
Đ bài: Trình bày suy nghĩ v ý ki n “Cái ch t không ph i là đi u m t mát l nề ề ế ế ả ề ấ ớ
nh t trong cu c đi. S m t mát l n nh t là đ tâm h n l i tàn ngay khi còn s ng”ấ ộ ờ ự ấ ớ ấ ể ồ ụ ố
Dàn ý chi ti tế
1/ M bàiở
Gi i thi u v n đ: Bàn v nh ng đi u m t mát l n nh t trong cu c s ng, bên c nhớ ệ ấ ề ề ữ ề ấ ớ ấ ộ ố ạ
nh ng ng i cho r ng đó là cái ch t thì cũng có không ít ng i cho r ng đó là s l i tànữ ườ ằ ế ườ ằ ự ụ
c a tâm h n ngay khi s ng nh Norman Kusin đã t ng nói “Cái ch t không ph i là đi uủ ồ ố ư ừ ế ả ề
m t mát l n nh t trong cu c đi. S m t mát l n nh t là đ tâm h n l i tàn ngay khi cònấ ớ ấ ộ ờ ự ấ ớ ấ ể ồ ụ
s ng”.ố
2/ Thân bài
– Câu nói là m t l i đánh giá v giá tr đích th c c a cu c s ng.ộ ờ ề ị ự ủ ộ ố
+ S ng và ch t v n là nh ng tr ng thái đi l p, càng yêu cu c s ng con ng i s càng số ế ố ữ ạ ố ậ ộ ố ườ ẽ ợ
hãi, ám nh b i cái ch t.ả ở ế
–> Đó là s m t mát v m t v t ch tự ấ ề ặ ậ ấ
+ Cu c s ng con ng i v n còn t n t i m t n i s hãi l n lao h n, kh ng khi p h n cộ ố ườ ẫ ồ ạ ộ ỗ ợ ớ ơ ủ ế ơ ả
cái ch t, đó là khi còn s ng nh ng con ng i l i đánh m t ý nghĩa, ni m tin vào cu cế ố ư ườ ạ ấ ề ộ
s ng, s ng nh ng đ tâm h n c a mình d n l i tàn.ố ố ư ể ồ ủ ầ ụ
– Ch t là ch m d t s s ng, ch m d t s t n t i h u hình c a con ng i trong cu c đi.ế ấ ứ ự ố ấ ứ ự ồ ạ ữ ủ ườ ộ ờ
Khi đã ch t con ng i s ph i r i xa vĩnh vi n nh ng ng i yêu th ng, nh ng đi u taế ườ ẽ ả ờ ễ ữ ườ ươ ữ ề
yêu quý, trân tr ng.ọ
–> cái ch t chính là s m t mát l n nh t khi n nhi u ng i ám nh, kinh s .ế ự ấ ớ ấ ế ề ườ ả ợ
– Câu nói c a Kusin:ủ

+ Câu nói là l i nh n đnh nh ng l i mang hình th c c a m t câu ph đnh v m t s th tờ ậ ị ư ạ ứ ủ ộ ủ ị ề ộ ự ậ
t ng nh chân lýưở ư
+ Không m t ai có th t n t i mãi trong cu c đi.ộ ể ồ ạ ộ ờ
+ S m t mát v s s ng v t ch t không ph i d u ch m h t cho cu c đi c a m i conự ấ ề ự ố ậ ấ ả ấ ấ ế ộ ờ ủ ỗ
ng i, b i nh ng giá tr s ng t t đp thì v n luôn s ng mãi.ườ ở ữ ị ố ố ẹ ẫ ố
– S tàn l i ngay khi s ng m i là đi u đáng s nh t:ự ụ ố ớ ề ợ ấ
+ S ng ch th c s ý nghĩa n u nh con ng i ý th c đc v s s ng c a mình, bi t đtố ỉ ự ự ế ư ườ ứ ượ ề ự ố ủ ế ặ
ra nh ng m c tiêu đ c g ng, theo đu i.ữ ụ ể ố ắ ổ
+ N u s ng nh ng tâm h n tr ng r ng, vô c m v i b n thân, v i đng lo i hay h chế ố ư ồ ố ỗ ả ớ ả ớ ồ ạ ọ ỉ
