Đ bài: Phân tích hình nh sông H ng vùng th ng ngu n và đo n ch y trongề ả ươ ở ượ ồ ạ ả
lòng thành ph . T đó nh n xét v văn phong c a Hoàng ph Ng c T ng trongố ừ ậ ề ủ ủ ọ ườ
đo n trích Ai đt tên cho dòng sôngạ ặ
Bài làm
Đã ai t i Hu mà ch a m t l n th nghe hát trên dòng sông H ng ch a? Sông H ngớ ế ư ộ ầ ử ươ ư ươ
chính là bi u t ng c a x Hu m ng m , d i ngòi bút c a Hoàng Ph Ng c T ng,ể ượ ủ ứ ế ộ ơ ướ ủ ủ ọ ườ
sông H ng l i mang m t v đp n tính, d u dàng. Nhà văn đã d ng lên m t b c tranhươ ạ ộ ẻ ẹ ữ ị ự ộ ứ
thiên nhiên v i phong c nh h u tình đó là dòng sông quê h ng qua bài kí “Ai đã đt tênớ ả ữ ươ ặ
cho dòng sông?”
Hoàng Ph Ng c T ng là m t nhà văn, nhà kh o c u văn h c, văn hóa. Ông là m t nhàủ ọ ườ ộ ả ứ ọ ộ
văn chi n sĩ, có phong cách ngh thu t đc đáo và có s tr ng v th kí đng th i làế ệ ậ ộ ở ườ ề ể ồ ờ
ng i đã có công đa th kí Vi t Nam phát tri n lên đn đnh cao c a văn h c. “Ai đã đtườ ư ể ệ ể ế ỉ ủ ọ ặ
tên cho dòng sông?” là m t trong tám bài kí đc xu t b n l n đu năm 1986. Tác ph mộ ượ ấ ả ầ ầ ẩ
đã làm n i b t phong cách ngh thu t c a Hoàng Ph Ng c T ng, đó là s uyên bác,ổ ậ ệ ậ ủ ủ ọ ườ ự
giàu ch t th và giàu trí t ng t ng.ấ ơ ưở ượ
Sông H ng là đi t ng đ b c l tâm tình, là khách th c a trang vi t trong s thươ ố ượ ể ộ ộ ể ủ ế ự ể
hi n cái tôi c a nhà văn. Sông H ng chính là đi t ng đ kh o c u làm nên v đpệ ủ ươ ố ượ ể ả ứ ẻ ẹ
c a x Hu . Chính vì v y, sông H ng đã đc nhìn nh n d i nhi u góc đ khác nhau,ủ ứ ế ậ ươ ượ ậ ướ ề ộ
t góc đ đa lý đn l ch s và qua góc nhìn văn hóa, th ca.ừ ộ ị ế ị ử ơ
góc đ đa lý, Hoàng Ph Ng c T ng tìm hi u tr c ti p sông H ng th ng ngu nỞ ộ ị ủ ọ ườ ể ự ế ươ ở ượ ồ
đ phát hi n nhi u v đp khác nhau c a dòng sông. Đây là dòng sông có m i quan hể ệ ề ẻ ẹ ủ ố ệ
m t thi t v i dãy Tr ng S n. Có l vì th mà nó t a nh “m t b n tr ng ca r ng giàậ ế ớ ườ ơ ẽ ế ự ư ộ ả ườ ừ
v i ti t t u hùng tráng, d d i”. Sông H ng khi “r m r gi a bóng cây đi ngàn, lúcớ ế ấ ữ ộ ươ ầ ộ ữ ạ
mãnh li t v t qua gh nh thác, khi cu n xoáy nh c n l c d i đáy v c sâu”. Sôngệ ượ ề ộ ư ơ ố ướ ự
H ng mang dáng v tr tình hi n đi “lúc d u dàng, say đm gi a nh ng r ng dài chóiươ ẻ ữ ệ ạ ị ắ ữ ữ ặ
l i màu đ c a hoa đ quyên r ng.” Hoàng Ph Ng c T ng đã s d ng bi n pháp nhânọ ỏ ủ ỗ ừ ủ ọ ườ ử ụ ệ
hóa đ b n đc c m nh n đc sông H ng nh m t “cô gái Di- gan phóng khoáng vàể ạ ọ ả ậ ượ ươ ư ộ
man d i” v i “m t b n lĩnh gan d , m t tâm h n t do và trong sáng” làm cho dòng sôngạ ớ ộ ả ạ ộ ồ ự
n i b t v đp cá tính, hùng vĩ. Nhà văn đã s d ng hàng lo t đng t , tính t gây nổ ậ ở ẻ ẹ ử ụ ạ ộ ừ ừ ấ
