Đ bài: Phân tích v ngh thu t xây d ng hình nh trong Ti ng hát con tàu c a ế
Ch Lan Viênế
Bài làm
M t trong nh ng thành công n i b t c a bài th Ti ng hát con tàu là ngh thu t sáng t o ơ ế
hình nh. Có nh ng hình nh đc xây d ng theo th pháp t th c, song tiêu bi u là ượ
nh ng hình nh - bi u t ng ch a đng nh ng khái quát tri t lí sâu s c, th hi n ch t ượ ế
riêng c a phong cách th Ch Lan Viên. ơ ế
Trong dòng h i nh , nh ng hình nh t th c g n li n v i nh ng k ni m kháng chi n, là ế
hình bóng c a con ng i và thiên nhiên Tây B c đã in sâu trong kí c nhà th : Chi c áo ườ ơ ế
nâu anh m c đêm công đn; L a h ng soi tóc b c; b n s ng giăng, đèo mây ph ; V t ươ
xôi nuôi quân em gi u gi a r ng,... Nh th , k ni m đã hi n hình b ng nh ng chi ti t xác ư ế ế
th c.
Ngay nhan đ c a bài th đã là m t hình nh bi u t ng: Ti ng hát con tàu. Bi u t ng ơ ượ ế ượ
v khát v ng và ni m hân hoan lên đng này có c s t th c t : nh ng năm 1958 ườ ơ ế
1960 có m t cu c v n đng lên Tây B c xây d ng kinh t mi n núi. Ch có đi u là vào ế
th i đi m y ch a h có đng tàu và con tàu lên Tây B c. Cho nên, Tây B c đây ư ườ
không ch d ng l i ý nghĩa m t đa danh c th mà nó còn có ý nghĩa bi u tr ng cho ư
cu c s ng c a nhân dân, là m nh đt l n ch a đng nhi u h a h n, n i kh i ngu n c a ơ
m i c m h ng ngh thu t chân chính. Chúng ta còn b t g p nhi u hình nh đc xây ượ
d ng theo ph ng th c n d nh th trong su t bài th : gió ngàn đang v y g i; v ng ươ ư ế ơ
trăng; trái đu xuân; M yêu th ng; Mùa nhân dân giăng lúa chín; m c a h n th ; vàng ươ ơ
ta đau trong l a; M t h ng em trong su i l n mùa xuân,... Nh ng hình nh bi u t ng ượ
kích thích trí t ng t ng, suy ng m c a ng i đc đ t o ra nh ng liên t ng sâu xa,ưở ượ ườ ưở
b t ng . Bên c nh đó, ng i đc còn th y hàng lo t các hình nh so sánh đc đáo: i ườ ơ
kháng chi n! M i năm qua nh ng n l a - M i năm sau còn đ s c soi đng; Conế ườ ư ườ ườ
g p l i nhân dân nh nai v su i cũ - c đón giêng hai, chim én g p mùa - Nh đa tr ư ư
th đói lòng g p s a - Chi c nôi ng ng b ng g p cánh tay đa; Anh b ng nh em nhơ ế ư ư
đông v nh rét
Tình yêu ta nh cánh ki n hoa vàng,... Nh ng hình nh so sánh sinh đng, liên ti p, trùngư ế ế
đi p nh th có tác d ng tr c ti p th hi n, c th hoá nh ng ý nghĩa v n tr u t ng: ý ư ế ế ượ
nghĩa l n lao c a cu c kháng chi n ch ng Pháp đi v i s s ng nhân dân nói chung, ế
ng i ngh sĩ nói riêng; m i quan h khăng khít, máu th t gi a ngh thu t v i cu c s ngườ
nhân dân, đt n c; n i nh , tình yêu,... ướ
Qua Ti ng hát con tàu, có th kh ng đnh: s c m nh lay đng c a th Ch Lan Viênế ơ ế
chính là ngh thu t sáng t o hình nh giàu ý nghĩa bi u t ng. ượ