Sản xuất ván ghép thanh từ gỗ keo lá tràm: Chuyên đề chi tiết

Ch¬ng 1 :Tæng quan

1.1 Môc tiªu ®Ò tµi

X©y dùng ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc khi xÎ thanh

c¬ së ®Î s¶n xuÊt v¸n ghÐp thanh tõ gç keo l¸ trµm, lµm c¬ së ®Þnh møc tiªu

hao nguyªn liÖu khi s¶n xuÊt v¸n ghÐp thanh tõ lo¹i gç nµy.

1.2 Ph¹m vi ®Ò tµi nghiªn cøu:

Lo¹i gç keo l¸ trµm 7- 8 tuæi, ë nói luèt Trêng §¹i häc L©m NghiÖp.

Lo¹i v¸n ghÐp thanh th«ng dông kh«ng phñ mÆt

1.3 Néi dung chñ yÕu cña ®Ò tµi:

- C¬ së lý luËn

- Thùc nghiÖm

- KÕt qu¶ ®Ò tµi, kÕt luËn vµ kiÕn nghÞ

1.4 Ph¹m vi nghiªn cøu :

ViÖc x¸c ®Þnh tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc, tû lÖ lîi dông gç trong c«ng

nghÖ xÎ, x¸c ®Þnh møc tiªu hao nguyªn liÖu trong chÕ biÕn lµ mét viÖc hÕt søc

cÇn thiÕt vµ quan träng. Nã kh«ng chØ lµ c¬ së cho chóng ta ®¸nh gÝa chÊt

lîng c«ng nghÖ, n¨ng lùc gia c«ng cña c«ng nh©n, mµ cßn gióp chóng ta x¸c

®Þnh ®îc ph¬ng ph¸p gia c«ng cÇn thiÕt gióp n©ng cao tû lÖ thµnh khÝ,n©ng

cao thµnh qu¶ lao ®éng. ë Trêng §¹i häc L©m NghiÖp ®· cã mét sè ®Ò tµi

tèt nghiÖp cña sinh viªn khoa chÕ biÕn l©m s¶n ®Ò cËp ®Õn vÊn ®Ò nghiªn cøu

lùa chän ph¬ng ph¸p xÎ vµ x©y dùng b¶n ®å xÎ hîp lý khi xÎ thanh c¬ së

cung cÊp cho c«ng nghÖ v¸n ghÐp thanh tõ lo¹i gç keo lai, keo tai tîng.

Keo l¸ trµm lµ mét trong nh÷ng lo¹i c©y trång chñ lùc hiÖn nay cña

ch¬ng tr×nh 661. Tuy nhiªn, nã cha ®îc nghiªn cøu mét c¸ch thÊu ®¸o c¶

vÒ cÊu t¹o, tÝnh chÊt c¬ vËt lÝ vµ sö dông. ChÝnh v× thÕ, ®îc sù cho phÐp cña

khoa chÕ biÕn l©m s¶n, vµ sù híng dÉn cña thÇy gi¸o NguyÔn Phan ThiÕt

chóng t«i ®i s©u nghiªn cøu vÒ lo¹i gç nµy. §Ò tµi tËp trung vµo 2 vÊn ®Ò chñ

yÕu :

- X¸c ®Þnh c¸c bíc x¸c ®Þnh tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc .

- X¸c ®Þnh tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc khi xÎ thanh c¬ së ®Î s¶n xuÊt v¸n

ghÐp thanh cã phñ mÆt tõ gç keo l¸ trµm.

Ch¬ng 2: c¬ së lý thuyÕt

2.1 Kh¸i niÖm vÒ tû lÖ thµnh khÝ, tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc

2.1.1 Tû lÖ thµnh khÝ:

Lµ tû sè gi÷a thÓ tÝch gç xÎ(bao gåm c¶ s¶n phÈm chÝnh vµ phô) vµ thÓ

tÝch gç trßn ®em vµo xÎ trong cïng ®iÒu kiÖn tÝnh bµng phÇn tr¨m.

