M c L c
Trang
L i m đ u 2
I.S qua v quá trình công ngh s n xu t gi yơ 4
1.1 Qui trình công ngh s n xu t gi y. 4
1.2 Q trình x m c gi y lo i. 4
1.2.1 Gi y lo i, c u trúc m c in. 4
1.2.2c a ch t s d ng trong quá trình x lý m c tng th ng. ườ 5
II. Enzym và ng d ng enzym trong x lý m c gi y lo i b ng enzym. 7
2.1 Enzym c ch ho t đ ng c a enzym.ơ ế 7
2.1.1 Gi i thi u chung v enzym. 7
2.1.2nh ch t c a enzym. 7
2.1.3 C ch ho t đ ng c a enzym.ơ ế 7
2.2 ng d ng c a enzym trong qtrình x m c gi y lo i. 8
III. Enzym - amylaza và ng d ng trong quá trình tuy n n i kh m c
gi y lo i. 10
3.1 Enzym - amylaza. 10
3.1.1 Khái ni m v enzym amylaza. 10
3.1.2 C ch c d ng c a enzym ơ ế
- amylaza. 10
1
3.2 ng d ng trong qtrình tuy n n i kh m c gi y lo i. 11
3.3 Nghiên c u quá trình tuy n n i kh m c dùng b ng hóa ch t
k t h p v i enzym ế -amylaza.
12
3.3.1 nh h ng c a m c dùng enzym α-amylaza trong q trình tuy n ưở
n i kh m c gi y lo i. 13
3.3.2 Kh năng ti t ki m hóa ch t ch y u khi s d ng enzym α- ế ế
amylaza cho quá trình tuy n n i kh m c. 14
K t Lu nế 16
Tài Li u Tham Kh o 17
L i M Đ u
Gi y là m t s n ph m c a n n văn minh nhân lo i v i l ch s ng nghìn năm.
Ngu n nguyên li u chính s n xu t gi y là g . Ngu n nguyên li u th hai đ s n
xu t gi y là gi y đã qua s d ng. Và hi n nay, đây là gi i pháp chính nh m gi m
thi u s ph thu c nguyên li u vào g , tránh nh h ng đ n môi tr ng. ưở ế ườ
Ngày nay cùng v i s phát tri n c a các ngành công nghi p ,nông nghi p, d ch v ,
đ i s ng sinh ho t h ng ngày… Con ng i đã th i rang trăm tri u t n rác th i ườ
o môi tr ng. M t trong nh ng ngu n th i gây ô nhi m l n nh t là c a nhàườ
y s n xu t gi y và b t gi y. Công nghi p gi y s d ng m t l ng l n tài ượ
nguyên n c ng t (s n xu t m t t n gi y c n 200-300mướ 3 n c) đ ng th i th i raướ
m t l ng l n ch t th i vào ngu n n c, đ c bi t là c ny không thu ượ ướ
h i hoá ch t.
M t gi i pháp đ c đ t ra đ gi m thi u l ng ch t th i trong công nghi p ượ ượ
gi y là s d ng ngu n ngun li u là gi y đã đ c s d ngngu n nguyên li u ượ
chính đ s n xu t gi y. Gi i phápy đã đ c áp d ng và ph bi n r ng rãi. ượ ế
Ngu n nguyên li u t gi y tái ch có th coi t n vì có s n xu t la có gi y ế
th i. Nh ng quá trình s n xu t gi y tái ch c n m t l ng l n hóa ch t đ x ư ế ượ
nguyên li u, đây là m t v n đ r t đáng quan ng i. Lí doc hóa ch t đó r t
đ c h i và l ng x th i ra i tr ng là r t l n. M t gi i pháp thay th đ c ượ ườ ơ ế ượ
đ t ra là s d ng enzym đ x nguyên li u gi y đã qua s d ng trong quá trình
s n xu t gi y. Gi i pháp này đã đ c nghiên c u và áp d ng, gi i phápy cho ượ
th y nó th gi m thi u m t l ng l n hóa ch t đ c h i đ c s d ng trong ượ ượ
quá trình s n xu t gi y b ng cách thay th ho t tính hóa h c c a các ch t đó b ng ế
ho t tính sinh hóa c a enzym đ x lý nguyên li u.
