nh s c thiên nhiên Vi t B c tuy đc mô t r i rác trong c bàiề ể ả ắ ệ ắ ượ ả ả ả
th nh ng d ng nh nó đc k t tinh vào đo n này m t cách hàm súc, cô đúc nh t.ơ ư ườ ư ượ ế ạ ộ ấ
M i m t câu th nh m t l i đi đáp thân tình c a c p đôi trai gái, l i th ng t ngào thaỗ ộ ơ ư ộ ờ ố ủ ặ ờ ơ ọ
thi t, đi vào lòng ng i:ế ườ
"Ta v mình có nh ta"ề ớ
L i đi đáp nghe th t th m thi t, quy n luy n c a đôi trai gái, nh ng v i cách x ng hô taờ ố ậ ắ ế ế ế ủ ư ớ ư
– mình, mình – ta, khi n cho tình c m c a hai ng i l i tr nên bình d , vô t . Cũng nhế ả ủ ườ ạ ở ị ư ờ
cách x ng hô này, đôi trai gái l i có đi u ki n tho i mái đ bày t tình c m c a mình. Taư ạ ề ệ ả ể ỏ ả ủ
v n ch ng bi t mình có nh ta không, nh ng ngay c khi mình không nh ta thì ta v n cẫ ẳ ế ớ ư ả ớ ẫ ứ
nh mình. Mà n i nh m i duyên dáng và t nh làm sao:ớ ỗ ớ ớ ế ị
"Ta v ta nh nh ng hoa cùng ng i"ề ớ ữ ườ
Ng i ra v l u luy n v i Vi t B c không ch có c nh đp mà còn c con ng i tìnhườ ề ư ế ớ ệ ắ ỉ ả ẹ ả ườ
nghĩa n i đây. Trong n i nh c a ng i đi, hai hình nh này là đng hi n, soi chi u vàoơ ỗ ớ ủ ườ ả ồ ệ ế
nhau. Hoa là th đp nh t c a thiên nhiên, còn ng i ta l i là "hoa c a đt". Vì v y, hứ ẹ ấ ủ ườ ạ ủ ấ ậ ễ
nh đn ng i thi hi n bóng hoa, d nh v hoa thì hi n hình ng i. Hoa và ng i khôngớ ế ườ ệ ễ ớ ề ệ ườ ườ
th tách r i. Mà nói v i m t ng i con gái, l i nói "hoa cùng ng i" thì đó ch ng ph i làể ờ ớ ộ ườ ạ ườ ẳ ả
m t l i đánh giá kín đáo hay sao?ộ ờ
Hình nh đp và đc tác gi nh c đn là hình nh h t s c bình d , di n ra m i n iả ẹ ượ ả ắ ế ả ế ứ ị ễ ở ọ ơ
trên đt tr i Vi t B c:ấ ờ ệ ắ
"R ng xanh hoa chu i đ t iừ ố ỏ ươ
Đèo cao n ng ánh dao gài th t l ng"ắ ắ ư
M t màu xanh man mác, d u hi u c a cu c s ng t i đp, tràn tr nh a s ng đang baoộ ấ ệ ủ ộ ố ươ ẹ ề ự ố
trùm không gian, đt tr i vùng Vi t B c. Đó là m t màu xanh mênh mông, tr m tĩnh c aấ ờ ệ ắ ộ ầ ủ
r ng già. Nó g i ra hình nh m t x s êm đm, l ng l , yên tĩnh. Nh ng trên cái n nừ ợ ả ộ ứ ở ề ặ ẽ ư ề
xanh y, chúng ta nhìn th y hình nh hoa chu i r ng b p bùng cháy nh nh ng bó đu c.ấ ấ ả ố ừ ậ ư ữ ố
Ai đã bi t hoa chu i n , s th y r ng tuy tác gi vi t hai ch "đ t i" nh ng cũng đế ố ở ẽ ấ ằ ả ế ữ ỏ ươ ư ủ
g i cho chúng ta bi t hoa chu i đã làm sáng lên m t góc r ng. Th là hoa chu i làm choợ ế ố ộ ừ ế ố
c nh r ng tr nên s ng đng h n. Đng th i hình nh hoa chu i l i đc tô đi m thêmả ừ ở ố ộ ơ ồ ờ ả ố ạ ượ ể
nh ng tia n ng câu th hai càng làm cho không khí v n tr m m c n i này l i tr nênữ ắ ở ứ ố ầ ặ ở ơ ạ ở
t i sáng và linh đng. Trên n n c nh y, hình nh con ng i xu t hi n:ươ ộ ề ả ấ ả ườ ấ ệ
