Đ bài: Phân tích hình t ng Chi c thuy n ngoài xa trong truy n ng n cùng tên c aề ượ ế ề ệ ắ ủ
Nguy n Minh Châuễ
Bài làm
M t tác ph m hay h p d n và thành công không ch n i dung và hình th c mà còn là ộ ẩ ấ ẫ ỉ ở ộ ứ ở
hình t ng c a tác ph m đó. Hình t ng có th là con ng i và cũng có th là v t, mi nượ ủ ẩ ượ ể ườ ể ậ ễ
sao s v t con ng i y nói lên đc ý nghĩa mà nhà văn mu n truy n t i t i b n đc.ự ậ ườ ấ ượ ố ề ả ớ ạ ọ
N u nh Nguy n Tuân l y hình t ng con sông Đà đ gi i thi u v đp hung b o và trế ư ễ ấ ượ ể ớ ệ ẻ ẹ ạ ữ
tình c a nó thì Nguy n Minh Châu l y hình t ng chi c thuy n ngoài xa đ nói lên nh ngủ ễ ấ ượ ế ề ể ữ
d ng ý ngh thu t c a mình. V y d ng ý ngh thu t c a nhà văn qua hình t ng y làụ ệ ậ ủ ậ ụ ệ ậ ủ ượ ấ
gì?.
Chi c thuy n ngoài xa đc Nguy n Minh Châu sáng tác trong th i k đi m i c a đtế ề ượ ễ ờ ỳ ổ ớ ủ ấ
n c. Khi y xã h i đang trên đà phát tri n, kinh t phát tri n theo xu h ng hàng hóaướ ấ ộ ể ế ể ướ
nhi u thành ph n và hàn g n v t th ng chi n tranh đi lên ch nghĩa xã h i. Đt n c cóề ầ ắ ế ươ ế ủ ộ ấ ướ
nhi u cái m i t t đp văn minh h n nh ng đng th i v n có nh ng m ng t i mà nhàề ớ ố ẹ ơ ư ồ ờ ẫ ữ ả ố
n c không th đi sâu h t đc. Cho nên v i ý th c c a m t ng i ngh sĩ Nguy nướ ể ế ượ ớ ứ ủ ộ ườ ệ ễ
Minh Châu không h danh là ng i m đng tinh anh khi sáng tác thành công truy nổ ườ ở ườ ệ
ng n Chi c thuy n ngoài xa. Trong truy n ng n y ngoài nh ng hình t ng ng i đàn bàắ ế ề ệ ắ ấ ữ ượ ườ
hay ng i ngh sĩ Phùng thì chúng ta đc bi t n t ng v i hình t ng chi c thuy nườ ệ ặ ệ ấ ượ ớ ượ ế ề
ngoài xa.
Ngay t nhan đ c a tác ph m đã là m t n ý ngh thu t v hình t ng này. Chi cừ ề ủ ẩ ộ ẩ ệ ậ ề ượ ế
thuy n ngoài xa theo nghĩa t th c thì nó chính là không gian sinh s ng c a nh ng c p về ả ự ố ủ ữ ặ ợ
ch ng làng chài. Nó là nh ng chi c thuy n m u sinh c a con ng i đánh cá. Nói m t cáchồ ữ ế ề ư ủ ườ ộ
khác đi thì đó chính là nhà c a h . Th nh ng n u nh ch hi u theo nghĩa t th c kia thìủ ọ ế ư ế ư ỉ ể ả ự
ch ng có gì g i là n ý đây c .ẳ ọ ẩ ở ả
Ch ng là ngh sĩ Phùng là m t nhà nhi p nh chuyên nghi p trong m t chuy n công tácẳ ệ ộ ế ả ệ ộ ế
ch p c nh thuy n và bi n cho b l ch năm y ngh sĩ Phùng đã đn vùng bi n đ ch pụ ả ề ể ộ ị ấ ệ ế ể ể ụ
b c nh chi c thuy n và bi n trong bu i s m tinh s ng. Và đúng nh mong mu nứ ả ế ề ể ổ ớ ươ ư ố
