Phân tích nhân vật ông Hai trong
truyện ngắn Làng của Kim Lân
Bom đạn chiến tranh đã tàn phá tất cả: nhà cửa, cây cối, tính mạng con
người...Duy chỉ có một thứ mà nó sẽ chẳng lấy đi đc dù cho chiến tranh có khốc liệt
đến đâu, đó là tình yêu làng, yêu nước sâu đậm của ng`nông dân ta. Và cái tình cảm
thiêng liêng ấy đã đc Kim Lân khắc họa rõ nét wa nhân vật ông Hai trong truyện ngắn
"Làng" của ông. Bằng ngòi bút mộc mạc nhưng cũng không kém phần tài tình, Kim
Lân đã xây dựng nên một ông Hai tiêu biểu cho người nông dân Việt.
Xuất thân từ nông dân nên những trang viết của ông đều viết về ng` nông dân
và nông thôn. Nông thôn trong tác phẩm hiện lên wa cảnh vật và con ng`. "Làng đc
viết trong thời kì cuộc kháng chiến chống Pháp diễn ra mạnh mẽ nhất. Trong đó ông
Hai nổi lên với tình yêu làng, yêu nc tha thiết. Ông ở làng chợ Dầu và ông vô cùng tự
hào về làng ông. Khi có lệnh của cấp trên buộc gia đình ông phải tản cư thì ông ko
chịu, nhất quyết đòi ở lại chiến đấu với anh em nhưng cấp trên h0k cho phép. Phải đi
tản cư là niềm đau xót đối ông. Ở nơi ở mới, đi đến đâu ông cũng khoe về cái làng chợ
Dầu với tinh thần chiến đấu anh dũng. Ông rất hãnh diện về làng và đang vui mừng vì
những chiến tích của quân và dân ta thì ông lại hoàn toàn sụp đổ trước tin làng chợ
Dầu theo Tây từ miệng ng` đàn bà tản cư. Ông đang ở đỉnh cao của sự hạnh phúc thì
ngay tắp lự bị rơi xuống hố sâu của sự tuyệt vọng. Ông bàng hoàng, sửng sốt khi nghe
tin dữ ấy:"Cổ họng ông lão nghẹn ắng cả lại, da mặt tê rân rân, tưởng chừng như ko
thở đc nữa". Ông cố ko tin đó là sự thật, cứ hỏi đi hỏi lại ng` đàn bà ấy nhưng bà ta
khẳng định chắc nịch rằng mình mới ở dưới ấy lên và còn nói cả thằng chánh Bệu nữa
khiến ông ko thể ko tin. Lúc này ông như tuyệt vọng hoàn toàn. Ông cố lảng ra về
bằng 1 câu nói bâng quơ để che dấu tâm trạng của mình:"Hà, nắng gớm, về nào..."
nhưng chính sự tủi hổ đã khiến ông cuối gầm mặt xuống mà đi. Về đến nhà, ông nằm
vật ra giường, nước mắt túa ra thể hiện nỗi đau xót cực độ đag dằn xé trong ông. Ông
nhìn mấy đứa con mà tủi thân:"Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng
nó cũng bị ng` ta rẻ rúng đấy ư?". Trong cơn tức giận, ông thực sự căm phẫm những
ng` đã ở lại làng, nắm chặt hai tay, ông rít lên:"Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng j`
vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nc để nhục nhã thể này". Suốt cả ngày
hôm ấy, ko khí u ám, nặng nề bao trùm cả gia đình ông. Trong nhà ko 1 tiếng nói,
tiếng cười của trẻ con mà chỉ tràn đầy sự nhục nhã u buồn. Suốt đêm ông Hai ko ngủ,
lăn qua lăn lại bởi cái tin đồn đã trở thành nỗi ám ảnh trong tâm trí ông Hai khiến ông
ko thể bước chân ra khỏi nhà. "Một nhóm ng` nói chuyện ông cũng để ý, dăm vài
tiếng cười xa xa cũng làm ông chột dạ. Thôi rồi, ng` ta lại nói đến chuyện ấy rồi".Ông
càng bế tắc hơn khi bà chủ nhà đuổi gia đình ông đi vì chẳng ai chức chấp Việt gian
cả.
ĐI thì đi đâu bây giờ, hay là về làng. Cái ý nghĩ ấy vừa đc nhen nhóm thì ngay
lập tức bị xóa bỏ đi ý định dứt khoát của ông lão:"Về làng tức là bỏ khánh chiến, bỏ
cụ Hồ. Ko, làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây thì phải thù".1 ng` luôn tự hào, khoe
khoang về làng như ông mà lại có ý nghĩ như vậy chứng tở tình yêu nc' rộng lớn, bao
trùm và chi phối cả tình yêu làng trong ông. Tâm trạng ông đang xảy ra cuộc xung đột
nội tâm gay gắt. Càng đau khổ tuyệt vọng, ông càng bế tắc. Chẳng bik tâm sự cùng ai,
ông đã bày tỏ lòng thủy chung, gắn bó với cách mạng, với cụ Hồ qua những lời thủ thỉ
cùng thằng con út. Nói với con mà như ông đang minh oan cho bản thân mình. Ông
căm phẫm những ng` đã ở lại làng, xấu hổ vì mình là ng` làng Việt gian. Đây có thể
coi như là đoạn cảm động nhất đc KL xây dựng rất thực. Nó thể hiện đc tình yêu làng,
yêu nc' rực cháy trong ông Hai. Thật bất ngờ cảnh đau buồn ủ rủ của ông Hai đc rũ bỏ
để trở về với tâm trạng vui tươi thường ngày khi nghe tin làng chợ Dầu theo Tây đc
cải chính. Điều này thể hiện rất rõ qua ánh mắt hấp háy, miệng nói bô bô, ăn mặc
chỉnh tề, mùa quà về cho con của ông Hai. Ông lại tiếp tục đi khoe về làng của mình
và khoe"Tây nó đốt nhà tôi rồi". Đối với ng` nông dân, căn nhà là cả 1 cơ nghiệp
nhưng khi nó bị Tây đốt, ông Hai h0k hề tiếc nuối mà còn rất hồ hơi bởi nó là minh
chứng hùng hồn cho gai đình ông h0k phải là Việt gian. Trong sự cháy rụi của ngôi
nhà có sự hồi sinh của làng chợ Dầu và tin đồn ấy cũng theo ngôi nhà cháy đi mất.
Đoạn này thể hiển cảm xúc và đau thương về tấm lòng của ng` nông dân yêu làng yêu
nc'. Họ sẵn sàng hi sinh tất cả để góp phần vào chiến đấu giải cứu dân tộc. Tất cả đã
đc
miêu tả rất thực, rất cảm động bằng ngô ngữ độc thoại, đối thoại và đặc biệt là
độc thoại nội tâm. Chủ đề về ng` nông dân và chiến tranh là một chủ đề không mới
nhưng với Kim Lân, ông đã xây dựng 1 tượng đài sừng sững về ng` nông dân yêu làng
yêu nc' và tinh thần kháng chiến cao.
Tác phẩm "Làng" không chỉ nêu bật đc tình yêu làng yêu nước sâu sắc mà còn
thể hiện rất rõ chiều sâu trong tâm hồn của ng` nông dân đc Kim Lân miêu tả sinh
động. Qua đây ta thấy KL rất am hiển về ng` nông dân và có thể nói, KL là nhà văn
của nông dân.