Đ bài: Phân tích sáu câu đu bài th Bài ca ng t ng ng c a Nguy n Công Trề ầ ơ ấ ưở ủ ễ ứ
H ng d nướ ẫ
Ngay t tên đu bài th , hai ch “ng t ng ng” đã khi n cho ta c m nh n đc nh ngừ ầ ơ ữ ấ ưở ế ả ậ ượ ữ
đi u khác l c a tác gi . ít có m t tác gi nào vào th i đi y l i đt hai ch “ng tề ạ ủ ả ộ ả ờ ạ ấ ạ ặ ữ ấ
ng ng” vào ngay cái đ bài th . Đó h n cũng là m t đi u ng t ng ng.ưở ề ơ ẳ ộ ề ấ ưở
R i sau đó ngay câu đu tiên tác gi đã nh n đnh:ồ ầ ả ậ ị
Vũ tr n i m c phi ph n sụ ộ ạ ậ ự
Không có vi c gì trong nhân gian này, trong vũ tr này không ph i vi c c a ông. Vi c nàoệ ụ ả ệ ủ ệ
cũng là vi c c a ông. Đó không ph i s kiêu ng o, s t cao mà chính là s đánh giá đúngệ ủ ả ự ạ ự ự ự
nh t v b n thân mình, v s nghi p c a mình. Không m t chút t ti, ông đã đng lên chấ ề ả ề ự ệ ủ ộ ự ứ ỉ
rõ vai trò to l n c a mình, ch ng ph i ông đã nói r ng:ớ ủ ẳ ả ằ
Đã mang ti ng trong tr i đtế ở ờ ấ
Ph i có danh gì v i núi sông đó sao?ả ớ
Nh ng cũng chính vì cái ph n s đó, ph i có cái danh v i đi, v i ng i đó l ra ông ph iư ậ ự ả ớ ờ ớ ườ ẽ ả
sung s ng khi đc ra làm quan, làm ng i cai qu n, trông coi cu c s ng c a nhân dân,ướ ượ ườ ả ộ ố ủ
nh ng không ông coi nh khi đó ông đã “vào l ng”.ư ư ồ
Ông Hi Văn tài b đã vào l ngộ ồ
T i sao đc làm công vi c mình mong mu n, ao c mà ông coi nh s đè nén, gò bó.ạ ượ ệ ố ướ ư ự
“Cái l ng” đây chính là cái b máy, cái xã h i phong ki n lúc b y gi . Cái xã h i màồ ở ộ ộ ế ấ ờ ộ
vi c đi tr ng thay đen, s ganh ghét, đ k x y ra nh c m b a. Khi b c chân vàoệ ổ ắ ự ố ỵ ả ư ơ ữ ướ
ch n quan tr ng cũng là lúc Nguy n Công Tr bi t r ng ông s b chi ph i, s ph i làmố ườ ễ ứ ế ằ ẽ ị ố ẽ ả
nh ng vi c mà b n thân không mu n. M c dù có tài nh ng Nguy n Công Tr bi t r ngữ ệ ả ố ặ ư ễ ứ ế ằ
m t mình ông thì đâu có th thay đi n i m t ch đ đã t n t i lâu đn nh v y. Tuyộ ể ổ ổ ộ ế ộ ồ ạ ế ư ậ
nhiên trong câu th này, Nguy n Công Tr v n th hi n đc cái “ng t ng ng” c aơ ễ ứ ẫ ể ệ ượ ấ ưở ủ
mình. Ông đã dám g i ch n quan tr ng, xã h i lúc b y gi là cái l ng. Đó g n nh m tọ ố ườ ộ ấ ờ ồ ầ ư ộ
cái tát vào m t b máy quan l i, tri u đình vì tr c nay có ai dám ngông cu ng nh v y.ặ ộ ạ ề ướ ồ ư ậ
Trong xã h i phong ki n cũng không ít nh ng nhà nho ti n b , nh ng ng i có ý t ngộ ế ữ ế ộ ữ ườ ưở
ph n kháng l i ch đ. Nh ng cũng ch ng m y ai dám kh ng đnh l i đi u đó tr c toànả ạ ế ộ ư ẳ ấ ẳ ị ạ ề ướ
th m i ng i mà nh t là trên gi y tr ng m c đen nh Nguy n Công Tr . Đó ph i chăngể ọ ườ ấ ấ ắ ự ư ễ ứ ả
chính là s phá cách c a Nguy n Công Tr .ự ủ ễ ứ
Nguy n Công Tr có đc s “ch i ngông” đó cũng b i m t ph n ông bi t là ông có tài,ễ ứ ượ ự ơ ở ộ ầ ế
đi u đó ch ng c n gi u gi m:ề ẳ ầ ấ ế
G m thao l c đã nên tay ng t ng ng.ồ ượ ấ ưở
M t l n n a Nguy n Công Tr “ng t ng ng”, l n này ông “ng t ng ng” vì hãnh di nộ ầ ữ ễ ứ ấ ưở ầ ấ ưở ệ
v cái tài c a ông. Nguy n Công Tr đã th hi n đc r t rõ cái tôi c a mình trong câuề ủ ễ ứ ể ệ ượ ấ ủ
th này.ơ
Nh ng cũng chính vì có tài, l i mang nh ng t t ng ti n b nên Nguy n Công Tr đãư ạ ữ ư ưở ế ộ ễ ứ
không ít l n ph i “lên voi, xu ng chó”:ầ ả ố
Khi Th khoa, khi Tham tán, khi T ng đc Đông,ủ ổ ố
Lúc bình Tây, c đi t ng,ờ ạ ướ
Có khi v Ph doãn Th a Thiên.ề ủ ừ
Đó cũng là đi u d hi u trong ch n quan tr ng đy ghen ghét đ k , m u h i l n nhau.ề ễ ể ố ườ ầ ố ỵ ư ạ ẫ
Nguy n Công Tr t ra r t th n nhiên đón nh n đi u đó. Đi p t “khi… khi” tuy d n d pễ ứ ỏ ấ ả ậ ề ệ ừ ồ ậ
nh ng l i mang h i th bình th n, đón nh n m t cách t nhiên, vì v y mà ông cũng đãư ạ ơ ở ả ậ ộ ự ậ
nói:
Đc m t d ng d ng ng i tái th ngượ ấ ươ ươ ườ ượ
Khen chê ph i ph i ng n đông phongơ ớ ọ
V i Nguy n Công Tr , s nghi p là quan tr ng nh ng ông cũng không quá coi tr ng danhớ ễ ứ ự ệ ọ ư ọ
l i. V i ông dù làm v trí nào mi n là đc đem s c giúp đi, giúp dân là ông đã thoợ ớ ở ị ễ ượ ứ ờ ả
đc cái chí làm trai. Đó cũng chính là s khác bi t c a ông v i quan l i b y gi và thượ ự ệ ủ ớ ạ ấ ờ ể
hi n đc s “ng t ng ng” c a ông.ệ ượ ự ấ ưở ủ
Bài ca ng t ng ng nh m t câu chuy n k v cu c đi c a tác gi Nguy n Công Tr .ấ ưở ư ộ ệ ể ề ộ ờ ủ ả ễ ứ
Nh ng qua đó ta l i th y hi n lên hình nh m t con ng i, v i chí làm trai cao c , m tư ạ ấ ệ ả ộ ườ ớ ả ộ
cái tôi sánh ngang v i tr i đt, m t s “ng t ng ng” không h gây khinh ghét mà là cớ ờ ấ ộ ự ấ ưở ề ả
m t s đáng kính n , khâm ph c.ộ ự ể ụ