Đ bài: Phân tích giá tr nhân đo trong truy n ng n Chí Phèo c a Nam Caoề ị ạ ệ ắ ủ
Bài làm
Nam Cao là m t nhà văn l n c a dân t c. Ông chuyên vi t v ng i nông dân nghèo khộ ớ ủ ộ ế ề ườ ổ
trong xã h i cũ. H không nh ng nghèo mà th m chí còn b đy vào b c đng cùng, bộ ọ ữ ậ ị ẩ ướ ườ ị
tha hóa c nhân hình l n nhân tính. Đi n hình trong đó là tác ph m Chí Phèo. Qua nh ngả ẫ ể ẩ ữ
bi n c nghi t ngã trong cu c đi Chí t m t chàng thanh niên hi n lành ch u khó trế ố ệ ộ ờ ừ ộ ề ị ở
thành m t con qu d c a làng Vũ Đi, Nam Cao không nh ng nói lên s th t cay đngộ ỷ ữ ủ ạ ữ ự ậ ắ
v s ph n c a nh ng ng i nông dân b t h nh và b t l c d i ách th ng tr tàn ác c aề ố ậ ủ ữ ườ ấ ạ ấ ự ướ ố ị ủ
th c dân phong ki n, mà còn th hi n giá tr nhân đo r t sâu s c. Ông c m th ng và xótự ế ể ệ ị ạ ấ ắ ả ươ
xa cho nh ng m nh đi c c c.ữ ả ờ ơ ự
Trung tâm c a tác ph m là Chí Phèo – đi di n cho nh ng ng i nông dân b b n cùngủ ẩ ạ ệ ữ ườ ị ầ
hóa t i m c đánh m t chính b n thân mình, lao vào con đng t i l i và t i tăm. Chí dùớ ứ ấ ả ườ ộ ỗ ố
không cha không m nh ng Chí v n tr thành m t con ng i t t. Chí làm thuê làm m n,ẹ ư ẫ ở ộ ườ ố ướ
ch u th ng ch u khó ki m s ng nuôi thân. Nh ng đng đi v n dĩ l m truân chuyên,ị ươ ị ế ố ư ườ ờ ố ắ
Chí b gia đình Bá Ki n đy vào tù. Năm tháng tù đày và lòng h n thù bi n Chí tr thànhị ế ẩ ậ ế ở
m t con ng i hoàn toàn khác t ngo i hình cho đn tính cách. Chí xăm tr nh ng hìnhộ ườ ừ ạ ế ổ ữ
thù quái d , cái đu tr c l c, cái răng c o tr ng h n… trông g m ch t. Tr c đây Chí t tị ầ ọ ố ạ ắ ớ ớ ế ướ ố
đp bao nhiêu thì gi đây l i x u xa, t i t b y nhiêu. Con đng tha hóa c a Chí t lẹ ờ ạ ấ ồ ệ ấ ườ ủ ỉ ệ
thu n v i s tàn ác, b t nhân c a ch đ phong ki n. Trong xã h i y còn r t nhi uậ ớ ự ấ ủ ế ộ ế ộ ấ ấ ề
ng i gi ng nh Chí. Chí ch là m t nhân v t đi n hình trong ph n ng i đông đo y.ườ ố ư ỉ ộ ậ ể ầ ườ ả ấ
H b nh v y không ph i vì b n thân quá y u hèn, không có ngh l c v n lên, mà vì sọ ị ư ậ ả ả ế ị ự ươ ự
tàn ác c a ch đ quá l n. Trong khi đó h l i ch là nh ng ng i nông dân th p c béủ ế ộ ớ ọ ạ ỉ ữ ườ ấ ổ
h ng, không ti n, không đa v , không h c th c. Làm sao có th ch ng l i đc v i giaiọ ề ị ị ọ ứ ể ố ạ ượ ớ
c p đy quy n l c và tàn nh n? Nam Cao bày t s xót th ng và đng c m sâu s c v iấ ầ ề ự ẫ ỏ ự ươ ồ ả ắ ớ
