Đ bài: Trình bày suy nghĩ c a anh ch v câu nói " đi không có b c đng ề ủ ị ề Ở ờ ướ ườ
cùng ch có nh ng ranh gi i đi u quan tr ng là có đ s c m nh đ v t qua ranh ỉ ữ ớ ề ọ ủ ứ ạ ể ượ
gi i y" ớ ấ
Bài làm
Tri t lý nhà ph t có nh c đn cái g i là thuy t luân h i: M t con ng i, s v t ch t đi sế ậ ắ ế ọ ế ồ ộ ườ ự ậ ế ẽ
hóa thân, chuy n ki p sang m t ki p s ng m i, d i m t hình hài m i. B n thân tôiể ế ộ ế ố ớ ướ ộ ớ ả
không hoàn toàn tin vào nó, tôi c m nh n đc nó d i m t khía c nh khác. Đc “Mùaả ậ ượ ướ ộ ạ ọ
l c” c a Nguy n Kh i tôi nh n ra đc m t đi u đó: “S s ng n y sinh t trong cái ch tạ ủ ễ ả ậ ượ ộ ề ự ố ả ừ ế
h nh phúc hi n hình t trong nh ng hy sinh gian kh , đi này không có con đngạ ệ ừ ữ ổ ở ờ ườ
cùng, ch có nh ng ranh gi i, đi u c t y u là ph i có s c m nh đ b c qua nh ng ranhỉ ữ ớ ề ố ế ả ứ ạ ể ướ ữ
gi i y”ớ ấ
S s ng đây, theo tôi là nh ng giá tr hi n sinh, đó là s s ng c a con ng i, c cây,ự ố ở ữ ị ệ ự ố ủ ườ ỏ
chim muông. Đó cũng có th hi u là s s ng trong tâm h n, trong nh n th c. S s ng vàể ể ự ố ồ ậ ứ ự ố
cái ch t; h nh phúc và hy sinh gian kh là nh ng khái ni m trái ng c nhau, th nh ngế ạ ổ ữ ệ ượ ế ư
“S s ng n y sinh t trong cái ch t, h nh phúc hi n hình t trong nh ng hy sinh, gianự ố ả ừ ế ạ ệ ừ ữ
kh ”.ổ
T i sao l i nh th ? Theo tôi, tr c h t là b i không có gì tr ng t n mãi v i th i gian,ạ ạ ư ế ướ ế ở ườ ồ ớ ờ
không có cu c s ng, s ph n nào là luôn luôn h nh phúc. Cái ch t ph i luôn song hànhộ ố ố ậ ạ ế ả
cùng s s ng, có hy sinh gian kh m i có h nh phúc. Cu c s ng v n r t ph c đi u và đaự ố ổ ớ ạ ộ ố ố ấ ứ ệ
chi u. Nó có muôn màu, muôn v thiên hình và v n tr ng.Ông cha ta đã t ng kh ng đnh:ề ẻ ạ ạ ừ ẳ ị
“Qua c n bĩ c c đn h i thái lai”. Đó chính là m t d n ch ng cho ý ki n trên. Không aiơ ự ế ồ ộ ẫ ứ ế
c m, trên xác cây khô kia n y sinh nh ng m m xanh, qua mùa đông tàn t úa vàng m iấ ả ữ ầ ạ ớ
đn ngày xuân trăm hoa đua n . Đó chính là vì “s s ng n y sinh t trong cái ch t”.ế ở ự ố ả ừ ế
đây là m t câu nói có tính ch t kh ng đnh. T trong cái ch t – cái tàn t , úa vàng sỞ ộ ấ ẳ ị ừ ế ạ ẽ
n y sinh ra s s ng – giá tr hi n sinh. S s ng y dĩ nhiên không th chung s ng, phátả ự ố ị ệ ự ố ấ ể ố
