Đ bài: Phân tích hình nh chi n đu gian lao trên m t quãng th y chi n m t ế ế
tr n sông Đà đ th y v đp hình t ng ng i lái đò sông Đà ượ ườ
Bài làm
Ng i lái đò hi n lên tr c h t là m t ng i lao đng t ng tr i, có nhi u kinh nghi m đòườ ướ ế ườ
giang, có lòng dũng c m, gan d , m u trí, nhanh nh n và c s quy t đoán n a. Nguy n ư ế
Tuân đa nhân v t c a mình vào ngay hoàn c nh kh c li t mà đó, t t c nh ng ph mư
ch t y đc b c l , n u không ph i tr giá b ng chính m ng s ng c a mình. nhà văn ượ ế
g i đây là cu c chi n đu gian lao c a ng i lái đò trên chi n tr ng sông Đà, trên m t ế ườ ế ườ
quãng thu chi n m t tr n sông Đà. Đó chính là cu c v t thác đy nguy hi m ch t ế ựơ ế
ng i, di n ra nhi u h i, nhi u đt nh m t tr n đánh mà đi ph ng đã hi n ra di nườ ư ươ
m o và tâm đa c a k thù s m t:
"Đá đây ngàn năm v n mai ph c h t trong dòng sông, hình nh m i l n có chi c thuy n ế ư ế
nào xu t hi n quãng m m mà qu nh hiu này, m i l n có chi c nào nhô vào đng ế ườ
ngo t sông là m t s hòn bèn nh m c d y đ v l y thuy n. M t hòn đá nào trông cũng
ng ng c, hòn nào cũng nhăn nhúm méo mó h n c cái m t n c ch này S ông Đà đã ượ ơ ướ
giao vi c cho m i hòn. M i th y r ng đây là nó bày th ch tr n trên sông. Đám t ng hòn
chia làm ba hàng ch n ngang trên sông đòi ăn ch t cái thuy n, m t cái thuy n đn đc ế ơ
không còn bi t lùi đi đâu đ tránh m t cu c giáp lá cà có đá dàn tr n đa s n..."ế
Trong th ch tr n y, ng i lái đò hai tay gi mái chèo kh i b h t lên kh i sóng tr n đa ườ
phóng th ng vào mình. Khi sông Đà tung ra mi ng đòn hi m đc nh t là n c bám l y ế ướ
thuy n nh đô v t túm th t l ng đng l t ng a mình ra gi a tr n n c vang tr i thanh la ư ư ướ
não b t, ông lão v n không h nao núng, bình tĩnh, đy m u trí nh m t v ch huy, lái con ư ư
thuy n v t qua gh nh thác. Ngay c khi b th ng, ng i lái đò v n c nén v t th ng, ượ ươ ườ ế ươ
hai chân v n k p ch t l y cu ng lái, m t méo b ch nh cái lu ng sóng đánh h i lùng, ư
đánh đòn t a, đánh đòn âm vào ch hi m. "Phá xong cái trùng vi th ch tr n th nh t",
ng i lái đò "phá luôn vòng vây th hai". Ông lái đò đã n m ch c binh pháp c a th n sôngườ
th n đá. Đn vòng th ba, ít c a h n, bên ph i bên trái đu là lu ng ch t c , nh ng ng i ế ơ ế ư ư
lái đã ch đng "t n công": C phóng th ng thuy n, ch c th ng c a gi a đó. Thuy n vút
qua c ng đá cánh m khép. Vút, vút, c a ngoài, c a trong, l i c a trong cùng, thuy n nh ư
m t mũi tên tre xuyên nhanh qua h i n c, v a xuyên v a t đng lái đc l n đc. ơ ướ ượ ượ ượ
Trong cu c chi n không cân s c y, ng i lái đò ch có m t cán chèo, m t con thuy n ế ườ
không có đng lùi còn dòng sông d ng nh mang s c m nh siêu nhiên c a loài thuườ ườ ư
quái. Tuy nhiên, k t c c cu i cùng, ng i lái đò v n chi n th ng, khi n cho b n đá t ngế ườ ế ế ướ
tiu ngh u b m t xanh lè vì ph i ch u thua m t con thuy n nh bé.
