672
ViÖc ph©n chia sö lý mét tiÕn tr×nh gi÷a client vµ server nh− trªn ®em l¹i
nhiÒu −u ®iÓm, nh−ng còng cã nh−îc ®iÓm vÒ mÆt chi phÝ. ViÖc tËp chung tµi
nguyªn trªn server gióp cho viÖc truy cËp ®¬ng gi¶n, kiÓm so¸t tËp chung vµ kh¶
n¨ng b¶o vÖ tèt h¬n nh−ng server l¹i trë thµnh ®iÓm nh¹y c¶m duy nhÊt. Nõu server
bÞ sù cè, kh«ng ho¹t ®éng ®−îc th× kÓ nh− toµn bé hÖ thèng còng kh«ng ho¹t ®éng
®−îc n÷a. Ngoµi ra, ®Ó b¶o tr× vµ qu¶n trÞ server cßn ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng phÇn
cøng dù phßng, nh÷ng phÇn mÒm ®Æc biÖt vµ nh÷ng chuyªn gia tr×nh ®é cao trong
lÜnh vùc nµy. TÊt c¶ nh÷ng yÕu tè ®ã lµm t¨ng thªm chi phÝ vËn hµnh m¹ng.
6.1.4. Giíi thiÖu vÒ hÖ ®iÒu hµnh m¹ng, gäi t¾t
lµ NOS (Netword Operating
System):
ch¹y trªn mét m¸y tÝnh. T−¬ng tù, NOS cho phÐp nhiÒu thiÕt bÞ th«ng tin liªn l¹c
víi nhau ®Ó chia sÎ tµi nguyªn qua m¹ng. NOS th−êng ®−îc ch¹y trªn c¸c server
Unix, Microsoft Windows NT, Windows 2000.
C¸c chøc n¨ng th«ng th−êng cña mét hÖ ®iÒu hµnh trªn m¸y tr¹m gåm ®iÒu
khiÓn phÇn cøng, ch¹y ch−¬ng tr×nh vµ cung cÊpgiao diÖn tiÕp víi user. NhiÒu user
cã thÓ chia sÎ cïng mét m¸y tÝnh nh−ng kh«ng thÓ sö dông mét m¸y tÝnh cïng lóc.
Trong khi ®ã, NOS ph©n chia chøc n¨ng trªn nhiÒu m¸y tÝnh kh¸c nhau, cho phÐp
chia sÎ d÷ liÖu bëi nhiÒu user cïng lóc.
Mét client trong m«i tr−êng NOS cã thÓ cho phÐp ng−êi sö ông truy cËp ®Õn
nguån tµi nguyªn trªn m¸y kh¸c nh− chÝnh nguån tµi nguyªn néi bé n»m trªn m¸y
vËy.
Mét NOS server nhiÒu ng−êi dïng cã kh¶ n¨nh hç trî nhiÒu user cïng lóc.
Nhµ qu¶n trÞ m¹ng t¹o tµi kho¶n cho mçi user, cho phÐp server kiÓm tra vµ x¸c
minh user mçi khi truy cËp, ®ång thêi tïy theo mçi t
µi kho¶n mµ user cã thÓ truy
cËp nh÷ng tµi nguyªn nµo ®−îc phÐp.
NOS server lµ mét hÖ thèng ®a nhiÖm, cã kh¶ n¨ng thùc hiÖn nhiÒu nhiÖm vô
cïng lóc. PhÇn mÒm NOS ph©n phèi thêi gian xö lý, bé nhí vµ c¸c thµnh phÇn kh¸c
cñu hÖ thèng cho c¸c t¸c vô kh¸c nhau, cho phÐp nhiÒu t¸c vô cïng chia sÎ tµi
nguyªn hÖ thèng. Mçi user trong hÖ thèng nhiÒu ng−êi dïng ®−îc hç trî bëi mét
tiÕn tr×nh riªng trong server. Mçi tiÕn tr×nh nµy ®−îc t¹o ra tù ®éng bªn trong server
mçi khi user kÕt nèi vµo hÖ thèng vµ ®ù¬c xãa ®i khi user ng¾t kÕt nèi.
673
Khi chän lùa NOS chóng ta cÇn quan t©m ®Õn c¸c ®Æc ®iÓm sau: kh¶ n¨ng
ho¹t ®éng, c«ng cô qu¶n lý vµ theo dâi, kh¶ n¨ng b¶o mËt, kh¶ n¨ng më réng, ®é
bÒn v÷ng vµ kh¶ n¨ng kh¾c phôc lçi.