tri n trong môi tr ng y nh ng đó là n i nó “n y sinh”. B n thân s v t luôn bi n điể ườ ấ ư ơ ả ả ự ậ ế ổ
không ng ng ngh , n đng sau - t n bên trong cái khô héo không ai ngăn tr đc nh ngừ ỉ ẩ ằ ậ ở ượ ữ
bi n đi v n đng không ng ng đ n y sinh ra s s ng. Ai bi t đc, nh ng h t lúa đãế ổ ậ ộ ừ ể ả ự ố ế ượ ữ ạ
đc ph i khô kia c y xu ng n c l i có th m c ra cây lúa xanh t i. Tôi l i ch t nhượ ơ ấ ố ướ ạ ể ọ ươ ạ ợ ớ
đn bài k c a m t b c thi n s th i Lý căn d n h c trò tr c lúc ra đi.ế ệ ủ ộ ậ ề ư ờ ặ ọ ướ
Xuân kh bách hoa l cứ ạ
Xuân đáo bách hoa khai
S tr c nhãn ti n quáự ụ ề
Lão tòng đu th ng laiầ ượ
M c v xuân tàn hoa l c t nạ ị ạ ậ
Đình ti n t c d nh t chi maiề ạ ạ ấ
D ch thị ơ
Xuân đi trăm hoa r ngụ
Xuân đn trăm hoa c iế ườ
Tr c m t vi c đi mãiướ ắ ệ
Sau l ng già đn r iư ế ồ
Ai b o xuân tàn hoa r ng h tả ụ ế
Đêm qua sân tr c m t cành maiướ ộ
(Mãn giác thi n s )ề ư
Xuân đn và đi là quy lu t c a t o hoá. Đó là vòng quay c a th i gian. Th nh ng, trongế ậ ủ ạ ủ ờ ế ư
cái giá rét c a đêm đông y, trên cái cành khô mà t ng nh hoa đã “l c t n” – r ng h tủ ấ ưở ư ạ ậ ụ ế
y v n b ng lên v đp c a “nh t chi mai”. Cái hình nh cành mai d u đn đc nh ngấ ẫ ừ ẻ ẹ ủ ấ ả ẫ ơ ộ ư
th t c ng c i y nh t c vào đêm t i chính là minh ch ng rõ ràng nh t cho s s ng ậ ứ ỏ ấ ư ạ ố ứ ấ ự ố ở
gi a cái n i mà v n v t t ng đã úa tàn. S s ng và cái ch t, đau kh và h nh phúc, đóữ ơ ạ ậ ưở ự ố ế ổ ạ
chính là m t vòng tròn c a s ph n, c a t o hoá; đó chính là nguyên c cho s n y sinh –ộ ủ ố ậ ủ ạ ớ ự ả
hi n hình.ệ
V i “Mùa l c”, Nguy n Kh i cũng đã ch ng minh đc đi u đó. Có ai ng đâu trên m nhớ ạ ễ ả ứ ượ ề ờ ả
đt đy bom đn c a Đi n Biên, n i t ng b bom thù giày xéo t ng t c đt, t ng nhấ ầ ạ ủ ệ ơ ừ ị ừ ấ ấ ưở ư
không m t s s ng l i m c lên m t nông tr ng Đi n Biên cây c i t t t i, có c cu cộ ự ố ạ ọ ộ ườ ệ ố ố ươ ả ộ
s ng con ng i v i đ m i cung b c c m xúc.Đi v i con ng i cũng v y, h nh phúcố ườ ớ ủ ọ ậ ả ố ớ ườ ậ ạ
hi n hình t trong hy sinh, gian kh . Bác H cũng đã t ng nói:“N u không có c nh đôngệ ừ ổ ồ ừ ế ả
tàn Thì sao có c nh huy hoàng ngày xuân”. Con ng i t khi sinh ra, không ai có đcả ườ ừ ượ
quy n h ng h nh phúc su t đi mà không ph i ch u s kh đau, hi sinh nào. Cũng nh ,ề ưở ạ ố ờ ả ị ự ổ ư
