Đ bài: Phân tích hình t ng sóng và em trong bài th “Sóng” c a Xuân Qu nhề ượ ơ ủ ỳ
Bài làm
Nh c đn Xuân Qu nh, ng i ta nh ngay đn m t nhà th c a tình yêu. M c dù khôngắ ế ỳ ườ ớ ế ộ ơ ủ ặ
ch vi t v tình yêu nh ng nh ng bài th tình bà đ l i đu là nh ng bài th tình th t xu tỉ ế ề ư ữ ơ ể ạ ề ữ ơ ậ ấ
s c nh “Th tình cu i mùa thu”, “T hát”, “Thuy n và bi n”... Bài th “sóng” v i hìnhắ ư ơ ố ự ề ể ơ ớ
t ng sóng và em th t đp cũng n m trong chùm nh ng bài th tình n i ti ng y.ượ ậ ẹ ằ ữ ơ ổ ế ấ
Tình yêu là m t ph m trù h p d n trong cu c s ng b i con ng i: “Làm sao s ng đcộ ạ ấ ẫ ộ ố ở ườ ố ượ
mà không yêu / Không nh không th ng m t k nào”; và t bao đi nay c n ng i v n,ớ ươ ộ ẻ ự ờ ọ ườ ẫ
đã, đang và s mãi tìm đn v i bi n l n tình yêu đ hòa mình vào trong đó. Ta đã b t g pẽ ế ớ ể ớ ể ắ ặ
m t Xuân Di u khát khao yêu th ng cháy b ng trong “Bi n” v i hình t ng sóng là bi uộ ệ ươ ỏ ể ớ ượ ể
t ng c a m t chàng trai yêu say mê, mãnh li t:ượ ủ ộ ệ
“Đã hôn r i hôn l iồ ạ
Hôn đn mãi muôn điế ờ
Đn tan c đt tr iế ả ấ ờ
Anh m i thôi dào d t"ớ ạ
Và gi đây, khi đn v i “Sóng” c a Xuân Qu nh ta đc g p l i hình t ng sóng nh ngờ ế ớ ủ ỳ ượ ặ ạ ượ ư
trong trái tim r o r c c a m t ng i con gái khao khát yêu th ng và h t mình cho tìnhạ ự ủ ộ ườ ươ ế
yêu.
V i Xuân Qu nh, hình t ng sóng tr c h t là hình nh c a ng i con gái v i lý trí vàớ ỳ ượ ướ ế ả ủ ườ ớ
tình c m trong tình yêu. Sóng có đã có tác d ng r t l n trong vi c giúp cho ng i con gáiả ụ ấ ớ ệ ườ
th hi n, giãi bày tình yêu c a mình:ể ệ ủ
“D d i và d u êmữ ộ ị
n ào và lăng l ”Ồ ẽ
Hình nh sóng bi n đc d ng lên v i nh ng t ng ph n, đi c c: d d i, n ào, m nhả ể ượ ự ớ ữ ươ ả ố ự ữ ộ ồ ạ
m , cu ng nhi t... và d u dàng, l ng l , l ng sâu. Đó cũng chính là nh ng đi c c trongẽ ồ ệ ị ặ ẽ ắ ữ ố ự
tâm h n c a ng i con gái đang yêu. T ng ch ng nh đi l p nh ng n u nh dùng tráiồ ủ ườ ưở ừ ư ố ậ ư ế ư
tim đ c t nghĩa thì nó l i th t hài hòa trong tâm h n, là m t l i t thú đy táo b o nh ngể ắ ạ ậ ồ ộ ờ ự ầ ạ ư
cũng r t duyên dáng. Tình yêu khi n cho câu th nh nh ng l p sóng đang trào dâng ngoàiấ ế ơ ư ữ ớ
bi n kh i kia, lúc b t đu thì th t n ào, d d i nh ng khi đã v v b cát thì cu i cùngể ơ ắ ầ ậ ồ ữ ộ ư ỗ ệ ờ ố
l i đ v cái d u dàng và l ng sâu. Sóng th y mình đy mâu thu n, và nó khát khao tạ ổ ề ị ắ ấ ầ ẫ ự
khám phá, t nh n th c v mình. Th nên m i có cu c hành trình “Sóng” không hi u n iự ậ ứ ề ế ớ ộ ể ổ
mình / Sóng tìm ra t n b ”. Sóng tr thành m t sinh th có h n mang n i trăn tr c a lòngậ ể ở ộ ể ồ ỗ ở ủ
ng i. Con sóng không d ng l i sông mà hành trình ra b b i sông h n h p đâu đ chườ ừ ạ ở ể ở ạ ẹ ủ ỗ
cho sóng đc v y vùng. Ph i ra t n bi n kh i r ng l n, sóng m i th c s tìm th y mình,ượ ẫ ả ậ ể ơ ộ ớ ớ ự ự ấ
