Đ bài: "Sóng” là bài th tình tiêu bi u c a Xuân Qu nh, th hi n m t tâm h n ơ
luôn luôn trăn tr , khát khao đc yêu th ng g n bó. Anh (ch ) hãy bình gi ng kh ượ ươ
th d i đây đ làm sáng t nh n đnh trên: "Con sóng d i lòng sâu(...) H ng vơ ướ ướ ướ
anh m t ph ng" ươ
Bài làm
"Sóng” c a Xuân Qu nh (1942-1988) là m t bài th tình r t đp. V đp c a m t tâm ơ
h n khao khát yêu th ng trong m i tình đu r o r c c a thi u n . V đp c a nh c; ươ ế
nh c c a lòng cũng là nh c c a th , nh c c a sóng reo, sóng v . V đp c a men say tình ơ
ái đc c t lên thành l i ca ng t ngào, tha thi t bi t bao:ượ ế ế
"Con sóng d i lòng sâuướ
………………………..
H ng v anh m t ph ng”ướ ươ
Hình t ng "sóng" đy thi v . B t c đâu, dù hay “d i lòng sâu” hay “trên m tượ ướ
n c", thì sóng v n "nh b ". Dù c trong ngày và trong đêm dài v ng v , sóng v nướ
"không ng đc". Các đng t - v ng : “nh b ”, "không ượ ng đc" đã đc n sĩ ượ ư
dùng r t đt, tinh t và bi u c m, đem đn cho ta bao c m xúc đp v tình yêu: ế ế
"Con sóng d i lòng sâuướ
Con sóng trên m t n c ướ
Ôi con sóng nh b
Ngày đêm không ng đc” ượ
N i nh y r t mãnh li t. Dù không gian nào “d i lòng sâu” hay “trên m t n c", dù ướ ướ
th i gian nào "ngày" cũng nh đêm” sóng v n "nh ", sóng v n b n ch n, thao th c ư
"không ng đc". L y không gian và th i gian đ n i nh c a em, tác gi đã th hi n ượ
m t cách sâu s c m t tâm h n luôn luôn trăn tr , khao khát đc yêu th ng. Sóng đã ượ ươ
đc nhân hóa mang h n em và tình em. T c m "ôi" xu t hi n trong đo n th nh m tượ ơ ư
ti ng lòng ch n đng rung lên: “Ôi con sóng nh b ...".ế
T hi n t ng sóng v xôn xao su t đêm ngày trên đi d ng, n sĩ liên t ng đn tình ượ ươ ưở ế
c m c a thi u n : ế
"Lòng em nh đn anh ế
C trong m còn th c” ơ
“C trong m " và c khi "còn th c", trong th c và trong m ng, em v n “nh đn anh”. ơ ế
Hình bóng chàng trai - ng i tình đã choáng ng p tâm h n cô gái. Yêu là s hòa nh p haiườ
tâm h n. Sóng trên đi d ng là bi u t ng cho s s ng muôn đi, cũng nh tình yêu c a ươ ượ ư
"em" đi v i "anh" mãi mãi là n i khao khát nh th ng, mong đi, trong không gian, ươ
trong th i gian, và "c trong m còn th c”. Xuân Qu nh đã có m t cách nói m i m , m t ơ
cách di n đt đc đáo khi th hi n n i nh trong tình yêu, c a "em”. Ta hãy tr v v i ca
dao:
"Nh ai em nh ng khóc th m
Hai hàng n c m t đm đm nh m a".ướ ư ư
hay:
"Nh ai b i h i b i h i ổổồồ
Nh đng đng l a, nh ng i đng than”ư ư
hay:
"Nh ai nh mãi th này ế
Nh đêm quên ng , nh ngày quên ăn”
Qua đó, ta m i c m th y cái ý v đm đà c a ngôn t , cái c m xúc n ng cháy c a tâm h n
thi u n : "Lòng em nh đn anh - c trong m còn th c”.ế ế ơ
Tình yêu luôn luôn đi di n v i bao th thách, trong đó có s cách tr v th i gian và
không gian. S cách tr y đã làm cho tâm h n thi u n , tâm h n "em" thêm đp, đinh ế
ninh l i th nguy n "trăm năm t c m t ch đng đn x ng" (“Truy n Ki u"). L a đôi ế ươ
ngày x a, v i s c m nh c a tình yêu, h quy t tâm v t qua m i th thách "tam t núiư ế ượ
cũng trèo, ngũ l c sông cũng l i, th t bát đèo cũng qua” đ đc s ng d i m t mái m ượ ướ
h nh phúc đi đi bên nhau. V i "em" thì dù đi đâu, dù có lên thác xu ng gh nh, "d u
xuôi v ph ng B c - d u ng c ph ng Nam" trong bom đn th i chi n tranh ch ng ươ ượ ươ ế
M (1967), lòng em v n v “h ng v anh m t ph ng", h ng v " anh", ng i mà ướ ươ ướ ườ
"em" th ng nh , đi ch :ươ
"N i nào em cũng nhơ
H ng v anh m t ph ng".ướ ươ
Các đi p ng : "d u xuôi v ", "d u ng c v ”, “ph ng” (ph ng B c, ph ng Nam, ượ ươ ươ ươ
m t ph ng) đã liên k t v i các t ng : "Em cũng nghĩ’, "h ng v anh" làm cho ni m ươ ế ướ
tin đi ch trong tình yêu đc kh ng đnh m t cách m nh m . Ch “m t” trong câu th ượ ơ
"h ng v anh m t ph ng" đã th hi n m t tình yêu s t son th y chung.ướ ươ
Có th nói, đo n th trên đây là m t âm vang c a ti ng sóng, là m t khúc tâm tình c a ơ ế
thi u n trăn tr , khát khao đc yêu th ng bó. Trái tim c a thi u n n ng h u và đmế ượ ươ ế
th m bi t bao! Sóng nh b , em nh anh là quy lu t muôn đi c a t nhiên, c a s s ng ế
và tình yêu. Xuân Qu nh đã vi t nên nh ng v n th ngũ ngôn có nh c đi u ngân vang tha ế ơ
thi t, có hình t ng sóng và hình t ng em r t đp. Các n d và liên t ng đy tínhế ượ ượ ưở
nhân văn. C u trúc song hành (câu 1 v i 2, câu 3, 4 v i câu 7, 8) và các đi p ng (sóng,
d u... v , ph ng) đã t o nên âm đi u tri n miên, liên h i nh ti ng sóng v xôn xao, b i ươ ư ế
h i trong lòng "em".
“Yêu là ch t trong lòng m t ít"? - Không! V i Xuân Qu nh, thì tình yêu là “khát v ng”,ế
đã làm cho thi u n h n h u h n, cao quý h n. ế ơ ơ