Qua nghiên c u, tìm hi u, đ c bi t là s h ng d n c a th y. Em xin ch n đ ướ
tàiS d ng enzym trong quá trình t y tr ng gi y ”. Nghiên c u đ tài này, em
mu n hi u bi t h n v c đ c tính sinh hóa c a enzym ng d ng c a cng ế ơ
2
trong đ i s ng và trong quá trình s n xu t, và đ c bi t là ng d ng c a enzym
trong quá trình s n xu t gi y tái ch . Trong đ tài này, em s đi sâu o v n đ s ế
d ng enzym trong quá trình tuy n n i kh m c c a gi y lo i. Đây là l n đ u em
nghiên c u v m ng đ tàiy, có gì thi u sót mong quý th y, cô ch b o và các ế
b n sinh vn đóng p.
I. S qua v quá trình công ngh s n xu t gi yơ
1.1 Qui trình ng ngh s n xu t gi y.
Nói chung, m t dây chuy n công ngh s n xu t gi y t gi y đã qua s d ng
th ng d ng:ườ
Trong đó:
I. Khâu s ch bi n nguyên li u ( g , gi y đã qua s d ng…)ơ ế ế
II. Giang nguyên li u sau s ch bi n ( n u b t, t y, r a…) ơ ế ế
III. H th ng y t o t gi y
IV. Giang gi y sau t o t
Nguyên t c ho t đ ng c a dây chuy n s n xu t gi y:
c lo i nguyên li u s đ c đem gia công, s ch bi n khâu I. Sau đó nguyên ượ ơ ế ế
li u đ c đem đ n khu gia ng nguyên li u khâu II. T i khâu II nguyên li u s ượ ế
đ c ngâm trong m t b l n, hóa ch t s đ c s d ng đ tách m c, x b tượ ượ
gi y và s d ng thi t b nghi n th y l c đ làm m n gi y. khi b t gi y đã đ c ế ượ
nghi n m n, b t gi y s đ c làm đ c s t ( có s d nga ch t). Sau đó b t gi y ượ
s đ c đem đ n h th ng t o t khâu III, đây là công đo n xeo gi y đ t o t , ượ ế
y thu c lo i gi y và ch t l ng gi y theo yêu c u gi y s đ c xeo kc ượ ượ
nhau. Gi y sau xeo s đ c đem đ n công đo n gia ng gi y khâu IV, t i đây ượ ế
gi y đ c c t xén theo yêu c u, gi y đ c đóng gói và đ c xu t ra th tr ng. ượ ượ ượ ườ
1.2 Q trình x m c gi y lo i.
3
1.2.1 Gi y lo i, c u trúc m c in.
Gi y lo i là t t c c lo i gi y vàc tông đã qua s d ng, ho c gi y và các tông
b lo i trong quá trình s n xu t, phân lo i, gia công, in n đ c s d ng đ tái s n ượ
xu t thành b t gi y, gi y và cácng b ng các ph ng pháp x lý c h c ho c ươ ơ
k t h p gi a ph ng pháp c h c và a h c. Gi y lo i có th tái s d ng nhi uế ươ ơ
l n, song s l n càng nhi u thì ch t l ng gi y th p đi, s l n tái s d ng t t ượ
nh t t 10 l n.
Gi y lo i c n kh m c ch y u làc s n ph m: gi y báo cũ, gi y lo i văn ế
phòng, báo t p chí cũ…Thành ph n ch y u là b t hóa t y tr ng, b t c h c và ế ơ
c tnh ph n nh sau: ư
- M c in: 1÷7 %
- Ph gia các lo i : 3÷30 %
- T p ch t ngo i lai : 1÷3 %
M c inm t ch t màu đ c pha ch t nhi u thành ph n khác nhaung đ t o ượ ế
ra s t ng ph n v màu s c trên v t li u in qua khn in, nó ph i phù h p v i ươ
ph ng pháp innh ch t c a v t li u in. M c inm t h n h p l ng quánh ươ
d ng huy n phù, m n. Thành ph n c u t o g m có: b t màu, ch t liên k t, ph ế
gia. S k t h p kc nhau trongng th c h t m c, và ph ng pp in d n đ n ế ươ ế
nh ng đ c đi m lo i m c khác nhau trong khi ph ng pháp kh m c truy n ươ
th ng g p r t nhi u kkhăn trong vi c tách lo i m c. Ph ng pp kh m c ươ
s d ng enzym đã c i thi n kh năng lo i m c đ i v i các lo i gi y lo i.
