Phòng Và Điều Trị Bệnh
I.Một Số Bệnh Thường Gặp Ở Bò:
1. Bệnh tụ huyết trùng:
+ Nguyên nhân: do vi trùng Pastuerella Bioseptica, bệnh thường xảy ra cùng
với dịch tụ huyết trùng trên đàn trâu. Ở Lâm Đồng bệnh xảy ra quanh năm do
mùa mưa ẩm độ cao, mùa khô trời nóng biên độ nhiệt độ ngày đêm chênh
lệch lớn, nguồn nước khan hiếm và bị ô nhiễm,…
+ Triệu chứng:
Thể nhẹ: các niêm mạc mắt, miệng tụ máu; ho, khó thở, chảy nước mũi vàng,
phổi có nước; tiêu chảy.
Thể nặng: sốt cao, xuất huyết ở niêm mạc mắt, miệng; phù cổ, sưng cuống
họng, lưỡi bầm tím, thở khó, ỉa ra máu; thú chết trong 2-3 ngày sau đó.
+ Điều trị: dùng liên tục kháng sinh trong 3-5 ngày.
+ Phòng bệnh: bằng vacxin tụ huyết trùng với liều 5 ml/con và 6 tháng tiêm
lại 1 lần.
2. Bệnh lở mồm long móng:
+ Nguyên nhân: do 7 chủng của vi rút hướng thượng bì aphthovirut gây ra, là
bệnh cấp tính, lây lan rất nhanh, mạnh, rộng, bệnh lây lan qua đường hô hấp,
tiếp xúc trực tiếp qua vết thương, nước miếng, nước tiểu, thức ăn, qua không
khí;
+ Triệu chứng: bò sốt từ 3 -6 ngày 40 -41độ, ủ rủ ăn uống kém, lông xù,
miệng chảy nhiều nước bọt như bọt bia, khoé miệng, nứu răng, vành móng lở
loét mang mủ, bò đi lại khó khăn;
+ Phòng, điều trị bệnh: chỉ điều trị triệu chứng đối với những con mới mắc
bệnh ở thể nhe, để tránh kế phát các bệnh khác; bệnh không có thuốc trị (khi
bò mắc bệnh LMLM thì không sử dụng làm giống); chỉ tuân thủ biện pháp
tiêm phòng định kỳ năm 2 lần và tiêm bổ sung theo lứa tuổi;
3. Bệnh ký sinh trùng:
Bệnh này chủ yếu là ve, các bệnh nấm ngoài da và ký sinh trùng;
+ Ve bám ngoài da, hút máu và truyền bệnh ký sinh trùng máu cho bò, các vết
ve bám dễ gây bệnh ngoài da (nấm, mốc, lở loét,…). Phòng và diệt ve bằng
cách phun xịt thuốc diệt ve, thực hiện vệ sinh đồng cỏ và chăn thả định kỳ.
Diệt ve ngoài da cho bò ở nơi khô sạch và thường xuyên tắm chải để phòng
bệnh ngoài da;
+ Đối với bệnh ký sinh trùng nội quan chủ yếu thường xảy ra trên những con
bê dưới 1 năm tuổi: bê bị ho, bụng to, lông xù, gầy ốm. Một số thuốc trị ký
sinh trùng như: Levamisol, Tetramisol, Menbendasol, Ivermectin,…
4. Để bò không bị cước chân
Thời tiết mùa đông lạnh, chuồng nuôi ẩm ướt, trâu bò phải làm việc ngâm
chân lâu trong nước lạnh. Chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng kém làm cơ thể bị
suy nhược dẫn đến khả năng đề kháng của cơ thể kém bị nhiễm khuẩn là
nguyên nhân phát bệnh cước chân. Trâu, bò bị cước chân đi lại khó khăn, tăng
trọng chậm, làm giảm hiệu quả chăn nuôi.
Nhận biết bệnh cước chân: Đầu tiên da vùng chân con vật dày cộm lên,
vùng sưng có hiện tượng xung huyết, da bị nứt nẻ. Sau đó lớp biểu bì bị bong
ra có chảy dịch mầu vàng, lộ ra một lớp tổ chức mầu đỏ thẫm, nếu vết thương
sâu làm con vật què nằm tại chỗ, da và tổ chức dưới da bị hoại tử từng đám có
chỗ tím bầm, có chỗ phồng rộp lên. Cuối cùng các tổ chức hoại tử ăn sâu
xuống thành hoại thư làm lộ ra cả những sợi cơ và xương. Bệnh nặng, gây
biến chứng có thể làm tắc mạch máu gây xung huyết ở phổi và bầm huyết ở
não.