bi t yêu b n thân mà không quan tâm đn nh ng ng i xung quanh, s ng không c mế ả ế ữ ườ ố ướ ơ
thì cu c s ng y s tr nên vô v , nhàm chán, là “cái ch t” v m t tâm h n.ộ ố ấ ẽ ở ị ế ề ặ ồ
–> Cái ch t y th m chí còn đáng s , kh ng khi p h n c cái ch t v th ch t.ế ấ ậ ợ ủ ế ơ ả ế ề ể ấ
3/ K t bài: ếXã h i hi n đi t o đi u ki n cho con ng i phát tri n, kh ng đnh b n thânộ ệ ạ ạ ề ệ ườ ể ẳ ị ả
nh ng l i ti m n nguy c sa vào l i s ng h ng th , vô c m, đánh m t ph ng h ng.ư ạ ề ẩ ơ ố ố ưở ụ ả ấ ươ ướ
Do v y hãy s ng tích c c, l c quan, s ng có ý nghĩa đ không r i vào tình tr ng tâm h nậ ố ự ạ ố ể ơ ạ ồ
tàn l i.ụ
Bài tham kh oả
Đc s ng, đc sinh ra trong cu c đi là m t đi u h nh phúc to l n, b i đó chúng taượ ố ượ ộ ờ ộ ề ạ ớ ở ở
có nhi u c h i s ng, c h i phát tri n và b t đu nh ng m i quan h t t đp. Đi v iề ơ ộ ố ơ ộ ể ắ ầ ữ ố ệ ố ẹ ố ớ
con ng i, s s ng là đi u quan tr ng nh t, đi l p v i s s ng là cái ch t – s m t mátườ ự ố ề ọ ấ ố ậ ớ ự ố ế ự ấ
luôn ám nh trong cu c s ng c a con ng i b i khi y con ng i bu c ph i d ng chânả ộ ố ủ ườ ở ấ ườ ộ ả ừ
trong hành trình đi đn t ng lai đ tr v v i cõi vĩnh h ng. V i nhi u ng i cái ch t làế ươ ể ở ề ớ ằ ớ ề ườ ế
đi u kinh kh ng nh t, con ng i đã và đang tìm m i cách đ ch ng cái ch t, giành gi tề ủ ấ ườ ọ ể ế ự ế ậ
s s ng. Tuy nhiên, bàn v nh ng đi u m t mát l n nh t trong cu c s ng, bên c nhự ố ề ữ ề ấ ớ ấ ộ ố ạ
nh ng ng i cho r ng đó là cái ch t thì cũng có không ít ng i cho r ng đó là s l i tànữ ườ ằ ế ườ ằ ự ụ

c a tâm h n ngay khi s ng nh Norman Kusin đã t ng nói “ Cái ch t không ph i là đi uủ ồ ố ư ừ ế ả ề
m t mát l n nh t trong cu c đi. S m t mát l n nh t là đ tâm h n l i tàn ngay khi cònấ ớ ấ ộ ờ ự ấ ớ ấ ể ồ ụ
s ng”.ố
Câu nói “ Cái ch t không ph i là đi u m t mát l n nh t trong cu c đi. S m t mát l nế ả ề ấ ớ ấ ộ ờ ự ấ ớ
nh t là đ tâm h n l i tàn ngay khi còn s ng” là m t l i đánh giá v giá tr đích th c c aấ ể ồ ụ ố ộ ờ ề ị ự ủ
cu c s ng. S ng và ch t v n là nh ng tr ng thái đi l p, càng yêu cu c s ng con ng iộ ố ố ế ố ữ ạ ố ậ ộ ố ườ
s càng s hãi, ám nh b i cái ch t. Đó là s m t mát v m t v t ch t, tuy nhiên trongẽ ợ ả ở ế ự ấ ề ặ ậ ấ
th c t cu c s ng con ng i v n còn t n t i m t n i s hãi l n lao h n, kh ng khi pự ế ộ ố ườ ẫ ồ ạ ộ ỗ ợ ớ ơ ủ ế