không có ai là su t đi đau kh mà không tìm đc h nh phúc. Trong v t v , đn đau,ố ờ ổ ượ ạ ấ ả ớ
h nh phúc v n có th hi n hình. M t ng i đã “quá l a l thì” nh Đào, đã t ng m tạ ẫ ể ệ ộ ườ ứ ỡ ư ừ ấ
ch ng m t con, t ng lang b t t x t i đn đt l ng đâu là nhà – m t con ng i t ngồ ấ ừ ạ ứ ứ ố ế ặ ư ở ộ ườ ừ
ch u bao nhiêu đau kh , m c c m – cu i cùng cũng tìm đc m t b n đ bình yên n iị ổ ặ ả ố ượ ộ ế ỗ ơ
nông tr ng, tìm đc m t h nh phúc d u mu n màng bên ng i đi tr ng.ườ ượ ộ ạ ẫ ộ ườ ộ ưở
Ph i chăng đó chính là s hi n hình c a h nh phúc. Hay v i “V nh t” c a Kim Lânả ự ệ ủ ạ ớ ợ ặ ủ
ch ng h n. Trong cái n n đói kh ng khi p t ng gi t ch t hai tri u đng bào ta, gi a cáiẳ ạ ạ ủ ế ừ ế ế ệ ồ ữ
không khí dày đc n i ám nh v cái ch t mà Kim Lân đã d ng r t thành công, ng i đcặ ỗ ả ề ế ự ấ ườ ọ
v n c m đng bi t bao khi b t g p h nh phúc – d u m i ch m n và đang ng p chìmẫ ả ộ ế ắ ặ ạ ẫ ớ ớ ở ậ
trong n i lo toan c a Tràng c a “Th ” và c a bà c T . Vâng, trong đau kh , đói nghèo, kỗ ủ ủ ị ủ ụ ứ ổ ề
c n v i cái ch t h nh phúc v n hi n hình và tr thành ngu n đng viên v i h . Khôngậ ớ ế ạ ẫ ệ ở ồ ộ ớ ọ
tr i qua hy sinh, gian kh làm sao đòi h i đc có h nh phúc. H nh phúc – s s ng cả ổ ỏ ượ ạ ạ ự ố ứ
nh đc gieo m m t trong cái ch t – trong gian kh hy sinh. Đó chính là lý do đ thôiư ượ ầ ừ ế ổ ể
thúc tôi không nguôi hy v ng, không thôi chi n đu vì ni m tin đó. Đó là b i “ đi nàyọ ế ấ ề ở ở ờ
không có con đng cùng ch có nh ng ranh gi i, đi u c t y u là ph i có s c m nh đườ ỉ ữ ớ ề ố ế ả ứ ạ ể
b c qua nh ng ranh gi i y”…ướ ữ ớ ấ
Vai trò c a con ng i đã đc kh ng đnh: con ng i ph i chi n đu, luôn luôn chi nủ ườ ượ ẳ ị ườ ả ế ấ ế
đu đ v t qua ranh gi i – ranh gi i c a s s ng và cái ch t, gi a h nh phúc và hy sinh,ấ ể ượ ớ ớ ủ ự ố ế ữ ạ
đau kh . Vâng, đi này không có con đng cùng mà ch có nh ng ranh gi i. S s ng,ổ ở ờ ườ ỉ ữ ớ ự ố
h nh phúc ch a và s không bao gi đi đn ch t n di t c , có chăng đó ch là nh ng thạ ư ẽ ờ ế ỗ ậ ệ ả ỉ ữ ử
thách, ranh gi i đòi h i con ng i ph i v t qua, ph i chi n th ng nó. Đó m i là vai trò,ớ ỏ ườ ả ượ ả ế ắ ớ
s m nh c a con ng i. V y, “đi u c t y u” là ph i có s c m nh đ b c qua nh ngứ ệ ủ ườ ậ ề ố ế ả ứ ạ ể ướ ữ
ranh gi i y.ớ ấ
