Đ bài: Trình bày suy nghĩ c a anh (ch ) v ý ki n sau: “Đng s ý t ng c a mìnhề ủ ị ề ế ừ ợ ưở ủ
là l p d vì t t c các ý t ng đc công nh n ngày nay đu l p d ". (Batradậ ị ấ ả ưở ượ ậ ề ậ ị
Russell)
Bài làm
Trên tr i cao có vô vàn nh ng vì sao, chúng xa xôi và th n bí. th i đi Galilê s ng,ờ ữ ầ Ở ờ ạ ố
ng i ta tin r ng t t c các vì sao trên b u tr i là đng yên, b t đng mà trung tâm là Tráiườ ằ ấ ả ầ ờ ứ ấ ộ
đt. Đây chính là “Thuy t Trái đt là trung tâm c a vũ tr ” mà m i ng i công nh n lúcấ ế ấ ủ ụ ọ ườ ậ
đó. Nh ng Galilê đã dùng kính vi n v ng quan sát th y các thiên th v n đng. Ông vi tư ễ ọ ấ ể ậ ộ ế
trong sách c a mình r ng: “T t c không ph i là tĩnh t i, m t tr i đang quay, trái đt cũngủ ằ ấ ả ả ạ ặ ờ ấ
đang quay. Trái đt không ch quay quanh m t tr i mà còn t quay quanh mình nó theoấ ỉ ặ ờ ự
m t tr c”. Nh ng ý ki n c a ông b Giáo h i đ kích và đa ra xét x . H n 300 năm sau,ộ ụ ữ ế ủ ị ộ ả ư ử ơ
năm 1979 Tòa thánh La Mã đã công khai th a nh n, kh ng đnh đi u Galilê nói là đúng.ừ ậ ẳ ị ề
Giáo hoàng chính th c tuyên b , phán quy t c a Tòa thánh La Mã đi v i Galilê là sai l mứ ố ế ủ ố ớ ầ
nghiêm tr ng. L ch s cu i cùng đã có phán quy t công b ng đúng đn đi v i nhà khoaọ ị ử ố ế ằ ắ ố ớ
h c vĩ đi này, tên tu i c a Galilê mãi mãi đc loài ng i kính tr ng. T câu chuy nọ ạ ổ ủ ượ ườ ọ ừ ệ
l ch s này b n suy nghĩ gì v m t câu nói c a Batrad Russell: “Đng s ý t ng c aị ử ạ ề ộ ủ ừ ợ ưở ủ
mình l p d vì t t c các ý t ng đc công nh n ngày nay đu l p d ”.ậ ị ấ ả ưở ượ ậ ề ậ ị
Đ hi u h n v câu nói này, tr c h t chúng ta c n ph i xem xét khái ni m “ý t ng l pể ể ơ ề ướ ế ầ ả ệ ưở ậ
d ”. L p d thông th ng là khái ni m đ ch v cách s ng khác ng i, c t đ gây s chúị ậ ị ườ ệ ể ỉ ề ố ườ ố ể ự
ý c a ng i khác. Ví d nh m t cách ăn m c khác ng i, phá cách, kì l ; m t thói quenủ ườ ụ ư ộ ặ ườ ạ ộ
sinh ho t khác v i thói quen sinh ho t c a đi đa s ... Nó có th khác ng i vì đi ch mạ ớ ạ ủ ạ ố ể ườ ậ
sau th i đi, đi trái ng c v i th i đi, và t t nhiên có c tr ng h p đi tr c th i đi.ờ ạ ượ ớ ờ ạ ấ ả ườ ợ ướ ờ ạ
Đc bi t là khi đi tr c th i đi, đó s là cách s ng m i l v i nh ng ng i khác, cáchặ ệ ướ ờ ạ ẽ ố ớ ạ ớ ữ ườ
s ng có th mang l i nhi u thái đ khác nhau, đng tình ho c ph n đi. Và r i cu i cùng,ố ể ạ ề ộ ồ ặ ả ố ồ ố
tùy vào m c đ h p lý c a nó mà có th , nó s tr thành l i s ng tiên phong đi đu, mứ ộ ợ ủ ể ẽ ở ố ố ầ ở
đng cho s đi theo c a nh ng ng i khác. Và t t nhiên cũng không lo i tr kh năngườ ự ủ ữ ườ ấ ạ ừ ả
tuy m i l và gây đc s chú ý nh ng nó không phù h p nên s nhanh chóng b đào th i.ớ ạ ượ ự ư ợ ẽ ị ả
T đây ta có m t cách hi u toàn di n h n v khái ni m “ý t ng l p d ”. Ý t ng l p d ,ừ ộ ể ệ ơ ề ệ ưở ậ ị ưở ậ ị
t t nhiên là nh ng ý t ng khác ng i, nh ng ý t ng mà không h có ng i khác cũngấ ữ ưở ườ ữ ưở ề ở ườ
nh hi m ai có ý đnh th c hi n chúng. Cũng nh ý nghĩa c a khái ni m l p d nói chung,ư ế ị ự ệ ư ủ ệ ậ ị
