Đ bài: Phân tích hình nh dòng sông H ng trong bút kí “Ai đã đt tên cho dòngề ả ươ ặ
sông” c a Hoàng Ph Ng c T ngủ ủ ọ ườ
Bài làm
N u nh dòng sông Đà đc Nguy n Tuân l u vào s sách trong nh ng trang văn đy tàiế ư ượ ễ ư ử ữ ầ
hoa v a hùng tráng nh ng cũng đm ch t tr tình thì dòng sông H ng th m ng c aừ ư ậ ấ ữ ươ ơ ộ ủ
m nh đt Hu l i ghi d u n c a mình trong nh ng trang văn xuôi cũng th t uyên bác vàả ấ ế ạ ấ ấ ủ ữ ậ
hào hoa c a Hoàng Ph Ng c T ng. Không còn là n i bu n c a c nh “Gió theo l i gió,ủ ủ ọ ườ ỗ ồ ủ ả ố
mây đng mây/ Dòng n c bu n thiu hoa b p lay” nh trong th Hàn M c T , dòngườ ướ ồ ắ ư ơ ạ ử
sông H ng trong “Ai đt tên cho dòng sông” đã v n mình d y đ’ mang m t màu s c,ươ ặ ươ ậ ế ộ ắ
hình hài m i.ớ
Cũng gi ng nh m ch văn c a Nguy n Tuân khi vi t v sông Đà: miêu t con sông theoố ư ạ ủ ễ ế ề ả
dòng ch y c a nó, nh ng v i cá tính d u đàng c a con ng i x Hu , bài vi t c a Hoàngả ủ ư ớ ị ủ ườ ứ ế ế ủ
Ph Ng c T ng v dòng H ng Giang l i g i cho ng i đc m t c m giác khác: C mủ ọ ườ ề ươ ạ ợ ườ ọ ộ ả ả
giác c a m t cái gì đó d u nh , c len l i miên man r i t t thâm vào h n ng i, t tủ ộ ị ẹ ứ ỏ ồ ừ ừ ồ ườ ừ ừ
làm tr i d y m t cách-tr m tĩnh cái tình yêu mê man, say đm đi v i m t dòng sôngỗ ậ ộ ầ ắ ố ớ ộ
mang nét văn hoá x s - con sông đã đi vào thi ca v i v đp quy n rũ kì l :ứ ở ớ ẻ ẹ ế ạ
“C u cong nh chi c l c ngàầ ư ế ượ
Sông dài mái tóc cung nga buông h ”ờ
Sông H ng đc miêu t m t cách chân th c, sinh đng và h t s c t m trong nh ngươ ượ ả ộ ự ộ ế ứ ỉ ỉ ữ
tình c m yêu th ng chân thành, đm th m c a nhà văn. Đó cũng là nh ng quãng sôngả ươ ằ ắ ủ ữ
“Tr c khi v đn vùng châu th êm đm, nó đã là m t b n tr ng ca c a r ng già, r mướ ề ế ổ ề ộ ả ườ ủ ừ ầ
r gi a bóng cây đi ngàn, mãnh li t qua nh ng gh nh thác, cu n xoáy nh c n l c vàoộ ữ ạ ệ ữ ề ộ ư ơ ố
nh ng đáy v c bí n”. Dòng sông không đc miêu t t m nh ng đo n gh nh thácữ ự ẩ ượ ả ỉ ỉ ở ữ ạ ề
hùng vĩ hi m tr nh cách c a Nguy n Tuân. Cái d d i c a nó ch đc cô đng ng nể ở ư ủ ễ ữ ộ ủ ỉ ượ ọ ắ
g n trong m t hình nh so sánh th t s ng đng: “Gi a lòng Tr ng S n, con sông H ngọ ộ ả ậ ố ộ ữ ườ ơ ươ
đã s ng n a cu c đi nh m t cô gái Di-gan phóng khoáng và man d i'. R ng già đã hunố ử ộ ờ ư ộ ạ ừ
đúc cho nó m t b n lĩnh gan d , m t tâm h n t do và trong sáng. Sông Đà là k thù tháchộ ả ạ ộ ồ ự ẻ
th c con ng i, su t năm nh “gùn ghè” đòi n suýt b t c m t ng i b i thuy n nàoứ ườ ố ư ợ ấ ứ ộ ườ ơ ề
qua đó còn sông H ng đc miêu t trong hình hài c a m t cô gái Di-gan, v đp hoangươ ượ ả ủ ộ ẻ ẹ