Chí và nh ng con ng i b t h nh nh Chí.ữ ườ ấ ạ ư
Trong chu i ngày dài d ng d c v i nh ng ni m cay đng ch ng ch t gi ng nh nh ngỗ ằ ặ ớ ữ ề ắ ồ ấ ố ư ữ
v t s o ch ng ch t trên khuôn m t trong nh ng l n v ch m t ăn v , nhà văn đã đa thế ẹ ằ ị ặ ữ ầ ạ ặ ạ ư ị
N đn v i Chí. S ki n này đã làm Chí t nh th c và tìm l i đc chính mình. Sau đêmở ế ớ ự ệ ỉ ứ ạ ượ
g p th , Chí t nh táo và nh n th c đc m i th xung quanh mình. Cu c s ng th t gi nặ ị ỉ ậ ứ ượ ọ ứ ộ ố ậ ả
đn mà l i h nh phúc đn v y. Ti ng mái chèo gõ cá, ti ng chim hót, ti ng ng i nói laoơ ạ ạ ế ậ ế ế ế ườ
xao đi ch , và dáng d p c a m t ng i đàn bà ngay c nh bên, t t c đã mang đn cho Chíợ ấ ủ ộ ườ ạ ấ ả ế
s quy t tâm tr l i làm ng i l ng thi n. Đng sau nh ng ti ng ch i chua ngoa, sauự ế ở ạ ườ ươ ệ ằ ữ ế ử
nh ng tr n r u say x n tri n miên, ta l i th y m t Chí Phèo đy lòng nhân ái và giàu tìnhữ ậ ượ ỉ ề ạ ấ ộ ầ
yêu th ng. Có th th d h i nên th không ý th c đc đi u mình đang làm là s ng cùngươ ể ị ở ơ ị ứ ượ ề ố
v i m t th ng không cha không m , chuyên đi r ch m t ăn v nh ng Chí đang hoàn toànớ ộ ằ ẹ ạ ặ ạ ư
t nh táo. Tr c m t Chí là ng i đàn bà ch ng, x u xí và ng ngh ch nh ng đi u đó cóỉ ướ ặ ườ ế ồ ấ ờ ệ ư ề
là gì khi Chí c m nh n đc tình c m r t chân th t và trong sáng c a th . Th ch ng hả ậ ượ ả ấ ậ ủ ị ị ẳ ề
đn đo suy nghĩ hay có b t kì m t thành ki n nào đi v i m t k đi tù v nh Chí. Thắ ấ ộ ế ố ớ ộ ẻ ở ề ư ị
d nh ng t m lòng c a th r t thánh thi n. Bát cháo hành th n u đc nêm gia v b ng sở ư ấ ủ ị ấ ệ ị ấ ượ ị ằ ự
đng c m, b ng tình yêu th ng r t chân th t. Bát cháo y đã đánh th c ph n ng iồ ả ằ ươ ấ ậ ấ ứ ầ ườ
trong Chí tr i d y. Chí mu n cùng th th c hi n c m ngày nào c a mình: có m t giaỗ ậ ố ị ự ệ ướ ơ ủ ộ
đình nho nh , ch ng cày thuê cu c m n, v d t v i thêu thùa. c m y không ch c aỏ ồ ố ướ ợ ệ ả Ướ ơ ấ ỉ ủ
riêng Chí mà c a r t nhi u ng i. Chí không chê th d , l i càng không chê th x u. Cóủ ấ ề ườ ị ở ạ ị ấ
th do tình yêu mù quáng, nh ng c m kia c a Chí là đi u r t đúng đn và nghiêm túc.ể ư ướ ơ ủ ề ấ ắ
Sau bao nhiêu bi n c x y ra, sau nh ng v t s o kéo dài trên m t, Chí l i tr v là m tế ố ả ữ ế ẹ ặ ạ ở ề ộ
con ng i r t hi n lành, r t t t tính. M i tình c a Chí v i th nh m t ân hu mà Namườ ấ ề ấ ố ố ủ ớ ị ư ộ ệ
