Đề bài: Phân tích vẻ đẹp của người Hà Nội qua nhân vật bà Hiền
trong tác phẩm “Một người Hà Nội” (Nguyễn Khải)
************************************************
Nhân vật bà Hiền trong tác phẩm nói lên phần nào nét đẹp trong tính cách và con người
Hà Nội
Tính cách nhân vật bà Hiền:
Thời son trẻ, bà giao du với đủ loại thanh niên con nhà giàu, nghệ sĩ văn nhân, nhưng khi
phải làm vợ làm mẹ, bà lại “chọn bạn trăm năm là một ông giáo cấp Tiểu học hiền lành,
chăm chỉ”.
Bà quyết định chấm dứt sinh đẻ (bà sinh năm đứa con, đến đứa con gái út, bà nói với
chồng: “Từ nay là chấm dứt chuyện sinh đẻ, bốn mươi tuổi rồi, nếu ông và tôi sống đến
sáu chục thì con út đã hai mươi, có thể tự lập được, khỏi phải sống bám vào các anh chị”
Việc bà dạy bảo con cháu từ những chuyện nhỏ đến việc lớn như quan niệm sống, cách
sống, cô luôn dạy bảo và yêu cầu các con, cháu: “Chúng mày là người Hà Nội thì cách đi
đứng nói năng phải có chuẩn, không được sống tùy tiện, buông tuồng”, “Tao chỉ dạy
chúng nó biết tự trọng, biết xấu hổ…” thể hiện rõ cách sống của một người Hà Nội lịch
sự, tế nhị, hào hoa, biết giữ gìn phẩm chất, giá trị của người Hà Nội.
Không gian sống:
Nhà của bà rộng rãi, “tọa lạc ngay tại một đường phố lớn”, phòng khách bày biện, trang
hoàng nền nã, cổ kính: một cái bình phong cao hơn đầu người bằng gỗ chạm suốt mấy
chục năm không thay đổi, một bộ xa lông gụ “cái khánh, cái sập gụ chân quỳ chạm rất
đẹp, cái tủ chùa một cánh bên trong bày một lọ men Thuý hồng, một cái lư hương đời
Hán, một cái liễn hấp sâm Giang Tây và mấy thứ bình lọ màu men thường nhưng có dáng
lạ.”
Trang phục:
Lúc cần, đã biết rũ bỏ "đồng phục" để hoá thân thành những con người khác, đáng để cho
những kẻ yêu cái đẹp ngắm nhìn : "bà chủ xuất hiện trước như diễn viên trên sân khấu,
rồi một loạt bảy tám bà tóc đã bạc hoặc nửa xanh nửa bạc, áo nhung, áo dạ, đeo ngọc đeo
dây đi lại uyển chuyển".
Hoặc tác giả đã miêu tả : “mùa đông ông mặc áo ba-đờ-xuy, đi giày da, bà mặc áo măng-
tô cổ lông , đi giày nhung đính hạt cườm”
Sinh hoạt:
Cái ăn cũng không giống số đông. Nhân vật người cháu kể rằng: bàn ăn của nhà bà Hiền
trải khăn trắng, giữa bàn có một lọ hoa nhỏ, bát úp trên đĩa, đũa bọc trong giấy bản, từng
người ngồi đúng chỗ quy định….
Gia đình bà Hiền thỉnh thoảng tổ chức một cuộc họp mặt thân mật gồm những bạn văn
chương, trí thức để chia sẻ buồn vui, nỗi niềm trước cuộc đời.
Trong quan hệ với đời sống xã hội:
a) Trong thời kì miền Bắc bước vào xây dựng chủ nghĩa xã hội
Khi nghe chồng có ý định mở hiệu in, bà không đồng ý vì: “Ông sẽ phải thuê thợ chứ gì.
Đã có thợ tất phải có chủ, ông muốn làm một ông chủ dưới chế độ này à?”.
- Mặc dù có “bộ mặt rất tư sản, cách sống rất tư sản”, nhưng bà Hiền không phải học tập,
cải tạo
vì bà “không bóc lột ai cả”.
- Bà Hiền cho người giúp việc về quê lao động, mở cửa hàng bán đồ lưu niệm và tự tay
làm ra sản phẩm. Tác giả có nhận xét là “hoa làm rất đẹp, bán rất đắt”, nhưng “chỉ có một
mình cô làm, các em thì chạy mua vật liệu”.
Trước tình hình xã hội miền Bắc bước vào hàn gắn vết thương chiến tranh sau kháng
chiến chống Pháp, bước đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội còn nhiều bề bộn, nhiều bất cập,