d i, đy cá tính. S chuy n mình trong dòng sông đc miêu t nh m t “cu c ki m tìmạ ầ ự ể ượ ả ư ộ ộ ế
có ý th c đ đi t i n i g p thành ph t ng lai c a nó”. Sông H ng chuy n dòng liênứ ể ớ ơ ặ ố ươ ủ ươ ể
t c đ đp h n nh ng đo n khúc quanh “u n mình theo nh ng đng cong th t m m”.ụ ể ẹ ơ ở ữ ạ ố ữ ườ ậ ề
Dòng sông nh m t sinh th có h n, bi t hoang d i, m nh m , r c l a, nh ng cũng bi tư ộ ể ồ ế ạ ạ ẽ ự ử ư ế
hành trình đ ki m tìm v đp v n có c a mình. Và có l , v đp y đâ đc tìm th yể ế ẻ ẹ ố ủ ẽ ẻ ẹ ấ ượ ấ
khi nó v đn m nh đt Hu th m ng: “sông H ng nhanh chóng mang m t s c đp d uề ế ả ấ ế ơ ộ ươ ộ ắ ẹ ị
dàng trí tu , tr thành ng i m phù sa c a m t vùng văn hoá x s ”. N m gi a Hu thệ ở ườ ẹ ủ ộ ứ ở ằ ữ ế ơ
m ng, dòng sông là m t con ng i đy ý th c, d ng nh c kìm hãm b t b n tính phóngộ ộ ườ ầ ứ ườ ư ố ớ ả
khoáng c a m t cô gái Di-gan trong mình tr thành m t cô thi u n Hu d u dàng. Nóủ ộ ở ộ ế ữ ế ị
cũng ch t ch a tình yêu dành cho Hu cũng nh ng i dân x Hu v y. Và cái êm đm,ấ ứ ế ư ườ ứ ế ậ ề
l ng l trôi th t ch m trong lòng thành ph nh m t món quà mà sông H ng giành riêngữ ờ ậ ậ ố ư ộ ươ
cho Hu . “Đy là đi u slow tình c m giành riêng cho Hu , có th c m nh n đc b ngế ấ ệ ả ế ể ả ậ ượ ằ
th giác qua trăm nghìn ánh hoa đăng b ng b nh vào nh ng đêm h i r m tháng B y tị ồ ề ữ ộ ằ ả ừ
đi n Hòn Chén trôi v , qua Hu b ng ng p ng ng nh mu n đi mu n , chao nh trênệ ề ế ỗ ậ ừ ư ố ố ở ẹ
m t n c nh nh ng v n v ng c a m t n i lòng.”... v tr tình c a dòng sông khôngặ ướ ư ữ ấ ươ ủ ộ ỗ ẻ ữ ủ
thiên v vi c t p trung ngòi bút miêu t màu s c, đng nét, nh sông Đà c a Nguy nề ệ ậ ả ắ ườ ư ủ ễ
Tuân mà chú ý đi s ng tâm h n c a nó. V đp tr tình, d u dàng v n toát lên đng sauở ờ ố ồ ủ ẻ ẹ ữ ị ẫ ằ
dáng v c a nh ng khúc quanh, nh ng cái “ôm tình t ” đi v i m nh đt n i nó đi quaẻ ủ ữ ữ ứ ố ớ ả ấ ơ
nh ng nhi u nh t và đc t p trung nh t là vi c nó bi n thành m t dòng sông văn hoá.ư ề ấ ượ ậ ấ ở ệ ế ộ
Văn hoá trong cách khuôn mình cho phù h p v i nh ng m nh đt mà mình đi qua, văn hoáợ ớ ữ ả ấ
cho phù h p v i m nh đt Hu đy m m ng. Sông H ng không ph i là m t dòng sôngợ ớ ả ấ ế ầ ơ ộ ươ ả ộ
n a mà đã tr thành m t linh h n sông th c s . Và b i v y, ng i ta m i nhìn th y cáiữ ở ộ ồ ự ự ở ậ ườ ớ ấ
l u luy n c a dòng sông khi ra kh i đt Hu mà liên t ng t i n i ni m c a Thuý Ki u:ư ế ủ ỏ ấ ế ưở ớ ỗ ề ủ ề
“Có m t cái gì r t l v t nhiên và r t gi ng con ng i đây. Và đ nhân cách hoá nóộ ấ ạ ớị ự ấ ố ườ ở ể