nh n th c đc s c m nh và khao khát c a mình. Đó là cái b n lĩnh đáng trân tr ng c aậ ứ ượ ứ ạ ủ ẳ ọ ủ
ng i con gái trong tình yêu: yêu mãnh li t nh ng không h mù quáng, luôn khát khao tìmườ ệ ư ề
đc “lòng bi n” nào x ng đáng v i tình yêu c a mình. N i ni m khát khao đó là muônượ ể ứ ớ ủ ỗ ề
đi:ờ
“Ôi con sóng ngày x aư
Và ngày sau v n thẫ ế
N i khát khao tình yêuỗ
n ào trong ng c tr ”Ồ ự ẻ
Ngàn đi nay, con sóng v n luôn v b nh th . Nó là vĩnh h ng cũng nh quy lu t vĩnhờ ẫ ỗ ờ ư ế ằ ư ậ
h ng c a tình yêu. Không ai có th t n t i trên đi này mà không trao và nh n yêuằ ủ ể ồ ạ ờ ậ
th ng. Là m t trong nh ng tình c m đp nh t c a loài ng i, tình yêu và khát khao tìnhươ ộ ữ ả ẹ ấ ủ ườ
yêu muôn đi nay v n th . Ng i ta v n luôn yêu và khát khao tình yêu. Và nh ng nh pờ ẫ ế ườ ẫ ữ ị
đp yêu đng y đc bi t n ng nhi t trong trái tim c a nh ng ng i tr tu i mà ng iậ ươ ấ ặ ệ ồ ệ ủ ữ ườ ẻ ổ ườ
con gái trong bài th là m t ví d .ơ ộ ụ
“Tr c muôn trùng sóng b ”, nhân v t “Em” đã xu t hi n, hóa thân vào sóng, và cũng cóướ ể ậ ấ ệ
lúc đ cho sóng phân thân ra thành chính b n thân mình. T đây, sóng và em g n k t ch tể ắ ừ ắ ế ặ
ch trong cu c hành trình đi tìm ng n ngu n c a sóng, ng n ngu n c a tình yêu:ẽ ộ ọ ồ ủ ọ ồ ủ
“T n i nào sóng lên?ừ ơ
Sóng b t đu t gióắ ầ ừ
Gió b t đu t đâuắ ầ ừ
Em cũng không bi t n aế ữ
Khi nào ta yêu nhau”
Xuân Qu nh đã th t sáng t o khi dùng hình nh sóng đ gi i thích cho quy lu t c a tìnhỳ ậ ạ ả ể ả ậ ủ
yêu - cái quy lu t mà lý trí không th nào c t nghĩa đc. Sóng và gió, đó là hai hình nhậ ể ắ ượ ả
c a thiên nhiên: sóng đc t o ra t nh ng c n gió nh ng gió b t đu t đâu thì th t khóủ ượ ạ ừ ữ ơ ư ắ ầ ừ ậ
lí gi i m t cách t ng t n đc. Đng c g ng đa nh ng ki n th c đa lý, nhân văn raả ộ ườ ậ ượ ừ ố ắ ư ữ ế ứ ị
gi i thích v n đ này b i đó cũng đâu ph i là đi u cu i cùng Xuân Qu nh mu n nói t i.ả ấ ề ở ả ề ố ỳ ố ớ
Ng i ph n c a “Thuy n và bi n” y ch mu n m n sóng đ “t hát” lên nh ngườ ụ ữ ủ ề ể ấ ỉ ố ượ ể ự ữ
ti ng lòng c a mình mà thôi. Thiên nhiên còn có th lí gi i theo quy lu t nh ng lòngế ủ ể ả ậ ư
ng i thì th t khó c đoán... Dòng suy t c a nhà th c th cu n lên nh nh ng l pườ ậ ướ ư ủ ơ ứ ế ộ ư ữ ớ
sóng không cùng.... Các câu h i tu t đc s d ng m t cách tài tình nh đt ng i conỏ ừ ượ ử ụ ộ ư ặ ườ
gái vào cu c đi tho i l n v i vũ tr v tình yêu: Ai có th tìm đc đng biên c a tìnhộ ố ạ ớ ớ ụ ề ể ượ ườ ủ
yêu? Ai có th tìm đc n i tình yêu đn và tìm đc nguyên nhân khi n cho tình yêu b tể ượ ơ ế ượ ế ắ
đu? T t c đu th t h p d n. Bí n và khó lý gi i b ng lí trí. Đc nh ng câu th y, taầ ấ ả ề ậ ấ ầ ẩ ả ằ ọ ữ ơ ấ
c m nh n đc trái tim đang yêu c a ng i con gái. Ch có nh th , cô m i có th di nả ậ ượ ủ ườ ỉ ư ế ớ ể ễ
t tình yêu m t cách chân th c, xúc đng và thú v đn v y. Nh ng tình yêu đâu d n mả ộ ự ộ ị ế ậ ư ễ ắ