Ng i lái đò trong tác ph m là m t ng i lao đng vô danh, làm l ng âm th m, gi n d ,ườ ườ
nh lao đng mà chinh ph c đc dòng sông d , tr nên l n lao, kì vĩ, tr thành đi di n ượ
c a CON NG I. Ng i lao đng nh ý chí kiên c ng, b n b , quy t tâm mà chi n ƯỜ ườ ườ ế ế
th ng s c m nh th n thánh c a thiên nhiên. Đó chính là y u t làm nên ch t vàng m i ế ườ
c a nhân dân Tây B c.
N i b t nh t, đc đáo nh t ng i lái đò sông Đà là phong thái c a m t ngh sĩ tài hoa. ườ
Khái ni m tài hoa, ngh sĩ trong sáng tác c a Nguy n Tuân có nghĩa r ng, không c là
nh ng ng i làm th , vi t văn mà c nh ng ng i làm ngh ch ng m y liên quan t i ườ ơ ế ườ
ngh thu t cũng đc coi là ngh sĩ, n u vi c làm c a h đt đn trình đ tinh vi và siêu ượ ế ế
phàm. Trong ng i lái đò sông Đà, Nguy n Tuân đã xây d ng m t hình t ng ng i láiườ ượ ườ
đò ngh sĩ mà nhà văn trân tr ng g i là tay lái ra hoa. Ngh thu t đây là n m ch c các
quy lu t t t y u c a sông Đà và vì làm ch đc nó nên có t do. ế ượ
Quy lu t trên con sông Đà là th quy lu t kh c nghi t. M t chút thi u bình tĩnh, thi u ế ế
chính xác, hay l tay, quá đà đu ph i tr giá b ng m ng s ng. Mà ngay nh ng khúc
sông không có thác l i d d i tay d i chân mà bu n ng . Chung quy l i, n i nào cũng ơ
hi m nguy. Ông lão lái đò v a thu c dòng sông, thu c quy lu t c a lũ đá n i i n c ơ ướ
hi m tr này, v a n m ch c binh pháp c a th n sông th n đá. Vì th , vào tr n m c, ông ế
th t khôn khéo, bình tĩnh nh v ch huy c m quân tài ba. M i giác quan c a ông lão đu ư
ho t đng trong s ph i h p nh p nhàng, chính xác. Xong tr n, lúc nào cũng ung dung,
thanh th n nh ch a t ng v t thác: sóng thác xèo xèo tan ra trong trí nh . Sông n c l i ư ư ượ ướ
thanh bình. Đêm y nhà đò đt l a trong hang đá, n ng ng c m lam và toàn bàn v cá ướ ơ
anh vũ, cá d m xanh, v nh ng cái h m cá hang ca mùa khô n nh ng ti ng to nh mìn ế ư
b c phá r i túa ra đy tràn ru ng. Cũng ch th y ai bàn thêm m t l i nào v cu c chi n ế
th ng v a qua n i i n c đ t ng d quân t n v a r i. Nh nh ng ngh sĩ chân chính, ơ ướ ướ ư
sau khi v t ki t s c mình đ thai nghén nên tác ph m không m y ai t tán d ng v công ươ
s c c a mình. nhà văn Nguy n Tuân đa ra m t l i nh n xét: Cu c s ng c a h là ngày ư
nào cũng chi n đu v i sông Đà d d i, ngày nào cũng giành l y s s ng t tay nh ng cáiế
thác, nên nó cũng không có gì là h i h p, đáng nh H ngh ĩ th , lúc ng ng chèo. Ph i ế
chăng ng i lái đò anh hùng có l d th y, nh ng nhìn ng i lái đò tài hoa, ch có Nguy nườ ư ườ
Tuân.