.100%;

Trong ®ã p: Tû lÖ thµnh khÝ (%)

Vx: ThÓ tÝch gç xÎ thu ®îc (m3)

V: ThÓ tÝch gç trßn ®a vµo xÎ

Tû lÖ thµnh khÝ lµ chØ tiªu quan träng ®Ó ®¸nh gi¸ tr×nh ®é kü thuËt xÎ cña

mét sè c¬ së s¶n xuÊt, mét ngµnh, mét níc. N©ng cao ®îc tû lÖ thµnh khi xÎ

cã ý nghÜa rÊt lín vÒ kü thuËt vÒ mÆt sö dông gç vµ cung cÊp gç. Réng h¬n

n÷a lµ tiÕt kiÖm ®îc lîng gç khai th¸c gãp phÇn b¶o vÖ m«i trêng, b¶o vÖ

rõng.

2.1.2 Tû lÖ thµnh khÝ ®Þng møc:

Lµ chØ tiªu tû lÖ thµnh khÝ ph¶i ®¹t ®îc cña mét c¬ së s¶n xuÊt nã

mang tÝnh trung b×nh tiªn tiÕn vµ cã kÓ ®Õn ¶nh háng cña c¸c yÕu tè kh¸ch

quan chñ yÕu dùa trªn c¬ së thèng kª.

Tû lÖ thµnh khÝ lµ mét trong nh÷ng chØ tiªu quan träng ®¸nh gi¸ t×nh h×nh s¶n

xuÊt cña xÝ nghiÖp s¶n xuÊt xÎ, tû lÖ thµnh khÝ do ¶nh hëng cña nhiÒu yÕu tè

kh¸ch quan nªn ®Ò ra tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc.

Nhê c«ng cô tÝnh to¸n thèng kª ta cã thÓ x©y ®îc tû lÖ thµnh khÝ ®¶m

b¶o ®é chÝnh x¸c.

2.1.3 C¸c yÕu tè ¶nh tíi tû lÖ thµnh khÝ.

2.1.3.1 Nguyªn liÖu gç:

TÝnh chÊt c¬ häc vµ tÝnh chÊt vËt lý cña gç: Gi÷a vµo c¸c cÊu t¹o kh¸c

nhau cña gç mµ c¸c tÝnh c¬ lý cña gç còng kh¸c nhau. Gç cµng cøng (tÝnh

chÊt c¬ häc cao) tû lÖ thµnh khÝ gç sÏ cao.

KÝch thíc gç trßn: KÝch thíc gç trßn ®îc trng b»ng chiÒu dµi vµ

®êng kÝnh. Qua nghiªn cøu ë nhiÒu c¬ së s¶n xuÊt cho thÊy nÕu chiÒu dµi

cµng gi¶m th× cho tû lÖ thµnh khÝ cao, v× nÕu gç cµng dµi th× kh¶ n¨ng xuÊt

hiÖn bÖnh tËt cµng nhiÒu. Víi ®êng kÝnh kÝnh gç cµng lín th× tû lÖ thµnh khÝ

thu ®îc cµng lín do kh¶ n¨ng thu ®îc s¶n phÈm chÝnh nhiÒu h¬n.

H×nh d¹ng gç trßn ¶nh hëng tíi tû lÖ thµnh khÝ: H×nh d¹ng gç trßn ®Æc

trng bëi ®é cong, ®é thãt ngän, ®é bÇu dôc.

+ §é cong gç trßn ®îc tÝnh b»ng tû sè gi÷a ®é vâng h vµ chiÒu dµi L

F =

.100%

F: ®é cong tÝnh b»n %

H:§é väng (cm)

L:TÝnh b»ng (m)

§é cµng lín th× tû lÖ thµnh khÝ cµng gi¶m do gç cµng cong kh¼ n¨ng xuÊt hiÖn

c¸c s¶n phÈm cã kÝch thíc nhá h¬n, ng¾n h¬n dù tÝnh ban ®Çu

+ §é bÇu dôc cña gç: §é bÇu dôc ®îc tÝnh b»ng tû sè gi÷a hiÖu ®êng

kÝnh lín nhÊt vµ ®¬ng kÝnh vu«ng gãc víi nã ®o trªn cïng mét tiÕt diÖn

ngang cña gç víi ®êng kÝnh lín nhÊt ®ã.