Gi a s s ng – cái ch t, h nh phúc – kh đau luôn có nh ng ranh gi i. Và ch có chúng ta,ữ ự ố ế ạ ổ ữ ớ ỉ
nh ng con ng i m i có đ kh năng v t qua nó. M trong “v ch ng A Ph ” là m tữ ườ ớ ủ ả ượ ị ợ ồ ủ ộ
minh ch ng v s c m nh v t qua nh ng ranh gi i c a con ng i.T m t cô gái xinhứ ề ứ ạ ượ ữ ớ ủ ườ ừ ộ
đp, th i sáo hay n c ti ng kh p n i, b b t v “cúng trình ma” nhà A S , sau khi mu nẹ ổ ứ ế ắ ơ ị ắ ề ử ố
t t mà không đc vì th ng b , M ph i ch p nh n làm dâu - làm con trâu, con ng aự ử ượ ươ ố ị ả ấ ậ ự
cho nhà th ng lý Pá Tra. B hành h , đi x tàn t , t ng nh M đã m t h t s c s ng,ố ị ạ ố ử ệ ưở ư ị ấ ế ứ ố
m t h t ý chí mà tr thành cái xác vô h n. Nh ng không, trong con ng i M v n ti mấ ế ở ồ ư ườ ị ẫ ề
tàng m t s c s ng mãnh li t không gì d p t t n i. Đó là ngày xuân mu n H ng Ngài,ộ ứ ố ệ ậ ắ ổ ộ ở ồ
M đòi đi ch i xuân (dù sau đó b A S b t trói vào c t nhà). Đó là ngày t t M lén l yị ơ ị ử ắ ộ ế ị ấ
r u u ng t ng ng m l n. Và tiêu bi u nh t, đnh cao c a tác ph m là khi cô c t dây tróiượ ố ừ ụ ớ ể ấ ỉ ủ ẩ ắ
cho A Ph và xin đi theo. Đó chính là hành đng gi i thoát cho ng i khác và cho chínhủ ộ ả ườ
b n thân mình. T ng ch ng nh , sau bi t bao hy sinh đau kh , s s ng, khát khao h nhả ưở ừ ư ế ổ ự ố ạ
phúc trong cô đã b d p t t. Nh ng không, nó v n cháy âm thành m t s c m nh giúp côị ậ ắ ư ẫ ỉ ộ ứ ạ
v t qua cái ranh gi i y mà tìm t i h nh phúc, tìm l i s s ng (và qu th t, t i Phi ngượ ớ ấ ớ ạ ạ ự ố ả ậ ớ ề
Sa, tìm đc ánh sáng c a cách m ng M và A Ph đã có cu c s ng đúng nghĩa). M t conượ ủ ạ ị ủ ộ ố ộ
ng i nh M , t ng nh b đy t i “b c đng cùng” nh ng v n đ s c m nh đườ ư ị ưở ư ị ẩ ớ ướ ườ ư ẫ ủ ứ ạ ể
v t qua. Đó chính là minh ch ng: trên đi này không có b c đng cùng mà đó ch làượ ứ ờ ướ ườ ỉ
ranh gi i mà chúng ta ph i v t qua mà thôi. V y t i sao, con ng i l i không đ dũngớ ả ượ ậ ạ ườ ạ ủ
khí đ ti n b c! Hay nh nhân v t Đào c a “Mùa l c”, c nh ng y, cu c đi y nhể ế ướ ư ậ ủ ạ ả ộ ấ ộ ờ ấ ư
b đy t i t t cùng c a đau kh . Có lúc, Đào m c c m không dám đón nh n và chi n đuị ẩ ớ ộ ủ ổ ặ ả ậ ế ấ
vì h nh phúc. V y mà sau đó cô cũng nh n th c đc, cũng khao khát đc h nh phúc,ạ ậ ậ ứ ượ ượ ạ
đón nh n nó. Và cu i cùng, h nh phúc đã đn v i cô, m t gia đình h nh phúc v i ng iậ ố ạ ế ớ ộ ạ ớ ườ