t ng m nh: “r m r ”, “mãnh li t”, “cu n xoáy”, “d u dàng”, “say đm”, “gan d ”, “tượ ạ ầ ộ ệ ộ ị ắ ạ ự
do” đ di n t t ng tr ng thái thay đi c a dòng sông. Tác gi còn s d ng l i so sánh táoể ễ ả ừ ạ ổ ủ ả ử ụ ố
b o, đc bi t đy hình nh: Sông là “b n tr ng ca c a r ng già”, là “cô gái Di- gan”, làạ ặ ệ ầ ả ả ườ ủ ừ
“ng i m phù sa”. Tác gi đã nhân hóa sông trong liên t ng v i m t cô gái, đây là liênườ ẹ ả ưở ớ ộ
t ng kín đáo, n t ng làm cho g ng m t sông H ng đc n m b t chi u sâu và ưở ấ ượ ươ ặ ươ ượ ắ ắ ở ề ở
nhi u ph ng di n khác nhau.ề ươ ệ
Tr c khi vào đn mi n đt c a kinh thành Hu , sông H ng “tr thành ng i tình d uướ ế ề ấ ủ ế ươ ở ườ ị
dàng và chung th y v i c đô”. Sông H ng là ng i con gái đp “n m ng m màngủ ớ ố ươ ườ ẹ ằ ủ ơ
gi a cánh đng Châu Hóa đy hoa d i”. Sông đã thay đi hình hài, làm m m đi nét n tínhữ ồ ầ ạ ổ ề ữ
c a mình. Sông H ng đã b c l đc nét l ch lãm và tài hoa, đã thay đi hình dángủ ươ ộ ộ ượ ị ổ
“m m nh t m l a”, màu s c “s m xanh, tr a vàng, chi u tím” đ dòng ch y trôi đi th tề ư ấ ụ ắ ớ ư ề ể ả ậ
ch m. Sông H ng mang v đp tr m m c nh tri t lí, nh c thi đc đt trong m iậ ươ ẻ ẹ ầ ặ ư ế ư ổ ượ ặ ố
quan h v i v đp c a ng i con gái Di - gan. Khi ra kh i vùng núi, sông H ng nhệ ớ ẻ ẹ ủ ườ ỏ ươ ư
m t nàng tiên đc đánh th c b ng b ng lên s c tr và ni m khao khát c a tu i thanhộ ượ ứ ỗ ừ ứ ẻ ề ủ ổ
xuân đ chuy n dòng liên t c. Dòng sông có ý th c ki m tìm v thành ph , “vui t i h nể ể ụ ứ ế ề ố ươ ẳ
lên” khi tìm đúng đng v , sông H ng còn là “ng i tài n đánh đàn lúc đêm khuya” ruườ ề ươ ườ ữ
m i ng i vào gi c ng yên bình. Khi ch y vào thành ph Hu , sông H ng nh đã tìmọ ườ ấ ủ ả ố ế ươ ư
th y mình khi g p thành ph thân yêu, sông H ng đã vui t i h n lên gi a nh ng bãiấ ặ ố ươ ươ ẳ ữ ữ
xanh bi c c a vùng ngo i ô Kim Long. “Dòng sông kéo m t nét th ng th c yên tâm theoế ủ ạ ộ ẳ ự
h ng Tây B c- Đông Nam, t u n m t cánh cung r t nh nhàng sang C n H n”, dòngướ ắ ự ố ộ ấ ẹ ồ ế
sông m m m i h n đi nh ti ng “vâng” không nói ra c a tình yêu. Sông H ng duy nh tề ạ ẳ ư ế ủ ươ ấ
thu c v m t thành ph , là ni m t hào c a x Hu , c a con ng i Hu . Sông H ng đãộ ề ộ ố ề ự ủ ứ ế ủ ườ ế ươ
đánh th c đc linh h n c a dân t c, khác h n v i các dòng sông khác c nh “l p lòeứ ượ ồ ủ ộ ẳ ớ ở ả ậ
trong s ng đêm nh ng ánh l a thuy n chài c a m t linh h n Mô - tê x a cũ”.ươ ữ ử ề ủ ộ ồ ư
Sông H ng đc c m nh n r t riêng trong s tìm tòi thú v c a các nhà văn, nó có chútươ ượ ả ậ ấ ự ị ủ
l ng l , kín đáo c a tình yêu. Nhìn b ng con m t h i h a, sông H ng và nh ng chi l uẳ ơ ủ ằ ắ ộ ọ ươ ữ ư
c a nó t o nên nh ng nét c kính c a c đô. Qua cách c m nh n âm nh c, sông H ngủ ạ ữ ổ ủ ố ả ậ ạ ươ
