Đ bài: Phân tích l i s ng c a tác gi bài th Bài ca ng t ng ngề ố ố ủ ả ơ ấ ưở
H ng d nướ ẫ
Trong xã h i phong ki n, cái tôi cá nhân, b n thân nó không đc xem là m t giá tr đángộ ế ả ượ ộ ị
coi tr ng, thì trên b u tr i văn h c trung đi Vi t Nam n a cu i th k XVIII n a đuọ ầ ờ ọ ạ ệ ử ố ế ỷ ử ầ
th k XIX xu t hi n m t nhà th v i cái tôi cá nhân h t s c rõ ràng. Đó là Nguy n Côngế ỷ ấ ệ ộ ơ ớ ế ứ ễ
Tr v i tác ph m Bài ca ng t ng ng.ứ ớ ẩ ấ ưở
Bao trùm toàn b bài th là l i s ng ng t ng ng, khinh đi ng o th c a tác gi . Nh ngộ ơ ố ố ấ ưở ờ ạ ế ủ ả ữ
đi u ki n l ch s th i Nguy n Công Tr không cho phép đt n c chuy n sang m t th iề ệ ị ử ờ ễ ứ ấ ướ ể ộ ờ
k m i. V y là tính cách thì l n nh ng khuôn kh v n ch t h p. Nguy n Công Tr tuyỳ ớ ậ ớ ư ổ ẫ ậ ẹ ễ ứ
nhiên v i m t th khuôn phép chu n m c c a xã h i đng c p phong ki n đã tr thànhớ ộ ứ ẩ ự ủ ộ ẳ ấ ế ở
trái t nhiên, phi đo lý b ng nh ng v n th ngang ng c, oái oăm, b ng cái tôi ngôngự ạ ằ ữ ầ ơ ượ ằ
nghênh, ng t ng ng đy kiêu ng o c a mình:ấ ưở ầ ạ ủ
Đô môn gi i t chi niên,ả ổ
Đc ng a bò vàng đeo ng t ng ng.ạ ự ấ ưở
Kìa núi phau phau mây tr ng,ắ
Tay ki m cung mà nên d ng t bi.ế ạ ừ
Gót tiên theo đng đnh m t đôi dì,ủ ỉ ộ
B t cũng n c c i ông ng t ng ng. Đc m t d ng d ng ng i tái th ng, Khenụ ự ườ ấ ưở ượ ấ ươ ươ ườ ượ
chê ph i ph i ng n đông phong.ơớọ
Bao trùm bài ca là hình t ng con ng i ng t ng ng. Nh ng đó không ph i là cái ng tượ ườ ấ ưở ư ả ấ
ng ng c a ng i gàn d , h m mình và h m ng i mà là cái ng t ng ng c a m t conưở ủ ườ ở ợ ợ ườ ấ ưở ủ ộ
ng i đy t tin và b n lĩnh. Con ng i y ý th c r t rõ v tài năng và ph m giá c aườ ầ ự ả ườ ấ ứ ấ ề ẩ ủ
mình. Cái ng t ng ng r t Nguy n Công Tr không ph i là ki u s ng ng t ng ng thôngấ ưở ấ ễ ứ ả ể ố ấ ưở
th ng mà là m t l i s ng đc đáo, m t v đp ngang tàng, phóng túng c a m t tâm h nườ ộ ố ố ộ ộ ẻ ẹ ủ ộ ồ
l n, m t nhân cách l n.ớ ộ ớ
Thái đ s ng ng t ng ng c a ông không ch lúc làm quan ‘Khi Th khoa, khi Tham tán,ộ ố ấ ưở ủ ỉ ủ
khi T ng đc Đông’ mà ngay c khi rũ áo t quan, thái đ y càng thêm đm nét. Ôngổ ố ả ừ ộ ấ ậ
ng t ng ng trong cung cách s ng. M t cách s ng khác ng i, Nguy n Công Tr c iấ ưở ố ộ ố ườ ễ ứ ưỡ
bò, đeo nh c ng a ung dung trong t th :ạ ự ư ế
Tay ki m cung mà nên d ng t bi.ế ạ ừ
Gót tiên theo đng đnh m t đôi dì,ủ ỉ ộ
B t cũng n c c i ông ng t ng ng.ụ ự ườ ấ ưở
Nguy n Công Tr v n là quan võ quy n sinh sát trong tay, khi đã tháo cũi s l ng tr nênễ ứ ố ề ổ ồ ở
t bi. Và càng đc đáo h n n a ng t ng ng h n n a, đng đnh m t đôi dì đi thăm chùaừ ộ ơ ữ ấ ưở ơ ữ ủ ỉ ộ
chi n trong tâm tr ng h t s c th nh th i. Nguy n Công Tr còn khác ng i h n n a, d nề ạ ế ứ ả ơ ễ ứ ườ ơ ữ ẫ
theo vài cô đu đi cùng mình đn n i v n ch dành cho nam nhi. Có ph i nhìn th y c nhầ ế ơ ố ỉ ả ấ ả
t ng đó mà B t cũng b t c i. B t c i, hay ng i đi c i cái s ng t ng ng c aượ ụ ậ ườ ụ ườ ườ ờ ườ ự ấ ưở ủ
mình.
Thái đ khinh đi ng o th c a ông còn đc th hi n r t rõ ràng trong quan ni m đcộ ờ ạ ế ủ ượ ể ệ ấ ệ ượ
m t và s l c quan bình th n tr c cu c đi:ấ ự ạ ả ướ ộ ờ
Đc m t d ng d ng ng i tái th ng,ượ ấ ươ ươ ườ ượ
Khen chê ph i ph i ng n đông phong.ơớọ
Trong xã h i phong ki n, m t xã h i đy nh ng khuôn m u, l nghi h t s c ch t ch ,ộ ế ộ ộ ầ ữ ẫ ễ ế ứ ặ ẽ
quan ni m v cách s ng h t s c ngông nghênh, ng t ng ng r t Nguy n Công Tr quệ ề ố ế ứ ấ ưở ấ ễ ứ ả
là m t s thách th c, ch c gh o cu c đi. đng nh ông mu n ch ng l i s vùi d p vàộ ự ứ ọ ẹ ộ ờ ườ ư ố ố ạ ự ậ
bóp ngh t cái tôi cá nhân c a xã h i phong ki n.ẹ ủ ộ ế
Cái v đp ng t ng ng t bài ca và cu c đi Nguy n Công Tr đã tr thành m t cáchẻ ẹ ấ ưở ừ ộ ờ ễ ứ ở ộ
s ng, m t m u hình in đm trong các nhà th sau này. Ta còn g p l i c t cách y, hìnhố ộ ẫ ậ ơ ặ ạ ố ấ
bóng c a ông m t T n Đà, m t Nguy n Tuân và m t Tú X ng sau này.ủ ở ộ ả ộ ễ ộ ươ