Qua bài th “Tràng Giang”. Huy C n đã b c lơ ậ ộ ộ
lòng yêu n c th m kín mà tha thi t.ướ ầ ế
Bài làm:
“Tràng Giang” v i c m xucs t vũ tr bao la, th m đ m tình yêu quêớ ả ừ ụ ấ ượ
h ng đ t n c và là m t thi ph m xu t s c c a “L a thiêng” đ u cươ ấ ướ ộ ẩ ấ ắ ủ ử ư ọ
Huy C n – nhà th xu t s c c a phong trào Th m i vi t vào mùa thuaậ ơ ấ ắ ủ ơ ớ ế
năm 1939. Lòng yêu n c, yêu quê h ng không ch g n li n v i tìnhướ ươ ỉ ắ ề ớ
c m công dân, ý th c trách nhi m n i v i T qu c hay qua nh ng câuả ứ ệ ớ ớ ổ ố ữ
khâu hi u, l i nói thông th ng mà chúng ta v n hay nghe m i ng iệ ờ ườ ẫ ọ ườ
nh c đ n mà còn đ c th hi n nh nh ng gì đ m ch t quê h ng nh t,ắ ế ượ ể ệ ờ ữ ậ ấ ươ ấ
n i chôn nhau c t r n đ c các tác gi v lên qua ngòi bút c a mình.ơ ắ ố ượ ả ẽ ủ
Cũng gi ng nh h , Huy C n đã sáng tác không ít bài th ch t ch a trongố ư ọ ậ ơ ấ ứ
c nh v t thiên nhiên là hình bóng quê nhà và gi đây “Tràng Giang” cũngả ậ ờ
v y, đ ng sau v đ p c a vũ tr kia là tình yêu quê h ng đ t n c. ậ ằ ẻ ẹ ủ ụ ươ ấ ướ
“Bâng khuâng tr i r ng nh sông dài”. Vì l y c m h ng t sông H ng nênờ ộ ớ ấ ả ứ ừ ồ
đâu đó ta cũng hi u chút ít v n i bu n, nh và lòng bâng khuâng c a Huyể ề ỗ ồ ớ ủ
C n. Nh ng đây có l là l i gi i thích cho nhan đ c a bài th . Đúng, “ậ ư ẽ ờ ả ề ủ ơ
tràng giang” là m t con sông dài nh ng tác gi l i mu n th hi n c mộ ư ả ạ ố ể ệ ả
giác “bu n”, “nh ” c a mình trong m t không gian r ng. Nh v y thì saoồ ớ ủ ộ ộ ư ậ
l i có th ch ? Tràng giang ch là con sông dài nên không th nào phạ ể ứ ỉ ể ủ
nh n đi u này đ ch nó là dòng sông r ng nh ng v n có th nói nh v yậ ề ể ỉ ộ ư ẫ ể ư ậ
vì đây huy C n đã r t khôn khéo khi s d ng nguyên âm r ng nh t –ở ậ ấ ử ụ ộ ấ
nguyên âm “a” cho nên s có s khác bi t rõ r t khi dùng “tràng giang” đẽ ự ệ ệ ể
ch vào không gian r ng l n c a sông H ng m nh mang sóng n c và n iỉ ộ ớ ủ ồ ễ ướ ỗ
bu n cùng v i s cô đon c a tác gi .ồ ớ ự ủ ả
Sóng g n tràng giang bu n đi p đi p,ợ ồ ệ ệ
Con thuy n xuôi mái n c song song,ề ướ
Thuy n v n c l i s u trăm ng ;ề ề ướ ạ ầ ả
C i m t cành khô l c m y dòng.ủ ộ ạ ấ
M đ u kh th th nh t b ng “sóng”, sóng tr i dài trên d i “tràng giang”ở ầ ổ ơ ứ ấ ằ ả ả
nh ng làm sao đ phân bi t đ c “sóng g n” trong lòng thi nhân hayư ể ệ ượ ợ
“sóng g n tràng giang”? Nh c th th t hay! Là nh c sóng, nh c lòng? N iợ ạ ơ ậ ạ ạ ỗ
bu n tr m l ng, sóng g n nh nhàng mà “đi p đi p” mà man mác.ồ ầ ắ ợ ẹ ệ ệ
“Thuy n xuôi mái” l t trên m t sông th mà sóng không đánh vào m nề ướ ặ ế ạ
thuy n ng c l i thì “n c song song”. Con thuy n ch theo n i bu nề ượ ạ ướ ề ở ổ ồ
c a thi nhân nh “sóng bu n”, “n c song song”. Cho đ n m t cành c iủ ư ồ ướ ế ộ ủ