h n c cái ch t, đó là khi còn s ng nh ng con ng i l i đánh m t ý nghĩa, ni m tin vàoơ ả ế ố ư ườ ạ ấ ề
cu c s ng, s ng nh ng đ tâm h n c a mình d n l i tàn.ộ ố ố ư ể ồ ủ ầ ụ
Cái ch t không ph i là đi u m t mát l n nh t trong cu c đi. S m t mát l n nh t là đế ả ề ấ ớ ấ ộ ờ ự ấ ớ ấ ể
tâm h n l i tàn ngay khi còn s ngồ ụ ố
Ch t là ch m d t s s ng, ch m d t s t n t i h u hình c a con ng i trong cu c đi.ế ấ ứ ự ố ấ ứ ự ồ ạ ữ ủ ườ ộ ờ
Khi đã ch t con ng i s ph i r i xa vĩnh vi n nh ng ng i yêu th ng, nh ng đi u taế ườ ẽ ả ờ ễ ữ ườ ươ ữ ề
yêu quý, trân tr ng mà trên h t là m t đi c h i s ng, c h i h ng th nh ng đi u t tọ ế ấ ơ ộ ố ơ ộ ưở ụ ữ ề ố
đp c a cu c s ng. M i ng i ch đc sinh ra m t l n, đc s ng m t l n. Do v y màẹ ủ ộ ố ỗ ườ ỉ ượ ộ ầ ượ ố ộ ầ ậ
cái ch t chính là s m t mát l n nh t khi n nhi u ng i ám nh, kinh s . V y t i saoế ự ấ ớ ấ ế ề ườ ả ợ ậ ạ
Kusin l i có nh n đnh “Cái ch t không ph i đi u m t mát l n nh t”?ạ ậ ị ế ả ề ấ ớ ấ
Câu nói là l i nh n đnh nh ng l i mang hình th c c a m t câu ph đnh v m t s th tờ ậ ị ư ạ ứ ủ ộ ủ ị ề ộ ự ậ
t ng nh chân lý y. Cu c s ng v n là đi u quý giá, là c h i đ con ng i phát tri n,ưở ư ấ ộ ố ố ề ơ ộ ể ườ ể
hoàn thi n nh ng s s ng y l i là h u h n trong cái vô h n c a cu c đi. Không m t aiệ ư ự ố ấ ạ ữ ạ ạ ủ ộ ờ ộ
có th t n t i mãi trong cu c đi. Tuy nhiên, s m t mát v s s ng v t ch t không ph iể ồ ạ ộ ờ ự ấ ề ự ố ậ ấ ả
d u ch m h t cho cu c đi c a m i con ng i, b i nh ng giá tr s ng t t đp thì v nấ ấ ế ộ ờ ủ ỗ ườ ở ữ ị ố ố ẹ ẫ
luôn s ng mãi nh Thomas Campbell t ng nói: “Chúng ta không h ch t đi khi còn s ng,ố ư ừ ề ế ố
trong sâu th m trái tim nh ng ng i l i” .Bác H vĩ đi c a dân t c Vi t Nam dù đãẳ ữ ườ ở ạ ồ ạ ủ ộ ệ
mãi ra đi nh ng công lao, t m lòng cao c c a bác v n s ng mãi trong ti m th c c a m iư ấ ả ủ ẫ ố ề ứ ủ ỗ
con ng i Vi t Nam.ườ ệ

S tàn l i ngay khi s ng m i là đi u đáng s nh t. S ng ch th c s ý nghĩa n u nh conự ụ ố ớ ề ợ ấ ố ỉ ự ự ế ư
ng i ý th c đc v s s ng c a mình, bi t đt ra nh ng m c tiêu đ c g ng, theoườ ứ ượ ề ự ố ủ ế ặ ữ ụ ể ố ắ
đu i. N u s ng nh ng tâm h n tr ng r ng, vô c m v i b n thân, v i đng lo i hay hổ ế ố ư ồ ố ỗ ả ớ ả ớ ồ ạ ọ
ch bi t yêu b n thân mà không quan tâm đn nh ng ng i xung quanh, s ng không cỉ ế ả ế ữ ườ ố ướ