Kh¶ n¨ng ho¹t ®éng: NOS ph¶i thùc hiÖn ®äc vµ ghi c¸c file d−îc truyÒn
qua m¹ng gi÷a client vµ server. Server ph¶i cã kh¶ n¨ng ho¹t ®éng tèt víi ¸p lùc
cao khi cã nhiÒu client cïng göi yªu cÇu cïng mét lóc. Yªu cÇu ho¹t ®éng tèt d−íi
¸p lùc cao lµ mét tiªu chuÈn hµng ®Çu cho mét NOS.
Kh¶ n¨ng qu¶n lý vµ theo dâi:
Giao diÖn qu¶n lý cña NOS cung cÊp c«ng
cô ®Ó theo dâi, qu¶n lý client vµ æ ®Üa. Giao diÖn qu¶n lý cña NOS cßn cung cÊp
c«ng cô ®Ó cµi ®Æt vµ cÊu h×nh dÞch vô míi. Ngoµi ra, server cßn ®ßi
hái ph¶i ®ù¬c
th−êng xuyªn theo dâi vµ ®iÒu chØnh.
Kh¶ n¨ng b¶o mËt:
NOS ph¶i b¶o vÖ nguån tµi nguyªn chia sÎ. ViÖc b¶o
mËt bao gåm x¸c minh user, m· hãa ®Ó b¶o vÖ th«ng tin khi truyÒn ®i gi÷a client vµ
server.
Kh¶ n¨ng më réng:
Lµ kh¶ n¨ng ph¸t triÓn m¹ng mµ kh«ng lµm gi¶m hiÖu
qu¶ ho¹t ®éng cña NOS . NOS ph¶i cã kh¶ n¨ng chÊp nhËn thªm user vµ server
míi.
§é bÒn v÷ng vµ kh¶ n¨ng kh¾c phôc lçi: §é bÒn ®−îc x¸c ®Þnh th«ng qua
kh¶ n¨ng cung cÊp dÞch vô khi co sù cè x¶y ra. Chóng ta nªn sö dông æ ®Üa dù
phß
ng vµ chia t¶i cho nhiÒu server ®Ó t¨ng ®é bÒn v÷ng cho NOS.
6.1.5. Microsoft NT, 2000 vµ .NET:
KÓ tõ khi phiªn b¶n Windows 1.0 ®−îc ph¸t hµnh th¸ng 11n¨m 1985 ®Õn
nay, Microsoft ®· ph¸t hµnh nhiÒu phiªn b¶n hÖ ®iÒu hµnh Windows kh¸c nhau víi
nhiÒu c¶i c¸c
h vµ thay ®æi ®Ó hç trî cho nhiÒu môc ®Ých kh¸c nhau.
674
Windows NT 4.0 ®−îc thiÕt kÕ ®Ó cung cÊp mét m«i tr−êng ho¹t ®éng æn
®Þnh h¬n vµ cã Windows NT 4.0 cho desktop (NT 4.0 Workstation) vµ cho server
(NT 4.0 Server). ¦u ®iÓmcña Windows NT 4.0 lµ DOS vµ c¸c ch−¬ng tr×nh
Windows cò cã ch¹y trong m«i tr−êng gi¶ lËp. Lçi ch−¬ng tr×nh ®−îc c« lËp vµ
kh«ng cÇn ph¶i khëi ®éng m¹i m¸y.
Windows NT cung cÊp cÊu tróc miÒn ®Ó kiÓm so¸t user vµ client truy cËp vµo
tµi nguyªn server. Mçi miÒn NT ph¶i cã mét primary domain controller l−u c¬ së
d÷ liÖu qu¶n lý tµi kho¶n (SAM – Security Accounts Management Database) vµ cã
mét hoÆc nhiÒu backup domain controller, trªn ®ã l−u b¶n copy read-only cña
SAM. Khi user muèn truy cËp vµo hÖ thèng, th«ng tin tµi kho¶n ®−îc göi ®Õn
SAM. Nõu th«ng tin tµi kho¶n nµy cã l−u trong SAM th× user sÏ ®−îc x¸c minh vµo
miÒn NT vµ truy cËp ®−îc vµo tµi nguyªn hÖ thèng.