Phùng b t g p c nh t ng chi c thuy n in nh ng nét lòa nhòa trong làn s ng. Đó th cắ ặ ả ượ ế ề ữ ươ ự
s là m t c nh đt tr i cho. Có th nói hình t ng chi c thuy n này chính là m t hìnhự ộ ả ắ ờ ể ượ ế ề ộ
nh ngh thu t. M t chi c thuy n v i mũi thuy n in nh ng nét lòa nhòa trong làn s ngả ệ ậ ộ ế ề ớ ề ữ ươ
s m. Đây qu th t là m t b c tranh m c tàu c a h a sĩ th i c đ l i. Tr c m t chúngớ ả ậ ộ ứ ự ủ ọ ờ ổ ể ạ ướ ắ
ta hi n lên m t b c tranh đen tr ng, chi c thuy n nh kia mang màu đen in hình mình lênệ ộ ứ ắ ế ề ỏ
màu tr ng là làn s ng s m c a bu i sáng trên bi n. S k t h p sáng t i gi a hai hìnhắ ươ ớ ủ ổ ể ự ế ợ ố ữ
nh, hai màu s c khi n cho thi nhãn c a ta nh đc đm chìm, b thu hút b i s hài hòaả ắ ế ủ ư ượ ắ ị ở ự
d u m t y. Nh ng m t l i đánh cá cũng đc xu t hi n, v i cu c s ng th ng nh t thìị ắ ấ ữ ắ ướ ượ ấ ệ ớ ộ ố ườ ậ
nó ch đ b t cá mà đn v i ngh thu t nó l i tr thành m t hình nh th t đp. Hình nhỉ ể ắ ế ớ ệ ậ ạ ở ộ ả ậ ẹ ả
nh ng con ng i ng i trên thuy n thì im phăng ph c. C nh đp đó khi n cho ng i nghữ ườ ồ ề ắ ả ẹ ế ườ ệ
sĩ nh bót th p tim l i vì sung s ng. Nó ch là m t c nh t ng đi th ng th khám pháư ắ ạ ướ ỉ ộ ả ượ ờ ườ ế
ngh thu t c a nó l i tr nên đp đn v y. Ng i ngh sĩ nh n ra ngh thu t chính làệ ậ ủ ạ ở ẹ ế ậ ườ ệ ậ ệ ậ
đo đc.ạ ứ
Nh v y hình t ng chi c thuy n ngoài xa là m t hình t ng ngh thu t giàu s c g i.ư ậ ượ ế ề ộ ượ ệ ậ ứ ợ
Nhà văn nh kh ng đnh ngu n g c c a ngh thu t chính là sinh ra t cu c s ng này.ư ẳ ị ồ ố ủ ệ ậ ừ ộ ố
Nh ng đi u bình d hay nh ng đi u l n lao c a cu c s ng đu có th tr thành nghữ ề ị ữ ề ớ ủ ộ ố ề ể ở ệ
thu t. Hình t ng chi c thuy n ngoài xa mang nét ngh thu t đp đn n i ng i ngh sĩậ ượ ế ề ệ ậ ẹ ế ổ ườ ệ
không th th t nên thành l i mà nh có ai bóp th t tim mình l i.ể ố ờ ư ắ ạ
Đó là m t nét c a hình t ng chi c thuy n ngoài xa, n u ch d ng l i đó thì cũng ch ngộ ủ ượ ế ề ế ỉ ừ ạ ở ẳ
có ý nghĩa gì. Nhà văn Nguy n Minh Châu ti p t c cho chúng ta khám phá ngh ch lý c aễ ế ụ ị ủ
cu c đi qua hình t ng chi c thuy n y.ộ ờ ượ ế ề ấ
Sau m t b c tranh tuy t mĩ y n i có nh ng con ng i ch ng i im phăng ph c êm đmộ ứ ệ ấ ơ ữ ườ ỉ ồ ắ ề
hi n lành th . V y mà khi chi c thuy n y l i mang c m t s th t n d u đng sau. Đóề ế ậ ế ề ấ ạ ả ộ ự ậ ẩ ấ ằ
là ng i ch ng đánh ng i v c a mình th m t . Anh ta l y m t chi c th t l ng mườ ồ ườ ợ ủ ậ ệ ấ ộ ế ắ ư ỹ
