PHẦN 1 | MỞ ĐU -010PB
Dự án Hỗ trợ Kỹ thuật
Ngành Năng lượng Việt Nam - EU (EVEF)
SỔ TAY HƯỚNG DẪN LẬP KẾ HOCH
CUNG CẤP ĐIỆN BẰNG NĂNG LƯỢNG
TÁI TO KHÔNG NỐI LƯỚI
SỔ TAY HƯỚNG DẪN LẬP KẾ HOCH
CUNG CẤP ĐIỆN BẰNG NĂNG LƯỢNG
TÁI TO KHÔNG NỐI LƯỚI
Thực hiện bởi:
Dự án Hỗ trợ Kỹ thuật Ngành Năng lượng
Việt Nam – EU (EVEF)
STAY HƯỚNG DẪN LẬP KHOCH CUNG CẤP ĐIỆN BẰNG NĂNG LƯỢNG TÁI TO KHÔNG NỐI LƯỚI PHẦN 1 | MỞ ĐẦU -0504
MỤC LỤC C TỪ VIẾT TT
06
10
68
07
11
12
23
23
28
46
62
66
69
70
08
MỞ ĐU
SỔ TAY LẬP KẾ HOCH CHO CÁC DỰ ÁN CẤP
ĐIỆN BẰNG NĂNG LƯỢNG TÁI TO NGOÀI LƯỚI
PHỤ LỤC
01
02
03
Danh mục tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho các dự án
cấp điện bằng Năng lượng tái tạo ngoài lưới
Mục tiêu của cuốn sổ tay lập kế hoạch cho dự án Năng lượng tái
tạo ngoài lưới
Tiếp cận điện năng ngoài lưới bằng Năng lượng tái tạo ở Việt Nam
Danh mục các tài liệu kỹ thuật tham khảo
Lập kế hoạch và danh mục kiểm tra
Hướng dẫn chi tiết lập kế hoạch và phát triển dự án cấp điện
không nối lưới bằng Năng lượng tái tạo
Xác định tiềm năng phát triển dự án
Đánh giá tính khả thi kỹ thuật
Mô hình tối ưu cho hệ thống cấp điện
Lập hồ sơ dự án vay vốn
Lựa chọn mô hình đầu tư và quản lý vận hành
2.1
3.1
3.2
1.2
1.1
2.2
2.3
2.3.1
2.3.2
2.3.3
2.3.4
2.3.5
SỔ TAY HƯỚNG DẪN LẬP KẾ HOCH CUNG CẤP ĐIỆN BẰNG NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO KHÔNG NỐI LƯỚI
BMZ
ĐKHNT
ĐMT
ĐBSCL
DoIT
DP
DSM
EC
EREA
ERAV
ESCO
EU
EUR
EVEF
EVN
FIT
GHG
GIZ
JV
LGU
NL
NLTT
NPT
NPP
SHS
VSRE
SPV
WB
Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển CHLB Đức
Điện khí hóa nông thôn
Điện mặt trời
Đồng bằng Sông Cửu Long
Sở Công Thương
Đối tác phát triển
Quản lý phụ tảix
Hợp tác xã kinh doanh điện lực
Cục Điện Lực và Năng Lượng Tái Tạo
Cục Điều Tiết Điện Lực
Công ty dịch vụ năng lượng
Liên minh Châu Âu
Đồng Euro
Dự án Hỗ trợ kỹ thuật ngành Năng lượng EU –
Việt Nam
Tập đoàn Điện lực Việt Nam
Giá điện
Khí thải nhà kính
Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức
Công ty liên doanh
Cơ quan địa phương
Năng lượng
Năng lượng tái tạo
Tập đoàn truyền tải điện quốc gia
Nhà sản xuất điện mới
Hệ thống điện mặt trời hộ gia đình
Dự án điện nông thôn Việt Nam – Thụy Điển
Tấm quang điện
Ngân hàng thế giới
Lên danh mục và kế hoạch cho dự án cấp điện từ nguồn
Năng lượng tái tạo
STAY HƯỚNG DẪN LẬP KHOCH CUNG CẤP ĐIỆN BẰNG NĂNG LƯỢNG TÁI TO KHÔNG NỐI LƯỚI PHẦN 1 | MỞ ĐẦU -0706
SỔ TAY HƯỚNG DẪN LẬP KẾ HOCH CUNG CẤP ĐIỆN BẰNG NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO KHÔNG NỐI LƯỚI
MỞ ĐU
Đối tượng của cuốn sổ tay hướng dẫn lập kế hoạch
cấp điện bằng NLTT ngoài lưới này là các chuyên
gia địa phương và trung ương chuyên lập kế hoạch
cấp điện cho các khu vực chưa có điện, các nhà
đầu tư phát triển dự án, các nhà hoạch định chính
sách cấp điện trung và dài hạn cho các khu vực,
các nhà cung cấp dịch vụ và thiết bị NLTT. Và cuối
cùng là các tổ chức tài chính tín dụng để hiểu rõ
hơn các rủi ro, và chính các hộ dân dự kiến được
cấp điện để nâng cao khả năng hiểu biết về hệ
thống cấp điện bằng NLTT không nối lưới.
Theo Báo cáo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam,
tính đến 6/2019, EVN đã cấp điện đến 100% số
xã, trong đó có 8.072/8.902 xã (khoảng 90,7%)
trên cả nước đạt tiêu chí số 4 về Nông thôn
mới, tăng gần 46% so với năm 2010. Số hộ dân
có điện sử dụng điện tăng từ 97,31% tương ứng
19 triệu hộ (năm 2010) lên 99,47% tương ứng
27,41 triệu hộ. Trong đó, số hộ dân nông thôn
có điện sử dụng tăng từ 96,29% tương ứng
13,26 triệu hộ (năm 2010) lên 99,18% tương ứng
16,98 triệu hộ.