ý t ng l p d có th là ý t ng thú v mang đn nh ng đi u th c s quan tr ng, c nưở ậ ị ể ưở ị ế ữ ề ự ự ọ ầ
thi t và đúng đn mà ng i khác ch a t ng nghĩ ra. Và có th , đó là nh ng ý t ng đcế ắ ườ ư ừ ể ữ ưở ượ
coi là điên r vì không có kh năng th c thi trong hi n th c đi s ng. T t nhiên, cũngồ ả ự ệ ự ờ ố ấ
không ph i là t t c nh ng ý t ng đc công nh n ngày nay đu là l p d cũng nh t tả ấ ả ữ ưở ượ ậ ầ ậ ị ư ấ
c nh ng ý t ng l p d ngày nay đu đc công nh n. Nh ng trong ý ki n này c aả ữ ưở ậ ị ề ượ ậ ư ế ủ
Batrad Russell, ông nghiêng v nh ng ý t ng l p d th c s có ý nghĩa đi v i conề ữ ưở ậ ị ự ự ố ớ
ng i, có nghĩa là nh ng ý t ng l p d mang tính chân lí, tr c sau s đc m i ng iườ ữ ưở ậ ị ướ ẽ ượ ọ ườ
th a nh n. H n là ông đã l y nh ng th c t l ch s , đc bi t là l ch s v khoa h c đừ ậ ẳ ấ ữ ự ế ị ử ặ ệ ị ử ề ọ ể
làm ti n đ cho nh n đnh c a mình. L ch s đã ch ng minh đi u đó b ng r t nhi u d nề ề ậ ị ủ ị ử ứ ề ằ ấ ề ẫ
ch ng hùng h n. Tr c đó là Copecnic và đn th k XVI là Galile đã kh ng đnh nh ngứ ồ ướ ế ế ỷ ẳ ị ữ
chân lí mà th i kì đó b coi là l p d , điên r : Không ph i trái đt mà m t tr i m i là trungờ ị ậ ị ồ ả ấ ặ ờ ớ
tâm c a vũ tr . Nh ng ý ki n đó b đ kích, b khép t i và không đc th a nh n. Nh ngủ ụ ữ ế ị ả ị ộ ượ ừ ậ ư
r i ba trăm năm sau, chính Giáo hoàng, nh ng ng i đã t ng khép t i Galile, l i ph iồ ữ ườ ừ ộ ạ ả
đng ra th a nh n chân lí c a ông. Galile m t nh ng quan ni m tr c đây b coi là quái dứ ừ ậ ủ ấ ư ệ ướ ị ị
gi đây đã tr thành chân lý vĩ đi. Đó chính là bi k ch c a ng i tiên phong, b t h nhờ ở ạ ị ủ ườ ấ ạ
nh ng đy vinh quang. Trong văn h c, chúng cũng b t g p r t nhi u nh ng tr ng h pư ầ ọ ắ ặ ấ ề ữ ườ ợ
t ng t khi mà s xu t hi n c a m t lo i th , m t trào l u, m t tr ng phái văn h cươ ự ự ấ ệ ủ ộ ạ ể ộ ư ộ ườ ọ
ban đu ra đi không đc b n đc ch p nh n, b t y chay, b “ném đá”. Nh ng đó làầ ờ ượ ạ ọ ấ ậ ị ẩ ị ư
nh ng s n ph m t t y u đi kèm v i s phát tri n trong nh n th c và đi s ng tình c mữ ả ẩ ấ ế ớ ự ể ậ ứ ờ ố ả
c a con ng i cũng nh tình hình kinh t xã h i c a th i đi đó, th nên nó l i d n đcủ ườ ư ế ộ ủ ờ ạ ế ạ ầ ượ
công nh n và th m chí sau này phát tri n r t m nh, tr ng h p c a trào l u văn h c hiênậ ậ ể ấ ạ ườ ợ ủ ư ọ
th c, ch nghĩa hi n sinh... là nh ng ví d tiêu bi u. T t nhiên, không ph i ý t ng l p dự ủ ệ ữ ụ ể ấ ả ưở ậ ị
nào cũng có th tr thành ý t ng đc m i ng i công nh n. S l p d b t ngu n tể ở ưở ượ ọ ườ ậ ự ậ ị ắ ồ ừ
nh ng đi u vô lý không có c s trong th c t thì ch có th tr thành quái d , quái đn màữ ề ơ ở ự ế ỉ ể ở ị ả
thôi. Còn nh ng đi u l p d sau này đc th a nh n đây thì l i là nh ng đi u l p dữ ề ậ ị ượ ừ ậ ở ạ ữ ề ậ ị
xu t phát t c s khoa h c và th c t . Đi tr c và th m chí là đi ng c v i quan ni mấ ừ ơ ở ọ ự ế ướ ậ ượ ớ ệ
c a th i đi b y gi , nó không đc th a nh n và b coi là khác ng i, là l p d . Gailileủ ờ ạ ấ ờ ượ ừ ậ ị ườ ậ ị