KÕ thõa Windows NT, Windows 2000 ®−îc ph¸t triÓn cho c¶ Desktop vµ
server, Windows 2000 cã kü thuËt Plug-and – play, nghÜa lµ c¸c thiÕt bÞ míi ®−îc
cµi ®Æt vµo hÖ thèng mµ kh«ng cÇn khëi ®éng l¹i. Windows2000 cßn cã hÖ thèng
m· hãa File ®Ó b¶o mËt d÷ liÖu trªn ®Üa cøng.
Windows2000 ®Æt c¸c ®èi t−îng nh− User, tµi nguyªn vµo mét ®¬n vÞ nh− lµ
Organizational units (Ous). ViÖc x¸c minh qu¶n trÞ trªn mçi OU ®−îc ñy th¸c cho
mét User hoÆc mét nhãm User ®Æc ®iÓm nµy cho phÕp qu¶n lý chi tiÕt h¬n so víi
Windows NT 4.0.
Windows2000 Prossional kh«ng ®−îc thiÕt kÕ ®Ó lµm mét NOS hoµn chØnh. Nã
kh«ng cung cÊp domain controller, DNS Server, DHCP Server hay bÊt kú dich vô
nµo kh¸c nh− windows2000 Server.
Môc ®Ých chÝnh cña windows2000 Prossional lµ tham gia vµo domain víi t− c¸ch lµ
mét hÖ ®iÒu hµnh phÝa client. C¸c lo¹i phÇn cøng cã thÓ cµi trªn hÖ thèng còng bÞ
giíi h¹n windows2000 Prossional còng cã thÓ cung cÊp mét vµi kh¶ n¨ng Server
cho m¹ng nhá hoÆc m¹ng ngang hµng, vÝ dô nh− File server, FPT server, web
server, print server nh−ng chØ tèi ®a 10 kÕt nèi cïng lóc. windows2000 Server bæ
sung thªm nhiÒu chøc n¨ng server cho windows2000 Prossional. windows2000
Server cã thÓ ho¹t ®éng nh− mét File server, nhãm user vµ tµi nguyªn m¹ng.
windows2000 Server cã thÎ sö dông cho m¹ng cã kichs th−íc võa vµ nhá. Nã cung
cÊp kÕt nèi t−¬ng thÝch víi hÖ thèng Novell Netware, UNIX vµ Apple. Nã cã thÓ
®−îc cÊu h×nh lµm communication server ®Ó cung cÊp dÞch vô quay sè cho c¸c
675
server ë xa. windows2000 Advance Server hç trî thªm nhiÒu phÇn cøng vµ phÇn
mÒm kh¸c cho c¸c m¹ng lín vµ cùc lín.
Microsoft còng ®· ph¸t triÓn windows.NET Server cung cÊp kh¶ n¨ng b¶o mËt còng
nh− ®é tin cËy cao ®Ó ch¹y c¸c Wed vµ c¸c FPT sites cùc lín, c¹nh tranh víi linux,
UNIX vµ novels’s One NET. Windows.NET Server cung cÊp dÞch vô XML Wed
cho c¸c c«ng ty, tæ chøc cã møc ®é l−u l−îng web võa vµ cao.
6.1.6. UNIX, Sun, HP vµ LINUX:
6.1.6.1. Nguån gèc cña UNIX:
UNIX lµ tªn cña mét nhãm c¸c hÖ ®iÒu hµnh cã nguån gèc tõ n¨m 1969 ë
Bell Labs. Ngay tõ ban ®Çu UNIX ®½ ®−îc thiÕt kÕ ®Ó hç trî ®a ng−êi dïng vµ ®a
t¸c dông. UNIX lµ hÖ ®iÒu hµnh ®Çu tiªn cã hç trî c¸c giao thøc m¹ng Internet. lÞch
sö ph¸t triÓn cã h¬n 35 n¨m cña UNIX lµ mét qu¸ tr×nh phøc t¹p, trong ®ã cã rÊt
nhiÒu c«ng ty vµ tæ chøc ®ãng gãp vµo sù ph¸t triÓn cña nã.