Mặc dù tỷ lệ số hộ dân chưa có điện là rất nhỏ,
chỉ 0,53% nhưng đây là những địa phương khó
khăn nhất nằm ở vùng sâu, vùng xa, các vùng
miền núi nơi có các dân tộc người thiểu số sinh
sống trong các điều kiện kinh tế - xã hội nghèo
nàn. Ngay khi có điện, điện chủ yếu là được sử
dụng cho mục đích sinh hoạt do các hoạt động
công nghiệp chưa phát triển. Vì vậy tiền thu từ
bán điện thường rất thấp. Cấp điện cho người
dân ở vùng sâu và xa, các vùng núi, đặc biệt
là người dân tộc thiểu số thông qua các dự án
điện không nối lưới này sẽ được định hướng bởi
sự quan tâm của xã hội và đòi hỏi sự hỗ trợ tích
cực từ phía Chính phủ.
xã trên cả nước đạt tiêu
chí số 4 về Nông thôn mới
hộ dân có điện sử dụng
năm 2019 (tương ứng 27,41
triệu hộ)
hộ dân nông thôn có điện
sử dụng năm 2019 (tương
ứng 16,98 triệu hộ)
1.1. TIẾP CẬN ĐIỆN NĂNG NGOÀI
LƯỚI BẰNG NLTT Ở VIỆT NAM
Bên cạnh một tỷ lệ nhất định của Ngân sách
Nhà nước hàng năm được đầu tư vào việc xoá
đói giảm nghèo cho các vùng nông thôn và/
hoặc phát triển các vùng sâu và xa, các nguồn
hỗ trợ khác từ quốc tế như ODA không hoàn lại,
vay ưu đãi từ các nhà tài trợ và những người
cho vay là cần thiết để hỗ trợ công cuộc điện
khí hoá nông thôn không nối lưới ở Việt Nam.
Tuy nhiên, khi các dự án năng lượng tái tạo quy
mô nhỏ được thực hiện trong khuôn khổ các
chương trình hợp tác quốc tế, việc xem xét và
phê duyệt dự án của các nhà tài trợ thường đi
kèm với các chi phí hành chính cao không cân
xứng với quy mô đầu tư của các dự án. Do vậy
cần thiết phải có một cơ chế có thể giúp cho các
cơ quan hỗ trợ phát triển chính thức và các nhà
tài trợ dự án đánh giá các dự án đầu tư quy mô
nhỏ này. Ngoài ra cần một cuốn sổ tay hướng
dẫn các nhà hoạch định chính sách, nhà tài trợ
và đầu tư lên kế hoạch triển khai đánh giá một
dự án trước khi ra quyết định triển khai kỹ thuật
và tài chính.
90,7 99,47 99,18
% % %
SỔ TAY HƯỚNG DẪN LẬP KẾ HOCH CUNG CẤP ĐIỆN BẰNG NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO KHÔNG NỐI LƯỚI PHẦN 1 | MỞ ĐẦU -0908
Bộ Công Thương đã mong muốn phát triển
“Hướng dẫn khung cho việc lập quy hoạch,
chuẩn bị, thực hiện và vận hành các dự án
năng lượng tái tạo không nối lưới” nhằm mục
đích cung cấp một hướng dẫn hệ thống về
các trình tự thủ tục lập quy hoạch và lên kế
hoạch, và tối thiểu hoá các chi phí thủ tục
cho các dự án năng lượng tái tạo không nối
lưới. Bản hướng dẫn này có mục tiêu là làm
cho các tổ chức tài chính quốc tế và/hoặc các
nhà tài trợ hiểu và sẵn sàng hỗ trợ phát triển
các dự án năng lượng tái tạo không nối lưới.
Hướng dẫn khung (sổ tay kỹ thuật hướng dẫn lập
kế hoạch) này phản ánh hệ thống quy trình của
Việt Nam trong việc lập quy hoạch, cung cấp tài
chính và phương thức thực hiện các dự án năng
lượng tái tạo không nối lưới (mặt trời và gió). Bản
hướng dẫn khung sẽ mô tả các phương pháp
luận, các trình tự thủ tục và các yêu cầu đối với
việc lập quy hoạch, lựa chọn các dự án năng
lượng tái tạo không nối lưới, hướng dẫn lập mô
hình báo cáo nghiên cứu cũng như là các bước
lựa chọn đánh giá và báo cáo lựa chọn, sẽ là một
công cụ đắc lực các nhà tư vấn lập các đánh giá
và báo cáo cho dự án.
1.2. MỤC TIÊU CỦA CUỐN SỔ TAY LẬP KẾ
HOCH CHO DỰ ÁN NLTT NGOÀI LƯỚI
Để tài trợ cho từng dự án (bao gồm dự án cấp điện cho các hộ dân cư riêng
lẻ hoặc cụm dân cư), Bộ Công Thương cần phải đảm bảo rằng dự án đó
đã được đánh giá theo như hướng dẫn khung đã được thống nhất và phê
duyệt. Từ đó, các Tổ chức tài trợ sẽ cảm thấy dễ dàng hơn trong việc phân
bổ các nguồn quỹ của mình để thực hiện các dự án. Quy trình này sẽ hoàn
toàn minh bạch và các tổ chức hợp tác phát triển chính thức sẽ có thể
xem xét các phần hay toàn bộ các tài liệu hình thành cơ sở luận chứng phê
duyệt dự án.