Sử dụng botox trong thẩm mỹ
Botox (botulinum A) là ngoại độc tố của trực khuẩn clostridium, được
sử dụng từ hơn hai chục năm nay như là một phương pháp hữu hiệu chống
lại các dấu hiệu của tuổi già, đặc biệt là các nếp nhăn trên da mặt. Phương
pháp này đã từng được sử dụng rộng rãi trong thẩm mỹ bởi lẽ đạt kết quả
nhanh, thời gian tiến hành ngắn và đơn giản với ít tác dụng phụ.
Từ những năm 1970, botulinum đã được bác sĩ Alan Scott sử dụng đầu tiên
để điều trị tật lác mắt ở khỉ. Sau đó trong vòng vài năm ông đã nghiên cứu thử
nghiệm lâm sàng trên người và botulinum đã được các bác sĩ nhãn khoa sử dụng
để điều trị lác, co giật nhãn cầu.
Năm 1990, botulinum dùng trong thẩm mỹ lần đầu tiên đã được đăng tải
trên tạp chí thẩm mỹ và từ đó botulinum trở nên rất phổ biến và thịnh hành ở Mỹ
để xử trí các nếp nhăn trên da. Hiện nay botulinum đã sử dụng rộng rãi ở nhiều
nước trên thế giới. Tại Việt Nam botulinum cũng đã được sử dụng, chủ yếu trong
lĩnh vực thẩm mỹ.
Botulinum là chất ngăn chặn sự dẫn truyền thần kinh - cơ vân bằng cách
phân cắt các protein cần thiết cho quá trình giải phóng acetylcholine.
Botulinum A cắt protein SNAP-25 là một thành phần của phức hợp
SNARE. Phức hợp SNARE bao gồm synaptobrevin,
SNAP-25 và syntaxin là những chất cần cho quá trình phá vỡ các túi
acetylcholine và giải phóng acetylcholine vào khoảng nối thần kinh – cơ hoặc các
synap thần kinh tự động của các tuyến mồ hôi.
Khi tiêm botulinum vào cơ vân, cơ sẽ bị mất trương lực và mềm ra trong
thời gian từ 3 - 5 tháng và đạt hiệu quả thẩm mỹ như mong muốn.
Botulinum dùng trong thẩm mỹ là để ngăn ngừa và cải thiện các nếp nhăn
vùng trán, mắt, vết chân chim, nhăn quanh miệng, và các nếp nhăn trên mặt khác,
làm giảm và mất tiết mồ hôi (ở những người bị chảy mồ hôi lòng bàn tay, bàn
chân, mồ hôi nách).
Chống chỉ định cho các trường hợp bị chứng nhược cơ, bệnh lupus ban đỏ
hệ thống, các bệnh tự miễn.
Một số vấn đề cần chú ý khi sử dụng botulinum:
- Botulinum có thể gây chóng mặt, buồn ngủ đối với một số người vì vậy
không lái tàu xe, vận hành máy móc. Không sử dụng cùng các thuốc khác, đồ
uống có cồn.
- Khoảng cách giữa các lần tiêm thuốc tối thiểu là 3 tháng.
- Không dùng botulinum cho trẻ em. Không dùng cho phụ nữ có thai và cho
con bú.
- Pha thuốc với dung dịch cần chú ý: bơm nhẹ nhàng, tránh làm sủi bọt gây
biến tính thuốc dẫn tới giảm tác dụng. Không được lắc hoặc búng vào lọ thuốc
hoặc bơm tiêm. Sau khi pha nên dùng trong vòng 48 giờ là tốt nhất.
- Đối với điều trị tăng tiết mồ hôi: vấn đề vô cảm là rất cần thiết, đặc biệt
khi điều trị ở lòng bàn tay, bàn chân. Thường dùng các phương pháp phong bế
thần kinh ngoại biên. Có thể dùng thuốc tê bôi tại chỗ nhưng hiệu quả giảm đau
kém hơn. Với những người quá sợ đau có thể dùng an thần trước khi tiêm.
- Một số tác dụng phụ có thể gặp: bồn chồn, chóng mặt, buồn ngủ, khô mắt,
khô miệng, đau đầu, mệt mỏi, sưng, đỏ, đau tại chỗ, có thể gặp bầm tím tại vùng
tiêm. Khi tiêm ở vùng trên của mặt có thể gặp các biến chứng như: sa mi, lộn mi,
hoặc chứng nhìn đôi (rất hiếm). Khi tiêm ở vùng dưới của mặt có thể bị trễ môi,
méo miệng.
Botulinum toxin là phương pháp điều trị các vết nhăn và các tình trạng tăng
tiết mồ hôi rất hiệu quả. Phương pháp này đã trở nên phổ biến ở nhiều nước trên
thế giới trong lĩnh vực thẩm mỹ, giúp cải thiện diện mạo và nâng cao chất lượng
cuộc sống. Tuy nhiên, việc sử dụng cần phải được bác sĩ chuyên khoa chỉ định và
theo dõi, tránh tự ý tiêm sẽ không đạt kết quả mà còn có nguy cơ xảy ra tác dụng
phụ.