nh m t đi u “slow” tình c m dành riêng cho Hu , sâu l ng, tr tình. V i cái nhìn đmư ộ ệ ả ế ắ ữ ớ ắ
say c a trái tim đa tình, sông H ng là ng i tình d u dàng và chung th y đc nhìn nh nủ ươ ườ ị ủ ượ ậ
nhi u ph ng di n d i các góc đ khác nhau. D i cái nhìn c a Hoàng Ph Ng cở ề ươ ệ ướ ộ ướ ủ ủ ọ
T ng, sông H ng đc đi sánh trong các ngành ngh thu t, sông H ng v v i Huườ ươ ượ ố ệ ậ ươ ề ớ ế
nh h n g p xác, là ti ng nói c a ng i con gái đi đc n a cu c đi và tìm đc ng iư ồ ặ ế ủ ườ ượ ử ộ ờ ượ ườ
tình nhân đích th c. Sông H ng đã làm cho Hu đp m t cách tr m l ng và có chút gì đóự ươ ế ẹ ộ ầ ặ
l ng l , kín đáo.ẳ ơ
Sông H ng là dòng sông l ch s . Dòng sông đc kh i g i trong sách “D đa chí” c aươ ị ử ượ ơ ợ ư ị ủ
Nguy n Trãi nó mang tên là Linh Giang. Dòng sông vi n châu đã chi n đu oanh li t đễ ễ ế ấ ệ ể
b o v biên gi i phía Nam T qu c qua nh ng th k trung đi. Dòng sông y còn vả ệ ớ ổ ố ữ ế ỉ ạ ấ ẻ
vang soi bóng kinh thành Hu cùng ng i anh hùng Nguy n Hu . Nó đã ch ng ki n Cáchế ườ ễ ệ ứ ế
m ng tháng Tám, mùa xuân M u Thân 1986 b ng nh ng chi n công rung chuy n. Sôngạ ậ ằ ữ ế ể
H ng đã ch ng ki n bi t bao s ki n l ch s , mang đm d u n th i gian.ươ ứ ế ế ự ệ ị ử ậ ấ ấ ờ
Không ch đc nhìn d i góc đ đa lí, l ch s , sông H ng còn đc nhìn d i gócỉ ượ ở ướ ộ ị ị ử ươ ượ ướ
đ văn hóa và th ca. T góc đ văn hóa, trong cách nhìn v i âm nh c tác gi đã g n sôngộ ơ ừ ộ ớ ạ ả ắ
H ng v i m t n n âm nh c c đi n Hu : “Sông H ng tr thành ng i tài n đánh đànươ ớ ộ ề ạ ổ ể ế ươ ở ườ ữ
lúc đêm khuya”. T đó, Hoàng Ph Ng c T ng đã liên h đn vi c nghe hát trên sôngừ ủ ọ ườ ệ ế ệ
H ng. Nhà văn đã đa ra m t minh ch ng r ng: “Toàn b n n âm nh c c đi n Huươ ư ộ ứ ằ ộ ề ạ ổ ể ế
đc sinh thành trên m t n c c a dòng sông này trong m t khoang thuy n nào đó gi aượ ặ ướ ủ ộ ề ữ
ti ng n c r i bán âm c a nh ng mái chèo khuya”. T góc nhìn văn hóa, ng i ngh sĩ đãế ướ ơ ủ ữ ừ ườ ệ
t ng t ng v đi thi hào Nguy n Du, v Ki u: “Trong nh ti ng h c bay qua – Đcưở ượ ề ạ ễ ề ề ư ế ạ ụ
nh ti ng su i m i sa n a v i”. Nhà văn đã đt hình nh dòng sông trong m i quan hư ế ố ớ ử ờ ặ ả ố ệ
v i ti ng chuông chùa ngân nga khi vào Hu đ nhìn nh n. T âm thanh c a cu c s ng,ớ ế ế ể ậ ừ ủ ộ ố
tác gi đã nói đn ti ng n c v vào m n thuy n hình thành lên nh ng đi u hò dân gian.ả ế ế ướ ỗ ạ ề ữ ệ
Nhi u l n, nhà văn đã liên t ng đn truy n Ki u c a Nguy n Du đi thi hào đã t ng cóề ầ ưở ế ệ ề ủ ễ ạ ừ
th i gian s ng Hu , truy n Ki u ra đi t m nh đt có truy n th ng nhã nh c cungờ ố ở ế ệ ề ờ ừ ả ấ ề ố ạ
