Đ bài: Trong m t b phim truy n hình Vi t Nam m i công chi u g n đây, có m tề ộ ộ ề ệ ớ ế ầ ộ
nhân v t đã nh c nh ng i cháu c a mình r ng: “Ta có th nh t đc m t góiậ ắ ở ườ ủ ằ ể ặ ượ ộ
ti n nh ng s không có ai đánh r i m t gói văn hoá cho ta nh t”.ề ư ẽ ơ ộ ặ
Bài làm
Văn hoá là hành trang không th thi u trong hành trình cu c đi c a m i ng i. Nh ng cóể ế ộ ờ ủ ỗ ườ ư
đc nó thì không h đn gi n. Trong m t b phim truy n hình Vi t Nam m i côngượ ề ơ ả ộ ộ ề ệ ớ
chi u g n đây, có nhân v t đã nh c nh ng i cháu c a mình r ng: “Ta có th nh t đcế ầ ậ ắ ở ườ ủ ằ ể ặ ượ
m t gói ti n nh ng s không có ai đánh r i m t gói văn hoá cho ta nh t”. Đây th c s làộ ề ư ẽ ơ ộ ặ ự ự
m t tri t lý v cu c s ng và cách s ng mà có l không ch ng i cháu là c n ghi nh su tộ ế ề ộ ố ố ẽ ỉ ườ ầ ớ ố
đi.ờ
“Gói ti n” t ng tr ng cho nh ng giá tr v t ch t. “Nh t đc m t gói ti n”' là m t tìnhề ượ ư ữ ị ậ ấ ặ ượ ộ ề ộ
hu ng tuy không th ng xuyên x y ra nh ng cũng không ph i là hi m g p trong cu cố ườ ả ư ả ế ặ ộ
s ng. Đó là s ng u nhiên, tình c , và vì th , có th đn v i b t kì ai.ố ự ẫ ờ ế ể ế ớ ấ
“Văn hoá” là m t ph m trù tr u t ng, thu c v ý th c c a con ng i. Có th hi u m tộ ạ ừ ượ ộ ề ứ ủ ườ ể ể ộ
cách đn gi n: Văn hoá là nh ng giá tr đp đ c a tâm h n nh trí tu , nhân cách; nó thơ ả ữ ị ẹ ẽ ủ ồ ư ệ ể
hi n thái đ, hành vi ng x c a m i ng i. “Gói văn hoá” ch là cách nói hình nh, b iệ ở ộ ứ ử ủ ỗ ườ ỉ ả ở
văn hoá v n dĩ không có hình hài, cách nói y ch có tác d ng hô ng v i v tr c đ đtố ấ ỉ ụ ứ ớ ế ướ ể ặ
ra m t t ng quan nh m nh n m nh ý mà thôi. Đi li n v i “gói văn hoá” không còn là haiộ ươ ằ ấ ạ ề ớ
ti ng “có th ” mang tính t ng đi n a mà là thái đ kh ng đnh qu quy t và ch cế ể ươ ố ữ ộ ẳ ị ả ế ắ
ch n: “s không ai đánh r i m t gói văn hoá cho ta nh t”.ắ ẽ ơ ộ ặ
Nh v y, nh ng giá tr v t ch t ta có th nh n đc t cu c s ng mà đôi khi không c nư ậ ữ ị ậ ấ ể ậ ượ ừ ộ ố ầ
t n chút s c l c nào. Nh ng v i nh ng giá tr tinh th n, không ai có th mang l i cho ta;ố ứ ự ư ớ ữ ị ầ ể ạ
quá trình ti p nh n hoàn toàn ph thu c vào b n thân nh ng n l c và s ch đng tìmế ậ ụ ộ ả ữ ỗ ự ự ủ ộ
ki m, tích lũy c a ta.ế ủ
Ta có th “nh t đc m t gói ti n” b i ti n nói cho cùng cũng ch là v t ngoài thân, dùể ặ ượ ộ ề ở ề ỉ ậ
đc gi gìn v n có th th t l c, dù c n tr ng đn m y cũng có lúc s s y đánh r i.ượ ữ ẫ ể ấ ạ ẩ ọ ế ấ ơ ẩ ơ