1.2.2 c a ch t s d ng trong quá trình x lý m c thông th ng. ườ
Trong các h th ng kh m c, hóa ch t đ c cho vào có nh ng tác d ng sau: ượ
Hóa ch t phân tách m c t gi y và b m t gi y
Hóa ch t lo i b lo i m c t huy n phù b t
Hóa ch t x n c th i sau quá trình kh m c ướ
Hóa ch t t y tr ng b t gi y
B ng 1: Các hóa ch t chính th ng s d ng trong quá trình kh m c thông ườ
th ng.ườ
Hóa ch tMc dùng, Kg
/ T n bt KTĐ
c dng
NaOH 10
÷
20 Trương n x ơsi, ch long mc
in
Na2SiO310
÷
30 Đ m pH, phân tán, n đ nh H2O2
H2O25
÷
20 T y tr ng, phá v liên k t ếmc
Na2S2O40
÷
7T y tr ng
Ch t ho t đng b m t
(xà phòng, axít béo)
5
÷
10 Thu gom mc trong tuy n ni
4
Ch t ho t đng b m t
(lo i đ c bi t) 0,5
÷
2; 5
÷
10 Thu gom mc trong tuy n ni
CaCl2, Ca(OH)20
÷
2Tăng đ c ng ca n c (ướ n u cế n)
c nhân chelat hóa (DTPA) 1
÷
2H n ch ếs phân hy H2O2 do
c ion kim lo i chuyn ti pế
Polyme 1
÷
2K t bông bùn ết nước tr ng trong
quá trình cô đ c và tuy n ni
Bt đá 0
÷
20 H p th Sticky
Qua b ng trên ta th y hóa ch t s d ng trong quá trình x lý m c gi y thông
th ng r t đ c h i cho môi tr ng và con ng i. Ví d : Hườ ườ ườ 2O2, b t đá, NaOH,
Na2S2O4n u dùng v i l ng l n, và x th i ra môi tr ng thì s nh h ng l nế ượ ườ ưở
đ n môi tr ng xung quanh. ế ườ
II. Enzym và ng d ng enzym trong x lý m c gi y lo i b ng enzym.
2.1 Enzym c ch ho t đ ng c a enzym.ơ ế
2.1.1 Gi i thi u chung v enzym.
Trong cu c s ng sinh v t x y ra r t nhi u ph n ng hóa h c v i hi u su t r t
cao, m c dù đi u ki n bình th ng v nhi t đ , áp su t, pH. S dĩ nh v y vì ườ ư
s hi n di n c a ch t xúc tác sinh h c đ c g i chung là enzym. Enzym ượ
ch t xúc tác sinh h c có thành ph n c b n là protein. Trongc ph n ng này, các ơ
phân t c b t đ u c a quá trình đ c g i là c ch t, enzym s bi n đ i chúng ượ ơ ế
thành các phân t khác nhau. T t c các quá trình x y ra trong t bào đ u c n ế
enzym. Enzym có tính ch n l c r t cao đ i v i c ch t c a nó. ơ
2.1.2 nh ch t c a enzym.
Enzymb n ch t là protein nên có t t c thu c tính lý hóa c a protein. Đa s
enzym có d ng hình c u và không đi qua ngn th m doch th c l n. ướ
Enzym tan trong n c và các dung môi h u c phân c c khác, không tan trong eteướ ơ
c dung môi không phân c c.
Enzym không b n d i tác d ng c a nhi t đ , nhi t đ cao thì enzym b bi n tính. ướ ế
Môi tr ng at hay baz cũng làm enzym m t kh năng ho t đ ng.ườ ơ
Enzymtính l ng tính. Tùy pH c a môi tr ng mà chúng t n t i c d ngưỡ ườ
nh cation, anion hay trung hòa đi n.ư
2.1.3 C ch ho t đ ng c a enzym.ơ ế
Trong quá trình xúc tác, ch m t ph n enzym tham gia tr c ti p vào ph n ng đ ế
k t h p v i c ch t g i là "trung tâm ho t đ ng". C u t o đ c bi t c a trung mế ơ
ho t đ ng quy t đ nh tính đ c hi u và ho t tính c tác c a enzym. M t enzym ế
th có 2 ho c nhi u trungm ho t đ ng, tác d ng c a các trung tâm ho t đ ng
không ph thu c vào nhau. Là m t ch t xúc tác có ngu n g c sinh h c, v m t c ơ
5