lên, tôi g i đây là n i v n v ng, c m t chút l ng l kín đáo c a tình yêu. Và gi ng nhọ ỗ ấ ươ ả ộ ẳ ơ ủ ố ư
nàng Ki u trong đêm t tình, ngã r này, sông H ng đã chí tình tr l i tìm Kim Tr ngề ự ở ẽ ươ ở ạ ọ
c a nó, đ nói m t l i th tr c khi v bi n c : “Còn non, còn n c, còn dài, còn v , cònủ ể ộ ờ ề ướ ề ể ả ướ ề
nh .”.. L i th y vang v ng kh p l u v c sông H ng thành gi ng hò dân gian; y làớ ờ ề ấ ọ ấ ư ự ươ ọ ấ
t m lòng ng i dân n i Châu Hoá x a mãi mãi chung tình v i quê h ng x s ”. Đây chấ ườ ơ ư ớ ươ ứ ở ỉ
là m t trong s r t nhi u nh ng câu văn so sánh đy n t ng c a Hoàng Ph Ng cộ ố ấ ề ữ ầ ấ ượ ủ ủ ọ
T ng v dòng sông H ng. T t c chúng h i t v i nhau đ làm nên v đp c a m tườ ề ươ ấ ả ộ ụ ớ ể ẻ ẹ ủ ộ
dòng sông văn hoá, ch y tràn theo th i gian c a l ch s và không gian c a đa lí.ả ờ ủ ị ử ủ ị
Miêu t con sông H ng trong hành trình c a nó t r ng già, qua nh ng dãy đi s ngả ươ ủ ừ ừ ữ ồ ừ
s ng nh thành quách, đn vùng Kim Long, ch y vào trong thành ph và cái g p nhau l uữ ư ế ả ố ặ ư
luy n l n cu i đi thành ph góc th tr n. Bao Vinh x a c là hành trình con sông c aế ầ ố ố ở ị ấ ư ổ ủ
th c t i mang m t màu s c đm ch t th . Ph m ch t dòng sông đã đc kh c ho giự ạ ộ ắ ậ ấ ơ ẩ ấ ượ ắ ạ ờ
đây l i ti p t c đc tô đm khi nhà văn đn v i nó trong l ch s th ca. Trong l ch sạ ế ụ ượ ậ ế ớ ị ử ơ ị ử
th ca, sông H ng là m t dòng giàu truy n thông t ng ghi d u hình nh c a nhi u vănơ ươ ộ ề ừ ấ ả ủ ề
nhân tài t cũng nh tr thành ngu n đ tài c a nhi u tác ph m thi ca. Nhìn sông H ngử ư ở ồ ề ủ ề ẩ ươ
góc đ này, tác gi đã ng i ca v đp nên th , nét h u tình duyên dáng c a dòng sôngở ộ ả ợ ẻ ẹ ơ ữ ủ
cũng nh s c h p d n muôn đi c a ng i thi u n b t t này.ư ứ ấ ẫ ờ ủ ườ ế ữ ấ ử
Đã có r t nhi u nh ng tác ph m nhìn sông H ng d i cái nhìn l ch s dân t c, l ch sấ ề ữ ẩ ươ ướ ị ử ộ ị ử
hình thành dòng sông. Riêng Hoàng Ph Ng c T ng đã có cái nhìn đc đáo mang tínhủ ọ ườ ộ
phát hi n khi nhìn dòng sông c d i góc đ l ch s và l ch s th ca. Theo chi u dài l chệ ả ướ ộ ị ử ị ử ơ ề ị
s dân t c qua nh ng th k trung đi; b c vào th i kì cách m ng b ng nh ng chi nử ộ ữ ế ỉ ạ ướ ờ ạ ằ ữ ế
công rung chuy n... Tình yêu m n và t hào đã khi n nhà th ph i th t lên: “Sông H ngể ế ự ế ơ ả ố ươ
là v y, là dòng sông c a th i gian ngân vang, c a s thi vi t gi a màu c lá xanh bi c.ậ ủ ờ ủ ử ế ữ ỏ ế
Khi nghe l i g i, nó bi t cách t hi n đi mình làm m t chi n công, đ r i nó tr v cu cờ ọ ế ự ế ờ ộ ế ể ồ ở ề ộ
s ng bình th ng, làm m t ng i con gái d u dàng c a đt n c”. Ni m kiêu hãnh vố ườ ộ ườ ị ủ ấ ướ ề ề