Nh ng văn hoá thì khác, nó không t n t i d ng v t ch t mà - nh đã nói trên - thu cư ồ ạ ở ạ ậ ấ ư ở ộ
v ý th c, không th “đánh r i”, cũng không th “nh t”. H n th n a, nó là k t qu c aề ứ ể ơ ế ặ ơ ế ữ ế ả ủ
m t quá trình tích lũy, hoàn thi n lâu dài, b n b nên không th t nhiên xu t hi n conộ ệ ề ỉ ể ự ấ ệ ở
ng i, không ai d dàng có đc nó ch nh vào m t s may m n, tình c trong cu cườ ễ ượ ỉ ờ ộ ự ắ ờ ộ
s ng.ố
Có th nói, đây là m t quan ni m đúng đn, sâu s c. Nh t là khi nó đc đa vào l iể ộ ệ ắ ắ ấ ượ ư ờ
tho i nh l i khuyên c a m t ng i dành cho cháu. Vì là m t l i khuyên, nên nó r t chânạ ư ờ ủ ộ ườ ộ ờ ấ
thành; và vì nó thu c v m t ng i l n tu i - ng i đã t ng tr i nghi m sâu s c cu c điộ ề ộ ườ ớ ổ ườ ừ ả ệ ắ ộ ờ
— nên nó r t th m thía và r t đáng đ ta tin.ấ ấ ấ ể
Và song song v i vi c c m nh n b c thông đi p mà tác gi g i g m, có l ta cũng nên vàớ ệ ả ậ ứ ệ ả ử ắ ẽ
c n ph i đt ra m t câu h i n a. Đó là: Làm th nào đ t nâng cao v n văn hoá cho b nầ ả ặ ộ ỏ ữ ế ể ự ố ả
thân?
Câu h i này không h khó. B i b n thân c m t “t nâng cao v n văn hoá” cũng đã baoỏ ề ở ả ụ ừ ự ố
hàm m t ph n câu tr l i trong đó. Vâng, ý th c t giác là y u t căn b n nh t. B i nhộ ầ ả ờ ứ ự ế ố ả ấ ở ư
đã nói trên, khác v i v t ch t, văn hoá thu c v ý th c. Cu c s ng khách quan ch cóở ớ ậ ấ ộ ề ứ ộ ố ỉ
th tác đng ch không th thay đi nó. S t n t i, phát tri n c a nó đc quy t đnh b iể ộ ứ ể ổ ự ồ ạ ể ủ ượ ế ị ở
ch th là b n thân ta. Ch ng h n, b n có th có m t t đy sách, m b t b n đc sáchủ ể ả ẳ ạ ạ ể ộ ủ ầ ẹ ắ ạ ọ
h ng ngày,... nh ng t t c s là vô nghĩa n u nh b n ch đn thu n là đc mà khôngằ ư ấ ả ẽ ế ư ạ ỉ ơ ầ ọ
nghi n ng m, không n l c ti p nh n nh ng giá tr c a cu n sách y. Đây ch là m t víề ẫ ỗ ự ế ậ ữ ị ủ ố ấ ỉ ộ
d nh , nh ng có l nó cũng ph n nào cho th y vai trò, t m quan tr ng c a ý th c trongụ ỏ ư ẽ ầ ấ ầ ọ ủ ứ
quá trình trau d i v n văn hoá c a con ng i.ồ ố ủ ườ
Th nh ng, hình thành và duy trì cho mình ý th c t giác cũng nh khát khao h c h i làế ư ứ ự ư ọ ỏ
đi u không h đn gi n. Vì th , ta r t c n m t đi m t a, đó là s xác đnh đúng đn m cề ề ơ ả ế ấ ầ ộ ể ự ự ị ắ ụ
tiêu s ng c a cu c đi. S ng là m t quá trình t hoàn thi n b n thân, và nâng cao văn hoáố ủ ộ ờ ố ộ ự ệ ả
là ph n không th thi u trong quá trình b n b y. Ng i có văn hoá s s ng đúng, s ngầ ể ế ề ỉ ấ ườ ẽ ố ố