§Çu tiªn, UNIX ®−îc viÕt b»ng hîp ng÷ (assembly language) vµ UNIX chØ
ch¹y ®−îc trªn mét lo¹i m¸y tÝnh ®Æc biÖt. Vµo n¨m 1971, Dennis Ritchie cho ra
®êi ng«n ng÷ lËp tr×nh C. N¨m 1973, Ritchie cïng víi mét thµnh viªn cña Bell Lasb
lµ nhµ lËp tr×nh Fen Thompson viÕt l¹i ch−¬ng tr×nh UNIX vêi ng«n ng÷ C. C lµ
mét ng«n ng÷ lËp tr×nh bËc cao, do ®ã UNIX ®· co thÓ chuyÓn sang ch¹y trªn c¸c
lo¹i m¸y tÝnh kh¸c. QuyÕt ®Þnh ph¸t triÓn hÖ ®iÒu hµnh míi nµy lµ ch×a khãa thµnh
c«ng cña UNIX. Trong suèt thËp niªn 70, UNIX ®−îc ph¸t triÓn bëi c¸c nhµ lËp
tr×nh ë Bell Labs vµ mét sè tr−êng ®¹i häc nh− University of California ë Berkeley.
Khi UNIX lÇn ®Çu tiªn trë thµnh mét th−¬ng hiÖu trªn thÞ tr−êng trong thËp
niªn 80, UNIX chØ ®−îc sö dông trªn c¸c server m¹ng lo¹i m¹nh chø kh«ng sö
dông trªn m¸y tÝnh ®Ó bµn. Ngµy nay, UNIX ®· cã nhiÒu phiªn b¶n kh¸c nhau nh−:
• Hewlett Packard UNIX (HP-UX).
• Berkeley Software Design, Inc. (BSD UNIX), cã c¸c s¶n phÈm nh−
FreeBSD.
• S©nt Cruz Operation (SCO) UNIX.
• Sun Solaris.
• IBM UNIX (AIX).
676
UNIX tiÕp tôc kh¼ng ®Þnh vÞ trÝ cña nã lµ mét hÖ ®iÒu hµnh ®¸ng tin cËy, an
toµn cho c¸c øng dông quan träng, then chèt cña mét doanh nghi
Öp hay tæ chøc.
UNIX còng thÝch hîp víi TCP/IP v× chóng cÇn cho LAN vµ WAN.
M«i tr−êng hÖ ®iÒu hµnh Sun Microsystem Solaris lµ cèt lâi cña nã, hÖ ®iÒu
hµnh SunOS lµ mét phiªn b¶n 64 bit, linh ho¹t vµ hiÖu suÊt ho¹t ®éng cao cña
UNIX. Solaris cã thÓ ch¹y tr
ªn nhiÒu lo¹i m¸y tÝnh kh¸c nhau, tõ m¸y tÝnh c¸ nh©n
Intel cho ®Õn c¸c m¸y tÝnh cùc m¹nh. HiÖn nay Solaris lµ phiªn b¶n ®−îc sö dông
réng r·i nhÊt cña UNIX trong c¸c hÖ thèng m¹ng lín vµ c¸c Internet website. Sun
cßn lµ nhµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ Java “Write Once, Run Anywhere”.
NÕu nh− Microsoft Windows ®−îc sö dông phæ biÕn trong LAN thi UNIX
®−îc ch¹y rÊt nhiÒu trªn Internet. UNIX th−êng g¾n kiÒn víi nh÷ng phÇn cøng ®¨t
tiÒn, kh«ng th©n thiÖn víi ng−êi sö dông. Tuy nhiªn trong nh÷ng ph¸t triÓn gÇn
®©y, kÓ c¶ Linux, ng−êi ta ®ang cè g¾ng thay ®æi h×nh ¶nh nµy.
6.1.6.2. Nguån gèc cña Linux:
Vµo n¨m 1991, mét sinh viªn ng−êi PhÇn Lan tªn lµ Linus Torvalds b¾t tay
nghiªn cøu hÖ ®iÒu hµnh cho m¸y tÝnh Intel 80386. Torvalds ®· kh«ng b»ng lßng
víi tr¹ng th¸i ho¹t ®éng cña c¸c hÖ ®iÒu hµnh desktop, vÝ dô nh− DOS vµ sù tèn
kÐm bëi chi phÝ b¶n quyÒn cña UNIX. Torvalds ®· ph¸t triÓn hÖ ®iÒu hµnh ho¹t
®éng gièng UNIX nh−ng sö dông m· phÇn mÒm më hoµn toµn miÔn phÝ cho mäi
ng−êi sö dông.