1 2

.100

d d





d1: ®êng kÝnh lín nhÊt cña tiÕt diÖn

d2: ®êng kÝnh vu«ng gãc cña tiÕt diÖn

+§é thãt ngän cña gç: Lµ tû sè gi÷a hiÖu hai ®êng kÝnh ®Çu vµ cuèi

cña khóc gç so víi chiÒu dµi cña c©y gç

.100(%)

D d





Trong ®ã: D: ®êng kÝnh ®Çu gèc cña c©y gç

d:®êng kÝnh ®Çu ngän cña c©y gç

+ BÖnh tËt gç ¶nh hëng tíi tû lÖ thµnh khÝ: C¸c lo¹i bÖnh tËt gç tù

nhiªn: M¾t gç, môc mät, chÐo thí, vÆn thí, cong, bµnh vÌ฀ Kh«ng chØ lµm

gi¶m chÊt lîng s¶n phÈm mµ cßn lµm tû lÖ thµnh khÝ. Ví tõng lo¹i bÖnh tËt

cña gç sÏ cã møc ®é ¶nh hëng kh¸c nhau tíi tû lÖ thµnh khÝ. BÖnh tËt gç

cµng nhiÒu th× tû lÖ thµnh khÝ thu ®îc khi ca xÎ cµng thÊp. M¾t gç (M¾t

sèng vµ m¾t chÕt) lµ mét khuyÕt tËt cña gç. Sè lîng m¾t gç cµng nhiÒu, kÝch

thíc m¾t lín th× tû lÖ thµnh khÝ thu ®îc cµng thÊp. Mçi lo¹i khuyÕt tËt cña

gç nã lam gi¶m ®¸ng kÓ tû lÖ thµnh khÝ, tû lÖ lîi dông gç. C¸c lo¹i khuyÕt tÊt

nµy nã ¶nh rÊt kh¸c nhau trong qu¸ tr×nh ca xÎ. V× vËy d¹ng khuyÕt tËt gç mµ

lùa chän ph¬ng ph¸p xÎ cho hîp lý ®Ó thu ®îc tû lÖ thµnh khÝ, tû lÖ lîi

dông, hiÖu qu¶ kÝnh tÕ cao nhÊt.

+ S¶n phÈm gç ¶nh hëng tíi tû lÖ thµnh khÝ: Nãi ®Õn s¶n phÈm lµ nãi

®Õn quy c¸ch, kÝch thíc cña s¶n phÈm gç cã ¶nh hëng rÊt lín ®Õn tû lÖ

thµnh khÝ. Bëi v× khi ca xÎ kÝch thíc s¶n phÈm kh«ng hîp lý th× sÏ lµm gi¶m

tû lÖ thµnh khÝ, t¨ng lîng hao hôt gç.

+ M¸y mãc thiÕt bÞ ¶nh hëng tíi tû lÖ thµnh khÝ: M¸y mãc thiÕt bÞ nã

hiÖn ë ®é chÝnh x¸c cña c«ng cô c¾t gät. M¸y mãc cã chÝnh x¸c cao, c«ng cô

c¾t tèt th× qu¸ trinh cña xÎ sÎ thu ®îc s¶n phÈm tèt, tû lÖ thµnh khÝ, tû lÖ lîi

dông gç cao. §é chÝnh x¸c m¸y mãc thiÕt bÞ gãp phÇn lµm gi¶m c¸c khuyÕt

tËt cña s¶n phÈm xÎ: Nøt nÎ, nøt ®Çu gç, nøt mÆt v¸n, ®Çu to,®Çu nhá, dµy

máng, lem c¹nh, ®é b»ng ph¼ng cña gia c«ng, lîn sãng. C«ng cô c¾t ph¶i

®¶m b¶o yªu cÇu vÒ ®é s¾t, ®é më ca, bãp me, chiÒu dµy lìi c¾t .ChiÒu dÇy

lìi c¾t qu¸ lín sÏ lµm t¨ng kÝch thíc mÆt xÎ, lµm gi¶m tû lÖ tý lÖ thµnh khÝ,

t¨ng hao hôt gç.