b k t t i vì th i đó ng i ta đu tin r ng các vì tinh tú, r ng trái đt đng yên và trái đtị ế ộ ờ ườ ề ằ ằ ấ ứ ấ
chính là trung tâm c a vũ tr . Nh ng ông thì l i nói r ng th c t không ph i v y! Nhìnủ ụ ư ạ ằ ự ế ả ậ
qua kính vi n v ng thì trái đt không ph i là trung tâm c a vũ tr . Nó quay quanh m t tr iễ ọ ấ ả ủ ụ ặ ờ
và t quay quanh chính nó. Văn h c hi n sinh nói v nh ng đi u phi lí, b t công, vô nghĩaự ọ ệ ề ữ ề ấ
trong cu c s ng c a con ng i th i đi y. Nó xu t phát t chính s th t v ng c a conộ ố ủ ườ ờ ạ ấ ấ ừ ự ấ ọ ủ
ng i v cu c s ng có th c trong th i đi b y gi . B i v y nên dù m i l , khác ng i,ườ ề ộ ố ự ờ ạ ấ ờ ở ậ ớ ạ ườ
nh ng nó cũng v n d n đc th a nh n đ cu i cùng tr thành m t trào l u, m t chư ẫ ầ ượ ừ ậ ể ố ở ộ ư ộ ủ
nghĩ văn h c đ l i nhi u giá tr . Không th không nói đn bi k ch c a ng i tiên phong,ọ ể ạ ề ị ể ế ị ủ ườ
đó là m t bi k ch đau đn nh ng đy vinh quang. H cũng gi ng nh chàng Đanco trongộ ị ớ ư ầ ọ ố ư
câu chuy n c a M.Gorki l y trái tim mình làm đu c đa dân làng đn m t m nh đt m i,ệ ủ ấ ố ư ế ộ ả ấ ớ
đn m t cu c s ng m i, m t t ng lai m i v y.ế ộ ộ ố ớ ộ ươ ớ ậ
T quan ni m này c a Batrad Russell, ta suy nghĩ v b n thân và nh ng đi u đang di n raừ ệ ủ ề ả ữ ề ễ
trong cu c s ng, c n ph i hi u r ng, ý t ng đc đ cao đây ph i là nh ng ý t ngộ ố ầ ả ể ằ ưở ượ ề ở ả ữ ưở
xu t phát t c s th c ti n, khoa h c c a ng i đa ra quan ni m. Khi y, m c dù banấ ừ ơ ở ự ễ ọ ủ ườ ư ệ ấ ặ
đu nó không đc th a nh n nh ng r i cùng v i th i gian, chi n th ng s thu c vầ ượ ừ ậ ư ồ ớ ờ ế ắ ẽ ộ ề
nh ng gì là chân lý. Câu nói kêu g i m i chúng ta hãy dám suy nghĩ và đa ra ý t ng, hãyữ ọ ỗ ư ưở
dám th c hi n nh ng ý t ng mà mình cho là đúng và gi ni m tin v ng vàng vào chân lý.ự ệ ữ ưở ữ ề ữ
M t đi u đã là chân lí thì có th ban đu ch a đc th a nh n nh ng r i cu i cùng nóộ ề ể ầ ư ượ ừ ậ ư ồ ố
cũng s đúng v trí x ng đáng v i nó. Đó cũng là m t cách th hi n b n lĩnh và cá tínhẽ ở ị ứ ớ ộ ể ệ ả
c a con ng i. Th i đi ngày nay, khi xã h i ngày càng phát tri n, nh ng cái cũ tr c đóủ ườ ờ ạ ộ ể ữ ướ
có cái đã đi vào sáo mòn và th m chí tr nên không phù h p. Nó đòi h i b n thân m iậ ở ợ ỏ ả ỗ
ng i c n là m t cái đu “bùng n ” nh ng ý t ng sáng t o. T t nhiên, đ làm đcườ ầ ộ ầ ổ ữ ưở ạ ấ ể ượ
đi u này thì tr c h t b n thân m i ng i c n trang b cho mình tri th c v ng ch c làmề ướ ế ả ỗ ườ ầ ị ứ ữ ắ
n n t ng cho s sáng t o các ý t ng cũng nh thái đ t tin vào tính chân th c c a nó.ề ả ự ạ ưở ư ộ ự ự ủ
Nh ng ý t ng đc xu t phát t th c ti n và mang tính khoa h c th ng s phù h p v iữ ưở ượ ấ ừ ự ễ ọ ườ ẽ ợ ớ
xu th phát tri n c a th i đi, và nó s v t qua nh ng sóng gió ban đu c a k tiênế ể ủ ờ ạ ẽ ượ ữ ầ ủ ẻ
phong đ tr thành ng i chi n th ng.ể ở ườ ế ắ
Hãy đm là ng i l y trái tim và kh i óc c a mình làm ng n đèn m ra nh ng vùng đtả ườ ấ ố ủ ọ ở ữ ấ
m i nh chàng Đanco đã làm. S có khó khăn, s có v t v nh ng r i m t ngày mai, vinhớ ư ẽ ẽ ấ ả ư ồ ộ
quang s đn...ẽ ế