đình đ hình thành nên cái nôi c a văn ch ng, văn hóa. T góc đ th ca, sông H ngể ủ ươ ừ ộ ơ ươ
không bao gi l p l i mình trong c m h ng c a nh ng ng i ngh sĩ. M i nhà th đuờ ặ ạ ả ứ ủ ữ ườ ệ ỗ ơ ề
có m t khám phá riêng v nó. Hoàng Ph Ng c T ng đã làm d y lên nh ng v n thộ ề ủ ọ ườ ậ ữ ầ ơ
bi c xanh c a T n Đà: “Dòng sông tr ng - Lá cây xanh”. Hình nh này v i câu ch c aế ủ ả ắ ả ớ ữ ủ
tác gi cho th y s đng c m c a Hoàng Ph Ng c T ng v m t s thi vi t gi a màuả ấ ự ồ ả ủ ủ ọ ườ ề ộ ử ế ữ
c lá xanh bi c. Đây là minh ch ng th i gian c a nh ng tâm h n nh y c m c a các thiỏ ế ứ ờ ủ ữ ồ ạ ả ủ
nhân. Nhà văn cũng làm s ng d y, sông H ng hùng tráng nh “ki m d ng tr i xanh”ố ậ ươ ư ế ự ờ
trong khí phách c a Cao Bá Quát. Sông H ng quan hoài trong n i s u v n c c a th Bàủ ươ ỗ ầ ạ ổ ủ ơ
Huy n Thanh Quan, có s c m nh ph c sinh c a tâm h n trong th T H u. Đi u kì di uệ ứ ạ ụ ủ ồ ơ ố ữ ề ệ
là nhà văn đã nhìn th y sông H ng trong m i quan h v i Ki u. Cách so sánh, liên t ngấ ươ ố ệ ớ ề ưở
c a tác gi trong m i liên h gi a các m ch ngu n th ca ch y tha thi t trong văn ch ngủ ả ố ệ ữ ạ ồ ơ ả ế ươ
muôn thu đã t o nên m t d u n riêng v phong cách ngh thu t c a nhà văn giàu ch tở ạ ộ ấ ấ ề ệ ậ ủ ấ
th .ơ
“Ai đã đt tên cho dòng sông ?” là bài kí đc s c v con sông H ng c a x Hu qua đóặ ặ ắ ề ươ ủ ứ ế
đã th hi n cái “tôi” cá nhân c a Hoàng Ph Ng c T ng. Đó là m t cái “tôi” tài hoa,ể ệ ủ ủ ọ ườ ộ
uyên bác. Sông H ng đc miêu t d i nhi u góc đ khác nhau, sông H ng là dòngươ ượ ả ướ ề ộ ươ
sông c a âm nh c, c a th ca, c a l ch s g n li n v i nh ng nét đc s c v văn hóa, vủ ạ ủ ơ ủ ị ử ắ ề ớ ữ ặ ắ ề ề
v đp c a con ng i x Hu . Cái tôi uyên bác đc th hi n s v n d ng cái nhìn đaẻ ẹ ủ ườ ứ ế ượ ể ệ ở ự ậ ụ
ngành, v n d ng ki n th c c a nhi u lĩnh v c ngh thu t đ kh c h a v đp c a dòngậ ụ ế ứ ủ ề ự ệ ậ ể ắ ọ ẻ ẹ ủ
sông. Sông H ng đc tô đm nét đp tr tình, th m ng. Sông H ng đc miêu tươ ượ ậ ở ẹ ữ ơ ộ ươ ượ ả
qua chi u sâu văn hóa x Hu , nó nh “ng i m phù sa” b i đp cho vùng đt giàuề ứ ế ư ườ ẹ ồ ắ ấ
truy n th ng văn hóa t bao đi nay. Sông H ng còn đc c m nh n qua lăng kính c aề ố ừ ờ ươ ượ ả ậ ủ
tình yêu. Th y trình c a sông H ng là th y trình có ý th c đi tìm ng i tình mong đi,ủ ủ ươ ủ ứ ườ ợ
khi ch y gi a thành ph Hu , sông H ng m m m i h n đi nh m t ti ng “vâng” khôngả ữ ố ế ươ ề ạ ẳ ư ộ ế
nói ra c a tình yêu. Tr c khi đ ra c a bi n, sông H ng nh “ng i con gái dùng d ngủ ướ ổ ử ể ươ ư ườ ằ
chia tay ng i yêu”, th hi n m t n i ni m v ng v n m t chút l ng l kín đáo. Cáiườ ể ệ ộ ỗ ề ươ ấ ộ ẳ ơ
“tôi” c a tác gi là m t cái “tôi” n ng lòng v i quê h ng, x s . Ch c h n, nhà văn ph iủ ả ộ ặ ớ ươ ứ ở ắ ẳ ả
