SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
***
TÀI LIỆU KỸ THUẬT
KỸ THUẬT NUÔI CUA THƯƠNG PHẨM
TRONG KHUÔN CHỨA NƯỚC LÀM MUỐI
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 12/2017
MỤC LỤC
PHẦN NỘI DUNG..................................................................................................1
I. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN...........................................................................1
1.1 Đặc tính sinh học cua biển........................................................................1
1.1.1 Tập tính sống........................................................................................2
1.1.2 Tính ăn..................................................................................................3
1.1.3 Cảm giác, vận động và tự vệ................................................................3
1.1.4 Lột xác và tái sinh................................................................................3
1.1.5 Sinh trưởng của cua.............................................................................4
1.2 Tình hình nuôi cua biển ở Việt Nam........................................................4
1.3 Tình hình nuôi cua biển tại TP. HCM.....................................................5
1.4 Đặc điểm nổi bật của mô hình..................................................................6
II. CÁC YÊU CẦU - QUY TRÌNH KỸ THUẬT.............................................7
2.1 Chuẩn bị ao nuôi........................................................................................7
2.2 Thả giống..................................................................................................11
2.3 Mật độ và thời gian nuôi.........................................................................11
2.4 Cho ăn.......................................................................................................14
2.5 Chăm sóc, quản lý....................................................................................16
2.5.1 Quản lý môi trường............................................................................16
2.5.2 Theo dõi tăng trưởng..........................................................................19
2.6 Công tác bảo vệ chống thất thoát...........................................................21
2.7cThu hoạch và vận chuyển.......................................................................21
2.8 Kỹ Thuật nuôi cua ốp thành cua chắc...................................................22
2.9 Nuôi cua gạch...........................................................................................22
2.9.1 Phương tiện nuôi................................................................................22
2.9.2 Thả giống và chăm sóc.......................................................................23
2.9.3 Thức ăn và tỉ lệ cho ăn cũng giống như cua thịt................................23
III. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA.....23
3.1 Phòng bệnh và địch hại...........................................................................24
3.2 Bệnh thời kỳ cua con và cua trưởng thành.......................................25
3.2.1 Bệnh đốm trắng – vàng trên vỏ: ( White spot disense)......................25
3.2.2 Bệnh nổi hạt đốm trắng – đen............................................................26
3.2.3 Bệnh đen mang...................................................................................26
3.2.4. Bệnh teo các chân..............................................................................27
3.2.5 Bệnh sinh vật bám trên cua...............................................................28
3.3 Một số điểm cần chú ý để nuôi cua thành công....................................29
IV. ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM, CHẤT LƯỢNG CÔNG
NGHỆ CỦA MÔ HÌNH........................................................................................29
V. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ MÔ HÌNH..........................................................30
VII. ĐỊA CHỈ CHUYỂN GIAO, TƯ VẤN......................................................31
5.1 Địa chỉ mô hình sản xuất tiêu biểu.........................................................31
5.2 Địa chỉ cung cấp giống và vật tư nông nghiệp......................................31
KẾT LUẬN............................................................................................................31
PHẦN NỘI DUNG
I. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN
1.1 Đặc tính sinh học cua biển
Cua biển có tên tiếng Anh là mud crab, green crab, hay mangrove crab; tên
tiếng Việt gọi là cua biển, cua sú, cua xanh, cua bùn, loài phân bố chủ yếu ở vùng
biển nước ta là loài*Scylla paramamosainK(cua sen) và loài*Scylla olivacea*(cua
lửa). Hai loài nầy là một trong những loài cua biển có kích thước lớn. Cua có thân
hình dẹp theo hướng lưng bụng. Toàn bộ cơ thể được bao bọc trong lớp vỏ kitin
dầy và có màu xanh lục hay vàng sẫm. Cơ thể cua được chia thành hai phần phần
đầu ngực và phần bụng.
Phần đầu ngực:clà sự liên hợp của 5 đốt đầu và 8 đốt ngực nằm phía dưới
mai. Do ranh giới giữa các đốt không rõ ràng nên việc phân biệt các đốt có thể dựa
vào số phụ bộ trên các đốt: đầu gồm có mắt, anten, và phần phụ miệng. Mai cua to
và phía trước có nhiều răng. Trước mai có hai hốc mắt chứa mắt có cuống và hai
cặp râu nhỏ (a1) và râu lớn (a2). Trên mai chia thành nhiều vùng bằng những rãnh
trung gian, mỗi vùng là vị trí của mỗi cơ quan
Mặt bụng của phần đầu ngực có các tấm bụng và làm thành vùng lõm ở giữa để
chứa phần bụng gập vào. Cua đực có 2 lỗ sinh dục nằm ở gốc của đôi chân bò thứ 5
và dính vào đó một dương vật ngắn. Cua cái có 2 lỗ sinh dục nằm ở gốc đôi chân
bò thứ 3.
Phần bụng:cPhần bụng của cua gấp lại phía dưới phần đầu ngực và tao cua có
thân hình rất gọn. Phần bụng phân đốt và tùy từng giới tính, hình dạng và sự phân
đốt cũng không giống nhau. (i) con cái trước thời kỳ thành thục sinh dục phần bụng
(yếm) có hình hơi vuông khi thành thục yếm trở nên phình rộng với 6 đốt bình
thường; (ii) con đực có yếm hẹp hình chữ V, chỉ có các đốt 1,2 và 6 thấy rõ còn các
đốt 3, 4, 5 liên kết với nhau.
1
Đuôi có một đốt nhỏ nằm ở tận cùng của phần bụng với một lỗ là đầu sau của
ống tiêu hóa. Bụng cua dính vào phần đầu ngực bằng 2 khuy lõm ở mặt trong của
đốt 1, móc vào 2 nút lồi bằng kitin nằm trên ức cua.
1.1.1 Tập tính sống
Vòng đời cua biển trải qua nhiều giai đoạn khác nhau và mỗi giai đoạn có tập
tính sống, cư trú khác nhau.
Hình. Vòng đời cua biển
Ấu trùng Zoea và Mysis:*sống trôi nổi và nhờ dòng nước đưa vào ven bờ
biến thái thành cua con.
Cua con:cbắt đầu sống bò trên đáy và đào hang để sống hay chui rúc vào gốc
cây, bụi rậm đồng thời với việc chuyển từ đời sống trong môi trường nước mặn
sang nước lợ ở rừng ngập mặn, vùng cửa sông hay ngay cả vùng nước ngọt trong
quá trình lớn lên.
Cua đạt giai đoạn thành thục:ccó tập tính di cư ra vùng nước mặn ven biển
sinh sản.
2