Phòng bệnh: Thực hiện tốt công tác vệ sinh thú y như, chuồng trại luôn khô
ráo, sạch sẽ. Về mùa đông nên dùng chất độn chuồng, nhưng không để
chuồng ẩm ướt, nhất là những ngày thời tiết quá lạnh, mưa xuân kéo dài. Cho
ăn đủ khẩu phần và cân đối về dinh dưỡng nhằm nâng cao sức đề kháng.
Trị bệnh: Nếu bệnh mới xuất hiện chúng ta có thể dùng gừng giã nhỏ hoà
rượu xoa bóp hàng ngày.
Nếu chỗ cước đã nhiễm trùng phải rửa sạch bằng dung dịch thuốc tím 1% sau
đó rắc bột Tetracylin hoặc Sunfamid.
Bệnh nặng, cần cắt bỏ những tổ chức hoại tử sau đó mới điều trị. Tiêm bắp
một trong các loại kháng sinh sau Pen-Strep 5.000 - 10.000 UI/kg thể
trọng/ngày; Ampicillin 7 - 10 mg/kg TT/ngày; Colinorxacin 1ml/15 kg
TT/ngày; Amtyo 7 - 8 ml/100 kg TT/ngày. Trợ sức, trợ lực: tiêm bắp Cafein
20 - 25 mg/kg P, Vitamin B1: 2 - 3 mg/kg P, Vitamin C: 3 - 5 mg/kg P. Điều
trị liên tục 5 - 7 ngày cho khỏi bệnh.
5. Chữa lở mồm long móng cho trâu, bò bằng thuốc nam
Trâu, bò và đặc biệt là đối với trâu, bò nuôi thả rông thường bị các bệnh về
chân móng nói riêng và các bệnh khác nói chung sau mùa đông giá lạng do
chúng đã bị đuối sức sau đợt chống chịu sự khắc nghiệt của thời tiết.Chữa
bệnh lở mồm long móng cho trâu, bò dù bằng phương pháp Tây y hay Đông y
cũng chủ yếu là chữa triệu chứng vì đây là loại bệnh do virut gây nên. Mục
đích chữa trị là giúp vết thương mau lành, đề phòng nhiễm trùng kế phát gây
biến chứng nguy hiểm tới tính mạng của con vật.
Chữa miệng
Tốt nhất rửa miệng trâu, bò bị bệnh bằng nước các loại quả chua thông
thường dễ kiếm như: khế, chanh, quất, me..., giã nát các loại quả trên, hoà với
chút muối. Dùng xi lanh bơm ướt các vết loét trên lưỡi và niêm mạc mồm.
Ngày 2-3 lần, liên tục trong 4-5 ngày. Có thể dùng bã chanh, múi khế cho
trâu, bò nhai.Tuyệt đối không được chà xát vào vết thương vì dễ làm bong
niêm mạc, khiến cho con vật bị đau, rát, ăn kém, sút cân nhanh chóng.
Chữa móng
Rửa sạch chân trâu, bò bằng nước muối pha nồng độ 10% (100g muối, 1 lít
nước sôi nguội) hoặc nước lá chát (lá sim, ổi, muối và sẻ 3, trầu không, chè
tươi) có cho thêm chút muối.Bôi các chất sát trùng hút mủ, chóng lên da non
như bột than xoan trộn với dầu lạc. Đồng thời đề phòng ruồi nhặng đẻ trứng
vào vết thương kẽ móng chân bằng cách đắp thuốc lào, thuốc lá khô băng lại.
Phòng bệnh
Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, đảm bảo đông ấm, hè mát.Khử trùng chuồng trại
định kỳ 10-12 ngày/lần bằng các loại thuốc khử trùng diệt vi rút thời gian dài
như: Virkon (Han-Iodine 10%) Oxidan-Tca,...Chăm sóc, nuôi dưỡng trâu, bò
chu đáo để nâng cao sức đề kháng.
6. Xử lý bò bị chướng hơi dạ cỏ
1. Nguyên nhân mắc bệnh: Vào mùa khô, bò chỉ ăn rơm, cỏ khô, thiếu thức
ăn xanh nên hệ thống tiêu hóa, sức khỏe giảm. Đặc biệt hệ vi sinh vật trong dạ
cỏ chưa thích ứng với các thức ăn khác. Đầu mùa mưa, cỏ phát triển, bò ăn
nhiều nhưng sức tiêu hóa kém, không thích hợp với hệ vi sinh vật trong dạ cỏ
dẫn đến tiêu chảy, rối loạn hệ thống tiêu hóa gây ra các phản ứng lên men,
sinh hơi nhiều gây chướng hơi dạ cỏ. Ngoài ra bò chướng hơi vì mắc một số
bệnh khác như: Viêm nhiễm ruột, dạ múi khế, dẫn đến giảm nhu động dạ cỏ,