+ YÕu tè c«ng nghÖ ¶nh hëng tíi tû lÖ thµnh khÝ : YÕu tè c«ng nghÖ

gåm cã quy tr×nh c«ng nghÖ vµ ph¬ng ph¸p xÎ( b¶n ®å xÎ). Quy tr×nh c«ng

nghÖ kh«ng hîp lý, m¸y mãc thiÕt bÞ kh«ng ®¶m b¶o yªu cÇu th× khi ca xÎ tû

lÖ lîi dông gç kh«ng cao, chÊt lîng s¶n phÈm kh«ng ®¹t yªu cÇu. Do ®ã ph¶i

cã mét quy tr×nh c«ng nghÖ hîp lý ®Ó lµm ®îc ®iÒu ®ã ph¶i c¨n cø vµo s¶n

phÈm, yªu cÇu chÊt lîng s¶n phÈm vµ tiÕn ®é s¶n xuÊt. Nhng cã mét qui

tr×nh c«ng nghÖ hîp lý mµ kh«ng cã ph¬ng ph¸p xÎ hîp lý th× tû lÖ thµnh khÝ

vµ tû lÖ lîi dông sÏ kh«ng cao. V× vËy viÖc lËp ®îc mét b¶n ®å xÎ hîp lý cho

tõng khóc gç lµ mét yªu cÇu cÊp thiÕt ¶nh hëng tíi tû lÖ thµnh khÝ.

C¸c yÕu tè kh¸c ¶nh hëng tíi tû lÖ thµnh khÝ: Bao gåm tr×nh ®é tay

nghÒ c«ng nh©n, kü thuËt xÎ, ®é réng m¹ch xÎ ... §é réng m¹ch xÎ cµng lín

th× hao hôt gç cµng lín. Tr×nh ®é tay nghÒ c«ng nh©n cao,æn ®Þnh th× s¶n

phÈm thu ®îc khi ca xÎ sÏ cã chÊt lîng ®¶m b¶o,tû lÖ thµnh khÝ cao, n¨ng

suÊt lao ®éng ®îc n©ng lªn.

2.2 C¸c ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc:

2.2.1. Ph¬ng ph¸p thèng kª b×nh qu©n:

Qua ®iÒu tra kh¶o s¸t thùc tÕ ®Î cã ®îc gi¸ trÞ tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc

víi c¸c ®iÒu kiÖn t¬ng cña c¸c c¬ së s¶n suÊt kh¸c, trªn c¬ së ®ã x¸c ®Þng tû

lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc cho c¬ së m×nh.

Ph¬ng ph¸p nµy thùc hiÖn theo hai bíc:

Bíc 1: §i thùc tÕ c¸c xëng xÎ cã ®iÒu kiÖn t¬ng tù (m¸y mãc thiÕt bÞ ®iÒu

kiÖn s¶n phÈm) ®Ó x¸c ®Þnh tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc.

P®m1, P®m2, P®m3, ... P®mn

Bíc 2:Tû lÖ thµnh khÝ trung b×nh

®m ®m

p p

Trong qu¸ tr×nh c«ng nghÖ cã rÊt nhiÒu yÕu tè ¶nh hëng tíi tû lÖ thµnh khÝ v×

vËy chóng ta biÕt läai bá nh÷ng yÕu tè kh«ng quan träng ®Ó bµi to¸n ®îc ®¬n

gi¶n h¬n:

P®m = f(d, l, s, ฀ ... )

2.2.2 X¸c ®Þnh tû lÖ thµnh khÝ b»ng ph¬ng ph¸p hÖ sè:

+ Tû lÖ thµnh khÝ thùc tÕ : §îc tÝnh b»ng thÓ tÝch khèi lîng gç xÎ ®em

chia cho tæng thÓ tÝch khèi lîng thÓ tÝch gç trßn ®a vµo xÎ ta ®îc tû lÖ

thµnh khÝ thùc tÕ cña c¬ së s¶n xuÊt.

+ Tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc: §em tû lÖ thµnh khÝ thùc tÕ nh©n víi c¸c hÖ sè

¶nh hëng ®Õn tû lÖ thµnh khÝ qua tÝnh to¸n thèng kª ta ®îc tû lÖ th©nh khÝ

®Þnh møc cho c¬ së s¶n xuÊt. So s¸nh tû lÖ thµnh khÝ thùc tÕ víi tû lÖ thµnh khÝ

®Þnh møc cho ta ph©n tÝch ®îc t×nh h×nh s¶n xuÊt tèt hay xÊu cña c¬ së s¶n

xuÊt ®ã.

P®m= H.pc

Trong ®ã: p®m lµ tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc (%)

Pc lµ tû lÖ thµnh khÝ thùc tÕ (%)

H lµ hÖ sè ¶nh hëng tíi tû lÖ thµnh khÝ

+ Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh c¸c hÖ sè ¶nh hëng tíi tû lÖ thµnh khÝ:

HÖ sè ¶nh cña ®êng kÝnh gç trßn: Khi x¸c ®Þnh ¶nh hëng bëi ®êng kÝnh gç

trßn ta ph¶i cè ®Þnh c¸c yÕu tè kh¸c. Gi¶ sö cã mét khèi lîng gç víi c¸c sè

liÖu sau:

- §êng kÝnh gç d1, d2 ... dn

- ThÓ tÝch t¬ng øng k1, k2,.., kn

Chän mét tû lÖ thµnh khÝ nµo ®ã trong c¸c tû lÖ thµnh khÝ ®îc lµm chuÈn ta

lËp hÖ sè:

;



;



Tõ ®ã ta cã: k1 = H1.kk ; k2 = H2.kk; k3 = H3.kk

NÕu gäi thÓ tÝch gç xÎ thu ®îc lµ Q1, Q2, Qn th× theo c«ng thøc tÝnh tû lÖ

thµnh khÝ ta cã:

1 1 1

. . . .

n n n

i i i k i i i

i i i

d k

n n n

i i i

k v H k v H v

k k

v v v

  

  

§Æt: 1

i i

H v





ta cã: kd = Hd.kk.

§é cong t¬ng øng f1, f2, ..., fn

ThÓ tÝch t¬ng øng v1df, v2df, ... v2df

Tû lÖ thµnh khÝ t¬ng øng k1df,, k2df.... kndf hÖ sè so s¸nh

t¬ng øng H1 , H2, ... Hn, víi

1 1 1

...

;;;

. . .

n n n

k n k n k n

k k k k k k

H H H

k d k d k d



kn.df: Tû lÖ thµnh khÝ thø do ¶nh hëng cña ®êng kÝnh vµ ®é cong gç trßn.

kn.df: Lµ tû lÖ thµnh khÝ nµo ®ã lÊy trong sè tû lÖ thµnh khÝ k i df lµm chuÈn.

Nh vËy tû lÖ thµnh khÝ khi ®êng kÝnh vµ ®é cong thay ®æi sÏ lµ:

Trong ®ã c¸c hÖ sè Hd, Hc, gäi lµ hÖ sè ¶nh hëng cña ®êng kÝnh vµ ®é cong

gç trßn ®Õn tû lÖ thµnh khÝ tæng qu¸t khi tÝnh to¸n tíi c¸c yÕu tè kh¸c nh,

môc,mät, ®é thãt ngän, qui c¸ch s¶n phÈm ta dïng c«ng thøc chung sau ®Ó

tÝnh to¸n c¸c hÖ sè ¶nh hëng.

i i

H v







Trong ®ã: Hx lµ hÖ sè ¶nh hëng cña yÕu tè X nµo ®ã ®Õn tû lÖ thµnh khÝ

Vi thÓ tÝch gç trßn t¬ng øng

Tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc chung sÏ lµ:

f f i f f f

1 1

f d

i f i f

1 1

d . d d d . d

d d

n n

i i i i

i i

d k c

n n

i i

k v k H v

k k H H

v v

 

  

 

Chuyên đề : Sản xuất ván ghép thanh từ gỗ keo lá tràm

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi