BỘ QUỐC PHÒNG
HỌC VIỆN KỸ THUẬT QUÂN SỰ
------------
TÀI LIỆU ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG
KIẾN THỨC, KỸ NĂNG SỐ CHO
ĐỐI TƯỢNG HỌC VIÊN
Hà Nội – Tháng 7/2025
2
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 6
BÀI 1. KIẾN THỨC SỐ CƠ BẢN 8
1.1. Giới thiệu về Chuyển đổi số 8
1.1.1. Tổng quan Chuyển đổi số 8
1.1.2. Chương trình Chuyển đổi số Quốc gia 13
1.1.3. Chuyển đổi số trong Quân đội 22
1.2. Các công nghệ phục vụ Chuyển đổi số 30
1.2.1. Điện toán đám mây (Cloud Computing) 30
1.2.2. Dữ liệu lớn (Big Data) và Phân tích dữ liệu (Data Analytics): 31
1.2.3. Trí tuệ nhân tạo (AI) 33
1.2.4. Internet vạn vật (Internet of Things - IoT) 34
1.2.5. Chuỗi khối (Blockchain) 36
1.2.6. 5G và Kết nối thế hệ mới 37
1.2.7. Thực tế ảo (Virtual Reality - VR) và Thực tế tăng cường (Augmented
Reality - AR) 38
1.3. Trí tuệ nhân tạo và ứng dụng 39
1.3.1. Khái niệm cơ bản 39
1.3.2. Các ứng dụng phổ biến của AI 40
1.3.3. Đạo đức và pháp lý liên quan đến AI 42
1.4. An toàn thông tin, an ninh mạng 46
1.4.1. Khái niệm cơ bản 46
1.4.2. Nguy cơ mất ATTT, ANM 47
1.4.3. Công cụ phổ biến hỗ trợ đảm bảo an toàn thông tin, an ninh mạng 50
BÀI 2: KHAI THÁC DỮ LIỆU VÀ THÔNG TIN 54
2.1. Các công cụ tìm kiếm và chiến lược tìm kiếm thông tin 54
2.1.1. Công cụ tìm kiếm thông tin 54
2.1.2. Chiến lược tìm kiếm thông tin hiệu quả 63
2.1.3. Chiến lược tìm kiếm thông tin theo mục tiêu 65
2.1.4. Phân biệt thông tin thật - giả 68
2.2. Phân tích nguồn dữ liệu, thông tin và nội dung số 69
2.3. Quản lý và lưu trữ dữ liệu, nội dung số 71
2.3.1. Lưu trữ trên thiết bị vật lý 71
2.3.2. Lưu trữ bằng công cụ lưu trữ đám mây 72
BÀI 3: GIAO TIẾP VÀ HỢP TÁC TRONG MÔI TRƯỜNG SỐ 77
3.1. Tương tác trong môi trường số 77
3
3.1.1. Thư điện tử 78
3.1.2. Trò chuyện & nhắn tin nhanh/tức thời 80
3.1.3. Mạng xã hội 81
3.1.4. Điện thoại thông minh 83
3.1.5. Ứng dụng di động và truyền thông qua video 83
3.1.6. Họp trực tuyến 84
3.1.7. So sánh các công cụ giao tiếp trong môi trường số 85
3.2. Chia sẻ thông tin và nội dung thông qua công nghệ số 86
3.2.1. Các công cụ chia sẻ thông tin và nội dung 87
3.2.2. Cách chia sẻ file, phân quyền truy cập và quản lý nội dung 88
3.2.3. Quy tắc chia sẻ an toàn trong môi trường số 89
3.2.4. Các phương pháp tham chiếu nguồn thông tin 91
3.3. Các dịch vụ số và ứng dụng dịch vụ số trong xã hội 96
3.3.1. Thương mại điện tử 97
3.3.2. Giáo dục trực tuyến 97
3.3.3. Y tế điện tử 97
3.3.4. Chính phủ điện tử 98
3.3.5. Truyền thông và giải trí trực tuyến 98
3.3.6. Giao thông vận tải thông minh 98
3.3.7. Tài chính số 98
3.3.8. Dịch vụ số khác 99
3.3.9. Lợi ích của dịch vụ số 99
3.3.10. Cách đánh giá dịch vụ số 99
3.4. Các quy tắc ứng xử trên không gian mạng và Quản lý danh tính số 100
3.4.1. Các quy tắc ứng xử trên không gian mạng 100
3.4.2. Quản lý danh tính số 101
BÀI 4. SÁNG TẠO NỘI DUNG SỐ 107
4.1. Nội dung số và xây dựng nội dung số với các định dạng khác nhau 107
4.1.1. Nội dung số và vai trò truyền thông trong kỷ nguyên 4.0 107
4.1.2. Các định dạng nội dung số phổ biến 109
4.1.3. Sáng tạo nội dung văn bản 110
4.1.4. Sáng tạo nội dung hình ảnh 111
4.1.5. Sáng tạo nội dung video 111
4.2. Các công cụ xây dựng nội dung số và cách sử dụng 111
4.2.1. Công cụ xây dựng nội dung văn bản 111
4.2.2. Công cụ cho nội dung hình ảnh, trình chiếu 122
4
4.2.3. Công cụ tạo nội dung video và quay màn hình 135
4.3. Bản quyền và giấy phép của nội dung số 142
4.3.1. Các quy tắc về bản quyền và giấy phép của nội dung số 142
4.3.2. Áp dụng các quy định về bản quyền và giấy phép của nội dung số 144
BÀI 5. AN TOÀN VÀ ĐẢM BẢO AN TOÀN TRONG MÔI TRƯỜNG SỐ 146
5.1. Rủi ro và đe dọa trong môi trường số 146
5.1.1. Mở đầu 146
5.1.2. Phân loại các mối đe dọa chính 146
5.2. Bảo vệ thiết bị số và bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư 149
5.2.1. Bảo vệ thiết bị và tài khoản 149
5.2.2. Bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư 150
5.3. Bảo vệ sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần trong môi trường số 152
5.3.1. Tác động đến sức khoẻ thể chất và cách phòng tránh 152
5.3.2. Chăm sóc sức khỏe tinh thần 154
5.4. Bảo vệ môi trường 155
5.4.1. Rác thải điện tử 156
5.4.2. Dấu chân Carbon của thế giới số 157
5.4.3. Hướng tới công nghệ bền vững 158
BÀI 6. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ NHỜ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ SỐ 160
6.1. Giải quyết các vấn đề kỹ thuật 160
6.1.1. Các vấn đề kỹ thuật thường gặp và phương án giải quyết 160
6.1.2. Tìm kiếm, phân tích và áp dụng các giải pháp sử dụng Internet 168
6.2. Xác định nhu cầu, lựa chọn giải pháp công nghệ phục vụ việc học tập, công việc
và các nhu cầu trong cuộc sống 169
6.2.1. Xác định nhu cầu 170
6.2.2. Lựa chọn giải pháp công nghệ 171
6.3. Ứng dụng công nghệ số trong học tập, công việc và các nhu cầu cuộc sống 172
6.3.1. Ứng dụng công nghệ hỗ trợ học tập trong môi trường số 172
6.3.2. Ứng dụng công nghệ hỗ trợ công việc 196
6.3.3. Ứng dụng công nghệ số hỗ trợ các nhu cầu cuộc sống 197
6.3.4 Đánh giá và cải thiện năng lực số 198
BÀI 7. ỨNG DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO 209
7.1. Giới thiệu về AI và các hệ thống sử dụng AI 209
7.1.1. Ứng dụng thực tế của AI 209
7.1.2. Các hệ thống sử dụng AI 211
7.1.3. Lợi ích và thách thức của AI 221
5
7.1.4. Tương lai của AI 223
7.2. Cách thức các hệ thống sử dụng AI vận hành 226
7.3. Ứng dụng các công cụ AI trong học tập, công việc và cuộc sống 228
7.3.1. Trong học tập 228
7.3.2. Trong công việc 238
7.3.3. Trong cuộc sống hàng ngày 240
7.3.4. Lưu ý khi sử dụng công cụ AI 241
7.4. Bảo vệ dữ liệu cá nhân trong các công cụ AI 243
7.4.1. Khái niệm về dữ liệu cá nhân 243
7.4.2. Các rủi ro khi sử dụng AI 245
7.4.3. Cơ chế AI thường dùng để xử lý dữ liệu cá nhân 247
7.4.4. Các nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân 249
7.4.5. Giải pháp bảo vệ khi dùng công cụ AI 251
7.5. Tuỳ chỉnh các công cụ AI theo nhu cầu cá nhân 253
7.5.1. Khái niệm tuỳ chỉnh công cụ AI 253
7.5.2. Các hình thức tuỳ chỉnh phổ biến 254
7.5.3. Các công cụ AI hỗ trợ tuỳ chỉnh 261
7.5.4. Lợi ích của tuỳ chỉnh công cụ AI 264
7.5.5. Rủi ro và lưu ý khi tuỳ chỉnh công cụ AI 265
7.6. Đánh giá, làm rõ rủi ro đạo đức, pháp lý liên quan tới sử dụng AI 267
7.6.1. Giới thiệu chung về rủi ro đạo đức và pháp lý trong AI 267
7.6.2. Các rủi ro đạo đức 268
7.6.3. Các rủi ro pháp lý 269
7.6.4. Giải pháp và định hướng quản lý 271
7.7. Phân tích, đánh giá hiệu quả ứng dụng AI 273
7.7.1. Mục tiêu đánh giá hiệu quả ứng dụng AI 273
7.7.2. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả 274
7.7.3. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu đánh giá 275
7.7.4. Công cụ hỗ trợ đánh giá 277