b t. Ng i con gái khao khát khám phá v y mà đành b t l c:ắ ườ ậ ấ ự
“Em cũng không bi t n aế ữ
Khi nào ta yêu nhau”
Câu th thú nh n s th t b i trong khát khao b i không th nào bi t đc “Khi nào ta yêuơ ậ ự ấ ạ ở ể ế ượ
nhau”, b i “Làm sao c t nghĩa đc tình yêu” (Xuân Di u) nh ng cũng l i th l đy tở ắ ượ ệ ư ạ ổ ộ ầ ự
hào v m t tình yêu tr n v n và viên mãn. Cô gái đây sao gi ng nh cô gái trong câu caề ộ ọ ẹ ở ố ư
dao x a:ư
“Th y anh nh th y m t tr iấ ư ấ ặ ờ
Chói chang khó ngó, trao l i khó trao”ờ
Tình yêu khi n cho “trao l i khó trao” nh ng cu i cùng thì cô gái c a Xuân Qu nh đãế ờ ư ố ủ ỳ
v t lên đ nói lên đc t t c tình yêu c a mình m t cách đy thông minh và t nh . Nóượ ể ượ ấ ả ủ ộ ầ ế ị
ch m t i vùng chói sáng nh t trong trái tim yêu th ng, th p lên ng n l a tình yêu đangạ ớ ấ ươ ắ ọ ử
"b i h i trong ng c tr ”. Hình nh cô gái cũng có ph n nào gi ng v i m t t th khácồ ồ ự ẻ ả ầ ố ớ ộ ứ ơ
c a Xuân Qu nh trong “thuy n và bi n”.ủ ỳ ề ể
“Cũng có khi vô cớ
Bi n ào t xô thuy nể ạ ề
Ôi tình yêu muôn thưở
Có bao gi đng yên”ờ ứ
S th c là tình yêu đó không đng yên, nó g n li n v i n i nh vô h n:ự ự ứ ắ ề ớ ỗ ớ ạ
“Con sóng d i lòng sâuướ
Con sóng trên m t n cặ ướ
Ôi con sóng nh bớ ờ
Ngày đêm không ng đcủ ượ
Lòng em nh đn anhớ ế
C trong m còn th c”ả ơ ứ
N i nh luôn đi li n v i tình yêu. Yêu nhau vô cùng thì cũng s nh nhau vô h n. B i v yỗ ớ ề ớ ẽ ớ ạ ở ậ
nên ng i x a m i th ng hay nói:ườ ư ớ ườ
“Nh ai b i h i, b i h iớ ổ ổ ồ ồ
Nh đng đng l a nh ng i đng than”ư ứ ố ử ư ồ ố
“Anh nh ti ngớ ế
Anh nh hìnhớ
Anh nh nhớ ả
Anh nh em,ớ
Sóng nh l m em i”ớ ắ ơ
Còn Xuân Qu nh, dùng “sóng”, ch có m t cách riêng đ di n t n i nh trong tình yêu.ỳ ị ộ ể ễ ả ỗ ớ
Sóng và em trong bài th là hai hình nh song hành: sóng nh b c ngày l n đêm cũngơ ả ớ ờ ả ẫ
nh em nh anh “C trong m còn th c”. V i s phát hi n tinh t và nh y c m c a Xuânư ớ ả ơ ứ ớ ự ệ ế ạ ả ủ
Qu nh, th i gian c a n i nh là vô h n, nó thông tr c trong ý th c l n trong ti mỳ ờ ủ ỗ ớ ạ ị ả ở ứ ẫ ề
th c, n ng nàn, r o r c, tha thi t, và đm say...ứ ồ ạ ự ế ắ
“D u xuôi v ph ng B cẫ ề ươ ắ
D u ng c v ph ng Namẫ ượ ề ươ
N i nào em cũng nhơ ớ
H ng v anh m t ph ng”ướ ề ộ ươ
Ta th ng hay b t g p hình nh “xuôi Nam, ng c B c” đng này Xuân Qu nh l i sườ ắ ặ ả ượ ắ ằ ỳ ạ ử
d ng “xuôi v ph ng B c, ng c v ph ng Nam” có nghĩa là m i n i, m i lúc, dùụ ề ươ ắ ượ ề ươ ở ọ ơ ọ
khó khăn đn đâu thì em cũng s v n luôn “H ng v anh m t ph ng”, luôn h ng vế ẽ ẫ ướ ề ộ ươ ướ ề
n i có ng i mình yêu, luôn h ng v anh. Xuân Qu nh là ng i ph n g p nhi u b tơ ườ ướ ề ỳ ườ ụ ữ ặ ề ấ
h nh trong tình yêu và bài th này d ng nh đã ch t ch a nh ng d c m v tai h aạ ở ơ ườ ư ấ ứ ữ ự ả ề ọ
b t tr c, nh ng v t lên trên t t c , lòng th y chung v n đc kh ng đnh m t cách ch cấ ắ ư ượ ấ ả ủ ẫ ượ ẳ ị ộ ắ