yêu cô trên cái nông tr ng Đi n Biên thân yêu. Đó chính là ranh gi i và s v t qua ranhườ ệ ớ ự ượ
gi i.Trên đi này không có con đng cùng mà ch có nh ng ranh gi i. Vâng, và vì th ,ớ ờ ườ ỉ ữ ớ ế
đng tr c nh ng ranh gi i đó con ng i ph i bi t chi n đu, ph i có s c m nh đ v tứ ướ ữ ớ ườ ả ế ế ấ ả ứ ạ ể ượ
qua. Đó chính là đi u c t y u ! Là con ng i, h nh phúc và s s ng không th ch đi aiề ố ế ườ ạ ự ố ể ờ ợ
mang đn cho mình mà ph i chi n đu mà giành l y và gìn gi nó. Đng tr c nh ngế ả ế ấ ấ ữ ứ ướ ữ
ranh gi i y, b n lĩnh con ng i m i đc b c l và phát huy. Không bao gi đc nguôiớ ấ ả ườ ớ ượ ộ ộ ờ ượ
t t hi v ng – ph i chăng ph n nào Nguy n Kh i mu n nh n g i v i chúng ta đi u đó.ắ ọ ả ầ ễ ả ố ắ ử ớ ề
Trong cái ch t, trong gian kh hy sinh v n có th n y sinh, hi n hình h nh phúc và sế ổ ẫ ể ả ệ ạ ự
s ng. Xung quanh chúng ta cũng có bi t bao t m g ng nh v y. Nh ng h c sinh hoànố ế ấ ươ ư ậ ữ ọ
c nh khó khăn, m t b m , gia đình nghèo khó mà v n v n lên h c t t không ph i làả ấ ố ẹ ẫ ươ ọ ố ả
nh ng t m g ng cho ta h c t p sao? Nh ng ng i th ng binh, hy sinh m t ph n máuữ ấ ươ ọ ậ ữ ườ ươ ộ ầ
th t cho T qu c, nh ng ng i không còn s c kho mà v n v n lên làm kinh t gi i,ị ổ ố ữ ườ ứ ẻ ẫ ươ ế ỏ
nh ng ng i đó có làm ta kh i l i suy nghĩ? Cu c s ng d ng nh đã đy h đn b cữ ườ ơ ạ ộ ố ườ ư ẩ ọ ế ướ
đng cùng, nh ng h đã ch ng minh cho ta th y, đó ch là nh ng ranh gi i và th c tườ ư ọ ứ ấ ỉ ữ ớ ự ế
b ng ý chí, quy t tâm, s c m nh h đã v t qua cái ranh gi i khó khăn y!.ằ ế ứ ạ ọ ượ ớ ấ
Vâng, t trong cái ch t s s ng v n hi n hình. Nó thôi thúc ta hy v ng, chi n đu đừ ế ự ố ẫ ệ ọ ế ấ ể
v t qua t t c . H nh phúc, s s ng n y sinh hi n hình t trong gian kh và cái ch t m iượ ấ ả ạ ự ố ả ệ ừ ổ ế ớ
khi n ta trân tr ng bi t bao! V n đ nhân sinh mà Nguy n Kh i đt ra trong “Mùa l c” làế ọ ế ấ ề ễ ả ặ ạ
r t đáng đ suy ng m chiêm nghi m.ấ ể ẫ ệ
K t thúc bài vi t, tôi l i nh đn m t bài th (cũng c a m t nhà s ) mà t t c m i ng iế ế ạ ớ ế ộ ơ ủ ộ ư ấ ả ọ ườ
trong l p tôi đu yêu m n. D ng nh gi a Nguy n Kh i và Khuông Vi t có gì g p nhauớ ề ế ườ ư ữ ễ ả ệ ặ
chăng?
M c trung nguyên h u hoộ ữ ả
Nguyên h a ph c hoàn sinhỏ ụ
Nh c v m c vô hoượ ị ộ ả
Toàn to i hà do minhạ
T m d ch:ạ ị