''Đèo cao n ng ánh dao gài th t l ng"ắ ắ ư
Đó là hình nh nh ng con ng i lao đng c a núi r ng Vi t B c. H đang b c lên đèoả ữ ườ ộ ủ ừ ệ ắ ọ ướ
v i m t tinh th n lao đng mi t mài, không qu n khó nh c. Thiên nhiên cũng nh hòaớ ộ ầ ộ ệ ả ọ ư
cùng vào ni m vui v i nh ng ng i lao đng. Ng i đng trên đnh đèo cao, ánh n ngề ớ ữ ườ ộ ườ ứ ỉ ắ
chi u vào l i dao trên th t l ng, lóe sáng. Nó g i đc m t t th v ng chãi, t tin c aế ưỡ ắ ư ợ ượ ộ ư ế ữ ự ủ
ng i làm ch núi r ng. T H u th ng mô t con ng i trong nh ng t th y. Trongườ ủ ừ ố ữ ườ ả ườ ữ ư ế ấ
bài Lên Tây B c tác gi có vi t:ắ ả ế
"R t đp hình anh lúc n ng chi uấ ẹ ắ ề
Bóng dài trên đnh d c cheo leoỉ ố
Núi không đè n i vai v n t iổ ươ ớ
Lá ng y trang reo v i gió đèo".ụ ớ
Trong đo n th trên nhà th không v kĩ mà ch ch m phá vài nét song cũng đ cho ta hìnhạ ơ ơ ẽ ỉ ấ ủ
dung khá rõ nét v hình t ng. V y là, t ng ng v i m t c nh hoa là m t dáng đi uề ượ ậ ươ ứ ớ ộ ả ộ ệ
ng i, m i dáng đi u toát lên m t ph m ch t c a ng i Vi t B c.ườ ỗ ệ ộ ẩ ấ ủ ườ ệ ắ
Mùa xuân Vi t B c thì đp l m, làm say đm lòng ng i. Nh ng đi vào th ca T H uở ệ ắ ẹ ắ ắ ườ ư ơ ố ữ
thì v đp y th t đi th ng, nh ng không ph i ai cũng có th nh n ra v đp y.ẽ ẹ ấ ậ ờ ườ ư ả ể ậ ẻ ẹ ấ
"Ngày xuân hoa n tr ng r ngở ắ ừ
Nh ng i đan nón chu t t ng s i giang"ớ ườ ố ừ ợ
M t màu tr ng tinh khi t c a hoa m đã bao trùm kh p núi r ng Vi t B c. Hai chộ ắ ế ủ ơ ắ ừ ệ ắ ữ
"tr ng r ng" khi n c nh r ng b ng sáng. Ph i nói r ng đây là m t hình nh có s c ámắ ừ ể ả ừ ừ ả ằ ộ ả ứ
nh l n đi v i h n th T H u. Vi t B c trong n i nh c a T H u d ng nh khôngả ớ ố ớ ồ ơ ố ữ ệ ắ ỗ ớ ủ ố ữ ườ ư
th thi u đc s c hoa này. V sau, trong bài Theo chân Bác, T H u vi t:ể ế ượ ắ ề ố ữ ế
"Ôi sáng xuân nay, xuân 41
Tr ng r ng biên gi i n hoa mắ ừ ớ ở ơ
Bác v . Im l ng. Con chim hótề ặ
Thánh thót b lau vui ng n ng "ờ ẩ ơ
Gi a m t không gian bao la t i đp y là hình nh nh ng ng i lao đng c n cù, đángữ ộ ươ ẹ ấ ả ữ ườ ộ ầ
quý. Hai ch "chu t t ng" g i ra đc dáng đi u c n m n, c n tr ng và tài hoa. Không gìữ ố ừ ợ ượ ệ ầ ẫ ẩ ọ
ng i đan nón kia g i vào t ng s i giang n i ni m gì, c m gì?ườ ử ừ ợ ỗ ề ướ ơ
"Ve kêu r ng phách đ vàngừ ổ
Nh cô em gái hái măng m t mình"ớ ộ
B c tranh thiên nhiên tác gi nói đn không ch th y màu s c, đng nét và ánh sáng, màứ ả ế ỉ ấ ắ ườ
chúng ta còn nghe th y đc âm thanh c a r ng, đó là ti ng nh c ve. Nh c ve làm choấ ượ ủ ừ ế ạ ạ
không khí tr nên xao đng. Ph i nói r ng trong các b c tranh đây thì Vi t B c mùa hèở ộ ả ằ ứ ở ệ ắ