Cao mu n dành cho đa con đ c a mình, đ Chí đc m t l n trong đi s ng h nh phúcố ứ ẻ ủ ể ượ ộ ầ ờ ố ạ
dù ch là ít i. B i ngay sau đó, th đã nghe l i bà cô c tuy t Chí.ỉ ỏ ở ị ờ ự ệ
Thêm l n n a Chí chìm vào c n say. Nh ng c n say này khác v i nh ng c n say tr c.ầ ữ ơ ư ơ ớ ữ ơ ướ
B i nó có l n men r u v i h i cháo hành thoang tho ng. S tuy t v ng và lòng h n thùở ẫ ượ ớ ơ ả ự ệ ọ ậ
l i trào dâng trong Chí, d n b c chân Chí t i th ng nhà Bá Ki n dù trong đu xác đnhạ ẫ ướ ớ ẳ ế ầ ị
đn nhà th N đ gi t ch t con kh m già nhà nó. Nh ng h đâu có t i tình gì. Chí raế ị ở ể ế ế ọ ư ọ ộ
nông n i này đu do Bá Ki n gây nên. Chí gi t ch t h n r i t t . Chí không mu n s ngỗ ề ế ế ế ắ ồ ự ử ố ố
ti p cu c đi đng đng nh ng kh đau này n a. Ngay c m t c m gi n đn nh tế ộ ờ ằ ẵ ữ ổ ữ ả ộ ướ ơ ả ơ ấ
Chí cũng không đc quy n th c hi n. Chí đc sinh là làm ng i nh ng l i s ng nhượ ề ự ệ ượ ườ ư ạ ố ư
m t con qu d , ch ng ai dám l i g n Chí. Cho t i khi th đn nh ng cu i cùng th cũngộ ỷ ữ ẳ ạ ầ ớ ị ế ư ố ị
quay l ng l i v i Chí. Chí c m th y cô đn và l c lõng gi a bi n ng i mênh mông. Chíư ạ ớ ả ấ ơ ạ ữ ể ườ
s r ng tu i già c a mình s tr nên cô đc và đau kh … Chí ch t, Chí s không cònợ ằ ổ ủ ẽ ở ộ ổ ế ẽ
ph i ti p t c chìm trong men say n a, cũng ch ng ph i xu t hi n tr c m t m i ng iả ế ụ ữ ẳ ả ấ ệ ướ ặ ọ ườ
v i dáng d p trông g m ch t.ớ ấ ớ ế
Dù Chí ch t, nh ng còn có m t Chí Phèo con trong b ng th N . Th cúi xu ng và nghĩ t iế ư ộ ụ ị ở ị ố ớ
cái lò g ch xa xa. Bá Ki n ch t còn có Lý C ng. H n cũng gian ác và x o trá nh chaạ ế ế ườ ắ ả ư
h n.ắ
Chí ch t, câu chuy n k t thúc nh ng nh ng b t công và nh ng s ph n b t h nh nh Chíế ệ ế ư ữ ấ ữ ố ậ ấ ạ ư
Phèo v n còn t n t i nhi u trong xã h i. Không bi t r ng có bao nhiêu th N đ mangẫ ồ ạ ề ộ ế ằ ị ở ể
đn ni m h nh phúc dù là ít i cho nh ng cu c đi y. Qua đó, nhà văn Nam Cao mu nế ề ạ ỏ ữ ộ ờ ấ ố
g i g m và bày t ni m xót th ng, s đng c m c a mình đi v i ng i nông dân cùngử ắ ỏ ề ươ ự ồ ả ủ ố ớ ườ
kh . Đng th i ông cũng ng i ca nh ng ph m ch t t t đp, nh ng t m lòng l ng thi nổ ồ ờ ợ ữ ẩ ấ ố ẹ ữ ấ ươ ệ
còn sót l i sau nh ng xô b , bon chen c a cu c s ng lao đao, l n đn.ạ ữ ồ ủ ộ ố ậ ậ
B ng ngh thu t xây d ng nhân v t đi n hình, Nam Cao đã d ng lên m t Chí Phèo mangằ ệ ậ ự ậ ể ự ộ
giá tr nhân đo vô cùng sâu s c.ị ạ ắ