m thì cu c s ng y s tr nên vô v , nhàm chán, là “cái ch t” v m t tâm h n. Cái ch tơ ộ ố ấ ẽ ở ị ế ề ặ ồ ế
y th m chí còn đáng s , kh ng khi p h n c cái ch t v th ch t. Ch ng nh ng th màấ ậ ợ ủ ế ơ ả ế ề ể ấ ẳ ữ ế
Tr ng Ba đã l a ch n cái ch t đ đc làm chính mình, đc tr n v n là chính mà màươ ự ọ ế ể ượ ượ ọ ẹ
không ph i ch t mòn, lùi tàn d n trong cu c s ng vay m n.ả ế ầ ộ ố ượ
Xã h i hi n đi t o đi u ki n cho con ng i phát tri n, kh ng đnh b n thân nh ng l iộ ệ ạ ạ ề ệ ườ ể ẳ ị ả ư ạ
ti m n nguy c sa vào l i s ng h ng th , vô c m, đánh m t ph ng h ng. Do v yề ẩ ơ ố ố ưở ụ ả ấ ươ ướ ậ
hãy s ng tích c c, l c quan, s ng có ý nghĩa đ không r i vào tình tr ng tâm h n tàn l i.ố ự ạ ố ể ơ ạ ồ ụ
Bài làm 2
M i ng i có m t quan ni m s ng, m t tri t lý nhân sinh khác nhau. Đ nuôi d ngỗ ườ ộ ệ ố ộ ế ể ưỡ
đc nh ng lí t ng khát v ng y, con ng i th ng c m nh n b ng tâm h n riêng c aượ ữ ưở ọ ấ ườ ườ ả ậ ằ ồ ủ
mình. Nooc – man Ku – sin cho r ng: “Cái ch t không ph i là đi u m t mát l n nh t trongằ ế ả ề ấ ớ ấ
cu c đi. S m t mát l n nh t là đ cho tâm h n l i tàn ngay khi còn s ng”. Câu nói làộ ờ ự ấ ớ ấ ể ồ ụ ố
m t nh n đnh đúng đn v cách s ng c a con ng i.ộ ậ ị ắ ề ố ủ ườ
Theo tác gi , đi u m t mát l n nh t trong cu c đi không ph i là cái ch t b i ai r i cu iả ề ấ ớ ấ ộ ờ ả ế ở ồ ố
cùng cũng ph i ch t. Đó là quy lu t b t bi n c a cu c s ng, sinh, lão, b nh, t . Cái ch tả ế ậ ấ ế ủ ộ ố ệ ử ế
theo quan ni m c a đo Ph t là sang th gi i bên kia, là s ng g i thác nh ; đi v i Thiênệ ủ ạ ậ ế ớ ố ử ờ ố ớ
chúa giáo, cái ch t đng nghĩa v i vi c con ng i đc lên thiên đng, đn v i vòng tayế ồ ớ ệ ườ ượ ườ ế ớ
c a Chúa. Do đó, cái ch t không ph i là s m t mát l n, đó ch là s luân h i trong ki pủ ế ả ự ấ ớ ỉ ự ồ ế
s ng c a con ng i, là vi c con ng i n m xu ng khi đã hoàn thành nghĩa v tr n gian,ố ủ ườ ệ ườ ằ ố ụ ầ
đi h t nh ng ch ng đng c a mình. S m t mát l n nh t đây chính là vi c con ng iế ữ ặ ườ ủ ự ấ ớ ấ ở ệ ườ
còn s ng mà đ cho tâm h n c a mình l i tàn. Tâm h n l i tàn nghĩa là con ng i s ngố ể ồ ủ ụ ồ ụ ườ ố
chán n n, tuy t v ng, l a ch n s buông b . M i ng i có nh ng suy nghĩ v cu c điả ệ ọ ự ọ ự ỏ ỗ ườ ữ ề ộ ờ