dòng sông còn ngân lên r t nhi u khi nói đn dòng sông H ng c a thi ca. Ch riêng vi cấ ề ế ươ ủ ỉ ệ
tác gi th ng liên h đn “Truy n Ki u” cũng đã đ minh ch ng cho s đc đáo mangả ườ ệ ế ệ ề ủ ứ ự ộ
tính phát hi n y. “Qu đúng nh v y, toàn b n n âm nh c c đi n Hu đã đc sinhệ ấ ả ư ậ ộ ề ạ ổ ể ế ượ
thành trên m t n c c a dòng sông này... v i m t phi n trăng s u. Và t đó, nh ng b nặ ướ ủ ớ ộ ế ầ ừ ữ ả
đàn đã đi su t đi Ki u. Tôi đã ch ng ki n m t ng i ngh nhân già, ch i đàn h t n aố ờ ề ứ ế ộ ườ ệ ơ ế ử
th k , vào m t bu i t i ng i nghe con gái mình đc Ki u: “Trong nh ti ng h c bay qua /ế ỉ ộ ổ ố ồ ọ ề ư ế ạ
Đc nh ti ng su i m i sa n a v i”. Đn câu y, ng i ngh nhân ch t nh m d y vụ ư ế ố ớ ử ờ ế ấ ườ ệ ợ ổ ậ ỗ
đùi, ch vào trang sách Nguy n Du mà th t lên: “Đó chính là T đi c nh”. Nhà th đãỉ ễ ố ứ ạ ả ơ
không ng n ng i mà đa ra l i kh ng đnh: “dòng sông y không bao gi t l p l i mìnhầ ạ ư ờ ẳ ị ấ ờ ự ặ ạ
trong c m h ng c a các ngh sĩ. M i nhà th đu có m t khám phá riêng v nó: t xanhả ứ ủ ệ ỗ ơ ề ộ ề ừ
bi c th ng ngày, nó b ng thay màu th c b t ng : “Dòng sông tr ng / Lá cây xanh” trongế ườ ỗ ự ấ ờ ắ
cái nhìn tinh t c a T n Đà, t tha th t m màng nó ch t nhiên hùng tráng lên “nhế ủ ả ừ ướ ơ ợ ư
ki m d ng tr i xanh” trong khí phách c a Cao Bá Quát; t n i quan hoài v n c v i bóngế ự ờ ủ ừ ỗ ạ ổ ớ
chi u b ng l ng trong h n th Bà Huy n Thanh Quan, nó đt kh i thành s c m nh ph cề ả ả ồ ơ ệ ộ ở ứ ạ ụ
sinh c a tâm h n, trong th T H u.”.., Và nhà th m n câu h i c a m t nhà th ng iủ ồ ơ ố ữ ơ ượ ỏ ủ ộ ơ ườ
Hà N i mà gieo vào lòng ng i n i bâng khuâng: “Ai đã đt tên cho dòng sông?”. Ch cộ ườ ỗ ặ ắ
ch n r ng đó không ph i là m t câu h i b t vào l ch s . Ng i h i th b i tr c cái l ngắ ằ ả ộ ỏ ắ ị ử ườ ỏ ế ở ướ ữ
l , hi n d u c a dòng sông ch y qua nghìn đi nay nghe cũng th m ng nh tên g iờ ề ị ủ ả ờ ơ ộ ư ọ
H ng Giang c a nó ng i ta th y lòng mình d u nh ...ươ ủ ườ ấ ị ẹ
“Quê h ng, ai cũng có m t dòng sông bên nhà. Riêng tôi, tôi cũng có m t dòng sông điươ ộ ộ ờ
tôi.”...Câu hát y c mãi vang lên trong lòng m i ng i dân đt Vi t v hình nh nh ngấ ứ ỗ ườ ấ ệ ề ả ữ
dòng sông Đà, dòng sông H ng, dòng H ng Giang... ngàn đi ch y mãi. Dòng H ngồ ươ ờ ả ươ
Giang trong “Ai đt tên cho dòng sông” đâu ch là m t dòng sông c a đa lí. Nó ch y dàiặ ỉ ộ ủ ị ả
theo chi u c a l ch s , tr thành m t dòng sông văn hoà mang v đp và tâm h n conề ủ ị ử ở ộ ẻ ẹ ồ
ng i x Hu . Dòng sông y đã ch y trên nh ng trang văn, ch y mãi trong tâm h n m iườ ứ ế ấ ả ữ ả ồ ỗ
con ng i Vi t Nam...ườ ệ
