Đ bài: Phân tích v đp c a hai câu th sau: "Mu n v t b Đông theo cánh gió/ ơ ượ
Muôn trùng sóng b c ti n ra kh i”. (L u bi t khi xu t d ng - Phan B i Châu) ơ ư ươ
Bài làm
T H u trong tr ng ca “Theo chân Bác” đã t ng vi t v Phan B i Châu: ườ ế
“Phan B i Châu câu th d y sóng ơ
B n cùng ai đt khách dãi d u”.
Hai câu th đánh giá r t cao v con ng i và th văn c a Phan B i Châu m t nhà cáchơ ườ ơ
m ng, m t văn sĩ Vi t Nam ki t xu t nh t 25 năm đu th k XX. Con ng i y đã t ng ế ườ
có nh ng v n th hùng tráng, hào s ng: ơ
“Mu n v t b Đông theo cánh gió ượ
Muôn trùng sóng b c ti n ra kh i”. ơ
Hai câu th g i ta nh đn nh ng câu th ngang tàng c a ông Hi Văn Nguy n Công Tr :ơ ế ơ
“Vòng tr i đt d c ngang ngang d c
N tang b ng vay tr vay tr vay
Chí làm trai nam b c tây đông
Cho ph chí tang b ng trong b n b ...
Làm trai đng trong tr i đt
Ph i có danh gì v i núi sông
Giang s n còn tô v m t nam nhiơ
Sinh th i th ph i xoay nên th i th ”. ế ế
Chí làm trai là ph i dám đi di n v i c tr i đt đ kh ng đnh mình tr c cu c đi, ướ
tr c vũ tr bao la. Phan B i Châu đã v t qua nh ng gi i h n c a t ng l p nho sĩ mà ýướ ượ
th c sâu s c v hoài bão và s m nh c a mình. Con ng i dám đi m t v i c tr i đt, ườ
vũ tr đ kh ng đnh mình, v t lên m ng công danh th ng g n li n v i h i ch trung ượ ườ
hi u đ v n t i lí t ng nhân qu n, xã h i r ng l n. Trong cái th i bu i non sông đãế ươ ư
ch t s ng thêm nh c/ Hi n thánh còn đâu h c cũng hoài”, chí nam nhi thôi thúc Phan B iế
Châu ph i có m t hành đng x ng đáng, phi th ng: Xu t d ng. Và l i t bi t đy hào ườ ươ
khí tr c khi xu t d ng đã th hi n m t khát v ng, t th lên đng mang v đp lãngướ ươ ư ế ườ
m n. Câu th s d ng các hình nh khoa tr ng l n lao, kì vĩ: tr ng phong, Đông H i, ơ ươ ườ
thiên trùng, b ch lãng (b Đông, cánh gió, muôn trùng sóng b c). T t c đu nh hoà ư
nh p v i con ng i trong t th bay lên. Đây th c s là kho nh kh c “xu t d ng” trong ườ ư ế ươ
tâm t ng c a ng i chí sĩ cách m ng Phan B i Châu, khát v ng và t th đu v n lênưở ườ ư ế ươ
đn t m vóc sánh ngang vũ tr .ế
Vòng tr i đt d c ngang ngang d c
Các hình nh nh đông h i” (bi n Đông), “thiên trùng b ch lãng” (ngàn đt sóng b c), ư
“tr ng phong” (Ng n gió dài, ng n gió l n), “nh t t phi” (cùng bay lên, bay theo) hôườ
ng v i nhau trong tr ng lên t ng r ng l n, hoành tráng. Là /nh t t phi” không ch ườ ư
đn gi n “muôn trùng sóng b c ti n ra kh i nh trong b n d ch. Đây là m t d c m, m tơ ơ ư
khát v ng, m t liên t ng hào hùng b t ch t đn trong ni m l c quan, tin - t ng mãnh ưở ế ưở
li t c a nhà th . B n d ch đã bi n s đt kh i” trong cao trào m ch c m xúc “xu t ơ ế
d ng” tìm con đng đi m i cho c đ đt n c thành l i miêu t , t ng thu t khi nươ ườ ơ ướ ườ ế
cho hình nh th ph n nào nh nhàng, tĩnh l ng, âm th m. Nó không nói đc cái hăm h ơ ượ
d n thân, phong đ hào hùng và trí t ng t ng bay b ng c a nhà th . Con ng i y nh ưở ượ ơ ườ ư
đang lao vào ngay m t môi tr ng ho t đng m i m , sôi đng đang m ra tr c m t. ườ ướ
Bi n r ng, ngàn đt sóng l n, gió đi d ng - gió c a vi n c nh th i đi m i - đang nh t ươ
t cùng bay lên trên đôi cánh lãng m n c a trí t ng t ng kì vĩ, hoành tráng. Hay chính ưở ượ
khát v ng l n lao c a cái tôi tr tình đang cu n lên nh ng l p sóng b c, gió l n, khu y
đng nh ng đt sóng lòng dào đt s c sôi c a m t th h thanh niên u tú n ng lòng v i ế ư
non sông đt n c, g t b t t c đ “xu t d ng” c u h c t p, ti n b . Và th c t , “vào ướ ươ ế ế
kho ng nh ng năm đu th k này, ch vì đc Phan B i Châu mà hàng nghìn thanh niên ế
đu c t c t bím tóc, v t h t sách v , văn ch ng ngh c t cùng cái m ng công danh ế ươ
nh c nhã g n trên đó, lìa b làng m c, nhà c a, v con r i băng ngàn, l i su i, b t ch p
m i n i đói thi u, nguy hi m, kh s đ qua Xiêm, qua Tàu, qua Nh t mà h c h i, trù ế
tính vi c đánh Tây. Đó là m t thành công vĩ đi” (Đng Thai Mai).
V đp c a hai câu th hi n lên t m t t th đp v hình nh con ng i đu i theo ng n ơ ơ ườ
gió dài trên đi d ng bao la cùng muôn ngàn c n sóng b c; Đp trong hình nh và ngôn ươ ơ
ng th kì vĩ, phù h p v i tâm th và chí khí c a ng i cách m ng... Đi bàng đã tung ơ ế ườ
cánh mênh mông ra bi n l n, đi m t v i giông t , bão bùng. Trang nam nhi không ph i
b ng m i cách đ l u danh s sách, kh ng đnh cá nhân mà cá nhân y ph i làm nên s ư
nghi p phi th ng, y là vi c kinh bang t th , c u dân, c u n c. Khát v ng sông cao ư ế ế ướ
c c a Phan B i Châu giúp ta hi u thêm c t cách vĩ đi c a con ng i ki t xu t này. ườ