là đc s c h n c . Trong câu th , chúng ta th y d ng nh có m t có m t ph n ng dâyặ ắ ơ ả ơ ấ ườ ư ộ ộ ả ứ
chuy n ch y t đu đn cu i câu th . Ve kêu g i hè đn, hè đn làm cho nh ng r ngề ạ ừ ầ ế ố ơ ọ ế ế ữ ừ
phách ng sang màu vàng. Ai đã lên Vi t B c, d th y hình nh k l c a nh ng cánhả ệ ắ ễ ấ ả ỳ ạ ủ ữ
r ng phách v n là màu xanh, n hoa v n náu kín trong nh ng k lá. Nh ng khi nh ngừ ẫ ụ ẫ ữ ẽ ư ữ
ti ng ve đu tiên c a mùa hè c t lên thì chúng đng lo t tr hoa vàng. Ch có m t vài baế ầ ủ ấ ồ ạ ổ ỉ ộ
ngày mà nh ng r ng phách đã lênh láng s c vàng. Ch "đ" là m t ch tinh t . Nó nh nữ ừ ắ ữ ổ ộ ữ ế ấ
m nh khía c nh mau l trong vi c bi n đi màu s c, đng th i di n t nh ng tr n m aạ ạ ẹ ệ ế ổ ắ ồ ờ ễ ả ữ ậ ư
hoa vàng r ng phách m i khi có m t lu ng gió ào qua. Rõ ràng, gam màu đn đây đã thayừ ỗ ộ ồ ế
đi h n, s c tr ng đã nh ng ch h n cho s c vàng. D ng nh âm thanh đã làm bi nổ ẳ ắ ắ ườ ỗ ẳ ắ ườ ư ế
đi thay màu s c. Trên n n c nh y xu t hi n m t hình nh lao đng đy kiên nh n c aổ ắ ề ả ấ ấ ệ ộ ả ộ ầ ẫ ủ
m t cô gái Vi t B c: "Nh cô em gái hái măng m t mình". Hình nh này làm toát lên dángộ ệ ắ ớ ộ ả
đi u ch u th ng, ch u khó, hay lam hay làm, giàu đc hi sinh. Bao b c lên hình nh nàyệ ị ươ ị ứ ọ ả
d ng nh chúng ta th y s c m th ng kín đáo c a ng i vi t.ườ ư ấ ự ả ươ ủ ườ ế
Ngày Vi t B c đã đp, đêm trăng m i tĩnh m ch, th m ng làm sao. B c tranh v raở ệ ắ ẹ ớ ị ơ ộ ứ ẽ
nh ng ánh trăng r i qua vòm lá t o thành m t khung c nh huy n o:ữ ọ ạ ộ ả ề ả
"R ng thu trăng r i hòa bình".ừ ọ
Tác gi đã tái hi n lên c nh đêm trăng trên núi r ng Vi t B c, c a nh ng đêm hòa bình,ả ệ ả ừ ệ ắ ủ ữ
không có bóng gi c, t o cho dân làng cu c s ng yên bình. Đây đúng là khung c nh h uặ ạ ộ ố ả ữ
tình dành cho nh ng cu c hát giao duyên. Cho nên nó cũng là c nh cu i cùng:ữ ộ ả ố
"Nh ai ti ng hát ân tình th y chung"ớ ế ủ
Ch "ai" là cách nói bóng gió, ám ch ng i đang hát cùng v i mình, làm cho l i l tr nênữ ỉ ườ ớ ờ ẽ ở
tình t h n. Và qua ti ng hát chúng ta th y đc ph m ch t ân tình, chung th y c aứ ơ ế ấ ượ ẩ ấ ủ ủ
ng i Vi t B c.ườ ệ ắ
V i nh ng t ng h t s c bình d , l i th du d ng T H u đã tái hi n l i nh ng gì làớ ữ ừ ữ ế ứ ị ờ ơ ươ ố ữ ệ ạ ữ
đc tr ng nh t c a quê h ng cách m ng. Đó là tình yêu c a tác gi v i căn c quanặ ư ấ ủ ươ ạ ủ ả ớ ứ
tr ng c a cu c cách m ng. Chính n i th m ng này đã nuôi d ng và rèn luy n nh ngọ ủ ộ ạ ơ ơ ộ ưỡ ệ ữ
ng i con c a cách m ng, làm cho h th m nhu n lý t ng cách m ng và thêm yêu đtườ ủ ạ ọ ấ ầ ưở ạ ấ
n c quê h ng, làm đng l c đ ti p t c đng lên ch ng l i bom đn c a k thù.ướ ươ ộ ự ể ế ụ ứ ố ạ ạ ủ ẻ