ng y c a mình đ dáng đòn liên t c vào ng i v không h th ng ti c hay đau xót gì.ụ ủ ể ụ ườ ợ ề ươ ế
B t ch t th ng con trai đâu lao t i, nó c m m t con dao và b t ch p ch y t i ch ôngấ ợ ằ ở ớ ầ ộ ấ ấ ạ ớ ỗ
b đ đâm ông ta. Mũi dao y có th l y m ng ông b . Ng i ch ng y phũ phàng tátố ể ấ ể ấ ạ ố ườ ồ ấ
cho th ng con m t cái ngã l n nhào và sau đó tr v thuy n đ m c cho hai m con l iằ ộ ộ ở ề ề ể ặ ẹ ở ạ
trên b . V y là hình t ng chi c thuy n kia đâu còn là hình nh ngh thu t n a nó l iờ ậ ượ ế ề ả ệ ậ ữ ạ
quay tr l i là hình nh c a cu c s ng hi n th c c a nh ng ng i dân chài n i đây. V nở ạ ả ủ ộ ố ệ ự ủ ữ ườ ơ ẫ
là con thuy n m u sinh ngày đêm lênh đênh trên bi n, v n là con thuy n v i nh ng conề ư ể ẫ ề ớ ữ
ng i ng i im ph c th nh ng đn khi vào b l i là m t tr n đánh t i b i. Đn đây thì aiườ ồ ắ ế ư ế ờ ạ ộ ậ ơ ờ ế
nghĩ r ng chi c thuy n kia ch đp nh th .ằ ế ề ỉ ẹ ư ế
Hình t ng c a chi c thuy n ngoài xa là nh th và cho đn bây gi h c nói đn hìnhượ ủ ế ề ư ế ế ờ ễ ứ ế
nh chi c thuy n ngoài xa là nói đn s hàm n gi a ngh thu t và cu c đi. Ngh thu tả ế ề ế ự ẩ ữ ệ ậ ộ ờ ệ ậ
đc sinh ra t cu c đi nh ng đng th i ngh thu t ph i g n li n v i cu c đi. Conượ ừ ộ ờ ư ồ ờ ệ ậ ả ắ ề ớ ộ ờ
ng i chúng ta khi nhìn b t c m t s vi c nào là ngh thu t hay không ngh thu t thìườ ấ ứ ộ ự ệ ệ ậ ệ ậ
cũng nên nhìn nh n m t cách đa chi u. B i vì cu c đi này không b ng ph ng m t màu,ậ ộ ề ở ộ ờ ằ ẳ ộ
trong m t s v t có th ch a đng nhi u m t khác nhau. Dòng đi thì đa đoan ph c t p.ộ ự ậ ể ứ ự ề ặ ờ ứ ạ
Vì th chúng ta nên nhìn nh n m t cách th u hi u nh t ch không nên phi m di n.ế ậ ộ ấ ể ấ ứ ế ệ
Có th nói nhà văn Nguy n Minh Châu đã k th a quan ni m c a nhà văn Nam cao "Nghể ễ ế ừ ệ ủ ệ
thu t không ph i là ánh trăng l a d i, không c n là ánh trăng l a d i… Ngh thu t ch cóậ ả ừ ố ầ ừ ố ệ ậ ỉ
th là ti ng kêu đau kh thoát ra t nh ng ki p l m than". Th nh ng Nguy n Minh Châuể ế ổ ừ ữ ế ầ ế ư ễ
v n có cái m i l ch hình t ng chi c thuy n kia qu th t là m t ngh thu t đó chẫ ớ ạ ở ỗ ượ ế ề ả ậ ộ ệ ậ ứ
đâu có ph i l a d i đâu. Cái mà nhà văn mu n th hi n đó chính là m i quan h gi aả ừ ố ố ể ệ ố ệ ữ
cu c đi và ngh thu t, cái nhìn đa chi u vào s v t hi n t ng. Ngay chính b n thânộ ờ ệ ậ ề ự ậ ệ ượ ả
hi n t ng cũng có nh ng ngh ch lý mà ta ph i nhìn nh n.ệ ượ ữ ị ả ậ