Quyết định số 118/QĐ-TTg năm 2026

Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Đề án “Tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần giai đoạn 2026-2030” là một văn bản chiến lược quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các lĩnh vực thiết yếu này tại Việt Nam. Bối cảnh pháp luật và xã hội ngày càng phức tạp đòi hỏi một hệ thống giám định đủ mạnh để đảm bảo công lý, bảo vệ quyền con người và duy trì trật tự xã hội. Đề án này ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu cấp thiết đó, tạo nền tảng vững chắc cho việc phát triển đồng bộ và bền vững các dịch vụ giám định pháp y, pháp y tâm thần và điều trị bắt buộc chữa bệnh tâm thần, từ đó củng cố năng lực toàn diện của hệ thống tư pháp và y tế quốc gia.

Các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia pháp y, tâm thần học, y tế công cộng, cán bộ tư pháp, và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực luật, y tế và an ninh xã hội.

Đề án “Tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần giai đoạn 2026-2030” do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, mang tính toàn diện và chiến lược, nhằm mục tiêu nâng cao chất lượng và hiệu quả của các dịch vụ thiết yếu này trên phạm vi toàn quốc. Đề án đặt ra quan điểm ưu tiên vai trò chủ đạo của Nhà nước, đảm bảo an ninh, an toàn, và phù hợp với các chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật. Các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 bao gồm việc hoàn thiện mô hình tổ chức theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đảm bảo cơ sở vật chất và nhân lực cần thiết, với các chỉ tiêu rõ ràng như 100% tổ chức giám định có trụ sở độc lập, 90% cơ sở được đầu tư trang thiết bị đầy đủ, và tăng cường số lượng giám định viên pháp y tâm thần. Đặc biệt, Đề án chú trọng đến việc tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ và đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần, bao gồm xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia thống nhất. Để đạt được các mục tiêu này, Đề án đề xuất nhiều nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện thể chế và quy định pháp luật liên quan đến giám định tư pháp, đảm bảo điều kiện cơ sở vật chất và nhân lực thông qua ưu tiên bố trí ngân sách và thu hút nguồn lực. Bên cạnh đó, Đề án nhấn mạnh công tác truyền thông để nâng cao nhận thức, tăng cường quản lý nhà nước, kiểm tra, giám sát chặt chẽ, và thúc đẩy hợp tác quốc tế để tiếp thu kinh nghiệm, công nghệ tiên tiến. Giá trị ứng dụng và hàm ý của Đề án là rất lớn, góp phần đảm bảo sự công bằng, khách quan, khoa học trong hoạt động tư pháp, nâng cao hiệu quả quản lý, điều trị người chấp hành biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần, từ đó giữ vững an ninh trật tự và an toàn xã hội.