khác nhau, cách c m nh n cu c s ng khác nhau. S khác nhau đó là tâm h n, có ng iả ậ ộ ố ự ở ồ ườ

luôn l c quan, vui v , yêu đi, yêu cu c s ng; có ng i l i luôn nhìn đi m t cách tiêuạ ẻ ờ ộ ố ườ ạ ờ ộ
c c, bi l y. Chính vì nhìn đi m t cách tiêu c c nên chính h đã t mình chôn vùi cu cự ụ ờ ộ ự ọ ự ộ
s ng c a mình. H không còn c m nh n đc nh ng ni m vui, nh ng n i bu n, s h nhố ủ ọ ả ậ ượ ữ ề ữ ỗ ồ ự ạ
phúc cũng nh n i kh đau c a cu c s ng. Tâm h n c a h đã ch t, h vô c m, th ư ỗ ổ ủ ộ ố ồ ủ ọ ế ọ ả ờ ơ
v i m i s v t, s vi c xung quanh. V y thì đi u này còn đáng s h n là cái ch t.ớ ọ ự ậ ự ệ ậ ề ợ ơ ế
N u con ng i s ng mà đ tâm h n l i tàn thì cu c s ng s th t bi ai, thê l ng. Khiế ườ ố ể ồ ụ ộ ố ẽ ậ ươ
chúng ta đ tâm h n c a chúng ta tàn phai đi chúng ta s không c m nh n đc nh ng hể ồ ủ ẽ ả ậ ượ ữ ỉ
n ái c a cu c đi. Dù cho có s vi c vui v , h nh phúc đn m y cũng nh nh ng vi cộ ố ủ ộ ờ ự ệ ẻ ạ ế ấ ư ữ ệ
đau lòng đn m y x y ra tr c m t cũng không khi n cho ta có nh ng rung đng trongế ấ ả ướ ắ ế ữ ộ
tim. Con ng i s không còn đng l c đ c g ng, s không có m c tiêu đ ph n đu, sườ ẽ ộ ự ể ố ắ ẽ ụ ể ấ ấ ẽ
không c m nh n đc tr n v n cu c s ng. N u v y, dù có s ng dai, s ng lâu dài đó cũngả ậ ượ ọ ẹ ộ ố ế ậ ố ố
ch là m t cu c s ng b t h nh mà thôi.ỉ ộ ộ ố ấ ạ
Trong cu c đi vô th ng này có r t nhi u đi u b t ng có th x y ra. Ai r i cũng sộ ờ ườ ấ ề ề ấ ờ ể ả ồ ẽ
g p nh ng chuy n khó khăn, gian nan; ai r i cũng có lúc đau kh , bi th ng. Nh ng đngặ ữ ệ ồ ổ ươ ư ừ
đ tâm h n ta tàn l i, đng gi t ch t nh ng c m xúc, nh ng tình c m, tr ng thái c aể ồ ụ ừ ế ế ữ ả ữ ả ạ ủ
mình. Đng đ chúng ta nh m t ng i bù nhìn, m t cái xác không h n v t v ng gi aừ ể ư ộ ườ ộ ồ ấ ưở ữ
cu c s ng muôn màu. M i ng i hãy bi t nuôi d ng, làm giàu cho tâm h n, đ cho cu cộ ố ỗ ườ ế ưỡ ồ ể ộ
s ng tr nên thú v , muôn màu muôn v . Hãy s ng h t mình vì cu c s ng này th c raố ở ị ẻ ố ế ộ ố ự
ng n ng i vô cùng.ắ ủ
M i ng i chúng ta nên bi t t n h ng cu c đi c a mình. T n h ng không có nghĩa làỗ ườ ế ậ ưở ộ ờ ủ ậ ưở
chúng ta ch ch đi nh ng ni m vui mà hãy đón c nh ng n i bu n, hãy v t qua nóỉ ờ ợ ữ ề ả ữ ỗ ồ ượ
b ng chính b n thân mình. Ph i tr i qua nh ng n i bu n, s gian nan, b t h nh, conằ ả ả ả ữ ỗ ồ ự ấ ạ
ng i m i càng trân quý cái h nh phúc mà h có trong tay.ườ ớ ạ ọ