yêu quê h ng l m thì m i có th l t t dòng sông quê h ng m t cách xu t s c nhươ ắ ớ ể ộ ả ươ ộ ấ ắ ư
v y. Nhà th đã dành toàn b tâm huy t c a mình đ theo dõi toàn b th y trình c a dòngậ ơ ộ ế ủ ể ộ ủ ủ
sông v i v n hi u bi t sâu r ng v các ki n th c liên quan. Nhà văn đã quan sát t m dòngớ ố ể ế ộ ề ế ứ ỉ ỉ
sông t tr c khi vào thành ph r i đn khi đ ra b dòng sông đã có nh ng thay đi raừ ướ ố ồ ế ổ ể ữ ổ
sao. Cái “tôi” c a Hoàng Ph Ng c T ng th t là m t cái “tôi” đa phong cách, mang d uủ ủ ọ ườ ậ ộ ấ
n riêng bi t và giàu ch t th . Nhà văn đã phát hi n và trân tr ng v đp c a dòng sôngấ ệ ấ ơ ệ ọ ẻ ẹ ủ
và có nh ng so sánh táo b o v i hình nh cô gái Di - gan, ng i m phù sa, ng i tài nữ ạ ớ ả ườ ẹ ườ ữ
đánh đàn lúc đêm khuya. Nhà văn đã liên t ng t i nh ng nhà th khác cùng vi t v sôngưở ớ ữ ơ ế ề
H ng nh Nguy n Du, T H u, … nhà văn nh đn Ki u và mu n đc đm chìmươ ư ễ ố ữ ớ ế ề ố ượ ắ
trong nh ng giai đi u ca Hu trên sông H ng. T t c nh ng đi u đó đã t o nên m t cáiữ ệ ế ươ ấ ả ữ ề ạ ộ
“tôi” riêng bi t mang đm d u n phong cách ngh thu t Hoàng Ph Ng c T ng.ệ ậ ấ ấ ệ ậ ủ ọ ườ
Đo n trích là đo n văn xuôi súc tích và đy ch t th v sông H ng. D i cái nhìn tàiạ ạ ầ ấ ơ ề ươ ướ
hoa, uyên bác c a tác gi , sông H ng đc khám phá nhi u góc đ khác nhau, t đa líủ ả ươ ượ ở ề ộ ừ ị
l ch s đn văn hóa, th ca. Nha văn đa kêt h p linh hoat gi a kê va ta s dung tai hoa cac ị ử ế ơ ơ* * ư + + ư+ *
biên phap tu t nghê thuât nh nhân hoa, so sanh, ân du khi n cho con sông t v t vô tri vô * ư * * ư + * ế ừ ậ
giác nay b ng tr nên có h n , có tính cách, có tâm tr ng khi thì d u dàng, đm đu i khi l iỗ ở ồ ạ ị ắ ố ạ
m nh m , quy t li t. Ngôn t phong phú, đa d ng, gi ng văn đy bi n hóa đã t o nênạ ẽ ế ệ ừ ạ ọ ầ ế ạ
tuy t bút “Ai đã đt tên cho dòng sông?” mang nét riêng bi t trong văn phong c a tác gi .ệ ặ ệ ủ ả
Tùy bút “Ai đã đt tên cho dòng sông?” đã th hi n đc t m lòng yêu quê h ng, yêuặ ể ệ ượ ấ ươ
con ng i x Hu c a nhà văn. Qua đó, cho th y v n hi u bi t sâu r ng và phong phúườ ứ ế ủ ấ ố ể ế ộ
c a nhà văn v các ki n th c văn hóa, ngh thu t. Bài kí trên đã kh ng đnh đc thànhủ ề ế ứ ệ ậ ẳ ị ượ
công c a tác gi trên con đng văn h c th bút ký đng th i cũng th hi n cái “tôi” cáủ ả ườ ọ ở ể ồ ờ ể ệ
nhân riêng bi t, tr tình. Nhà văn đã đem đn cho chúng ta m t bài h c v tình yêu thiênệ ữ ế ộ ọ ề
nhiên, quê h ng đt n c. B i n u có quê h ng thì m i có chúng ta ngày hôm nay.ươ ấ ướ ở ế ươ ớ
Ph i chăng vì th mà trong th c a Đ Trung Quân đã vi t:ả ế ơ ủ ỗ ế
“Quê h ng là gì h mươ ở ẹ
Mà cô giáo d y ph i yêuạ ả
Quê h ng là gì h mươ ở ẹ