có ý nghĩa h n, và t t nhiên, s nh n đc s tôn tr ng, yêu m n t phía m i ng i,ơ ấ ẽ ậ ượ ự ọ ế ừ ọ ườ
đng th i kh ng đnh đc v trí c a mình trong xã h i.ồ ờ ẳ ị ượ ị ủ ộ
Bên c nh vi c hình thành cho mình ý th c ham h c h i, khao khát hoàn thi n b n thân,ạ ệ ứ ọ ỏ ệ ả
chúng ta cũng c n có nh ng hành đng c th đ nâng cao văn hoá. Trong đó, có l conầ ữ ộ ụ ể ề ẽ
đng h u hi u nh t là h c t p.ườ ữ ệ ấ ọ ậ
H c trong nhà tr ng, v i h th ng giáo d c có bài b n, ta s đc trau d i tri th c, nângọ ườ ớ ệ ố ụ ả ẽ ượ ồ ứ
cao h c v n thông qua vi c ti p nh n khoa h c hi n đi. Nói “s h c là cây c u b c tọ ấ ệ ế ậ ọ ệ ạ ự ọ ầ ắ ừ
b bên này mông mu i sang b bên kia chân lí” là vì th .ờ ộ ờ ế
H c trong cu c s ng, ta s đc b i đp tâm h n t nh ng bài h c bình d g n gũi quanhọ ộ ố ẽ ượ ồ ắ ồ ừ ữ ọ ị ầ
ta. Cô bé t t nguy n v i khao khát v n lên cho ta hi u th nào là s n l c tr n đòn c aậ ề ớ ươ ể ế ự ỗ ự ậ ủ
m cũng là bi u hi n c a yêu th ng, và th m chí là nhóc em v i nh ng câu h i t ngẹ ể ệ ủ ươ ậ ớ ữ ỏ ưở
ch ng ngây ngô nh t. ừ ấ
H c t sách v là h c t kho tri th c kh ng l c a nhân lo i, vì th , nó giúp ta m r ng,ọ ừ ở ọ ừ ứ ổ ồ ủ ạ ế ở ộ
nâng cao t m hi u bi t trí tu . Nh ng sách còn là n i l u gi nh ng t t ng, tình c mầ ể ế ệ ư ơ ư ữ ữ ư ưở ả
cao đp c a con ng i, nên nó cũng giúp ta làm giàu kh năng nh n th c và năng l c c mẹ ủ ườ ả ậ ứ ự ả
nh n, giúp ta nhân ái h n, h ng thi n h n, Ng i h n. Đúng nh m t câu ng n ngậ ơ ướ ệ ơ ườ ơ ư ộ ạ ữ
ph ng Đông: “Nh ng ng i đc sách tuy ch a thành danh nh ng cũng đã có m t t cáchươ ữ ườ ọ ư ư ộ ư
cao th ng”.ượ
T t nhiên, ta không th tách b ch rõ ràng nh ng con đng ti p nh n, nâng cao văn hoá.ấ ể ạ ữ ườ ế ậ
Vì, m t cách r t t nhiên, chúng luôn hòa quy n, g n bó m t thi t v i nhau. Trong nhàộ ấ ự ệ ắ ậ ế ớ
tr ng, ngoài nh ng tri th c khoa h c, ta hoàn toàn có th h c đc nh ng bài h c đoườ ữ ứ ọ ể ọ ượ ữ ọ ạ
đc th m thía, sâu xa. Cũng nh trong cu c s ng, ta v n có đc nh ng hi u bi t, kinhứ ấ ư ộ ố ẫ ượ ữ ể ế
nghi m nh t tr ng l p. Th nên, c n tránh thái đ tuy t đi hoá b t kì con đngệ ư ừ ườ ớ ế ầ ộ ệ ố ấ ườ
nâng cao văn hoá, hoàn thi n b n thân nào.ệ ả
“Ta có th nh t đc m t gói ti n nh ng s không ai đánh r i m t gói văn hoá cho taể ặ ượ ộ ề ư ẽ ơ ộ
nh t”. Ch đng và n l c chính là cách duy nh t đ ta có đc “gói văn hoá” c a riêngặ ủ ộ ỗ ự ấ ể ượ ủ
mình.