khô trôi trên dòng sông h t nh m t thân ph n l c lõng, b v :”C i m tệ ư ộ ậ ạ ơ ơ ủ ộ
cành khô l c m y dòng”. M i v t d ng xung quanh chúng ta v n là nh ngạ ấ ọ ậ ụ ố ữ
th vô tri vô giác, tuy nhiên ngay gi đây cành c i khô c a Huy C n bứ ờ ủ ủ ậ ị
mang trong mình c m giác y, c m giác c a s cô đ c, l c loài, khô héo làả ấ ả ủ ự ộ ạ
do c u trúc ngôn ng , đ o ng “c i m t cành khô” làm n i b t đi u y. ấ ữ ả ữ ủ ộ ổ ậ ề ấ
L th c n c gió đìu hiuơ ơ ồ ỏ
Đâu ti ng làng xa vãng ch chi u,ế ợ ề
N ng xu ng, tr i lên sâu chót vót,ắ ố ờ
Sông dài tr i r ng b n cô liêu.ờ ộ ế
Nh ng t láy “l th ”, “đìu hiu”, “chót vót”, nh ng nh p đôi “n ng xu ngữ ừ ơ ơ ữ ị ắ ố
tr i lên”, “sông dài tr i r ng” mang theo âm h ng c a sóng hay là nh ngờ ờ ộ ưở ủ ữ
ch n đ ng c a thi nhân? Tác gi trìu m n đ i v i c n v t đ n nh ng âmấ ộ ủ ả ế ố ớ ả ậ ế ữ
thanh xa v ng kia cũng len l i vào t n tâm h n thi nhân. S t ng quanắ ỏ ậ ồ ự ươ
trong không gian đã t o ra v đ p m i l , Đó cũng là nét đ c đáo c a thạ ẻ ẹ ớ ạ ộ ủ ơ
Huy C n, k t h p gi a nét c đi n và hi n đ i. “N ng xu ng, tr i lên sâuậ ế ợ ữ ổ ể ệ ạ ắ ố ờ
chót vót” t chi u sâu trong chi u cao c a không gian cũng là m t nét hi nả ề ề ủ ộ ệ
đ i đ y ch !ạ ấ ứ
N i lòng cô đ n c a thi nhân còn m lên chi u cao và các hình nh đ iỗ ơ ủ ở ề ả ố
l p khác:ậ
“L p l p mây cao đùn núi b c,ớ ớ ạ
Chim nghiêng cánh nh : bóng chi u sa.ỏ ề
Lòng quê d n d n v i con n c,ợ ợ ờ ướ
Không khói hoàng hôn cũng nh nhà.”ớ
Mây tr ng h t l p này đ n l p khác nh n h ng búp hoa tr ng xóa thi nhauắ ế ớ ế ớ ư ữ ắ
n ra trên tr i cao. “Đùn” làm cho phong c nh tr nên s ng đ ng và hùngở ờ ả ở ố ộ
vĩ h n r t nhi u so v i khung c nh ba kh th đ u, đ c tr ng choơ ấ ề ớ ả ở ổ ơ ầ ặ ư
không gian mùa thu, g i n t ng m nh. Đ i l p v i không gian hùng vĩợ ấ ượ ạ ố ậ ớ
c a thiên nhiên là cánh chim nh đ n l trong bu i chi u tàn, g i lên n iủ ỏ ơ ẻ ổ ề ợ ỗ
bu n xa v ng. Cái bé nh l i càng tr nên bé nh h n.ồ ắ ỏ ạ ở ỏ ơ
Bài th k t thúc b ng nh ng dòng suy t ng:ơ ế ằ ữ ưở
“Lòng quê d n d n v i con n cợ ợ ờ ướ
Không khói hoàng hôn cũng nh nhà”ớ
V n là m t s khôn khéo đ n t m c a Huy C n khi chăm chút cho t ngẫ ộ ự ế ỉ ỉ ủ ậ ừ
câu th đ nói lên n i lòng c a ông. Tù “d n d n” di n t đ c tr ng tháiơ ể ỗ ủ ợ ợ ễ ả ượ ạ
r n ng p c a nhà th tr c c nh tr i n c mênh mông c a tràng giang,ợ ợ ủ ơ ướ ả ờ ướ ủ
m t c m xúc m nh m , mãnh li t đang dâng trào trong n i nh nhà, nhộ ả ạ ẽ ệ ỗ ớ ớ
quê h ng. B t giác ta nh n ra chi u sâu hun hút c a h n th Huy C n:ươ ấ ậ ề ủ ồ ơ ậ
“Không khói hoàng hôn cũng nh nhà”ớ
T th này, Huy C n đã cách tân t m t ý th c a Thôi Hi u, trong bàiứ ơ ậ ừ ộ ơ ủ ệ
“Hoàng H c lâu”:ạ
“Nh t m h ng quan hà x th ?ậ ộ ươ ứ ị
Yên ba giang th ng s nhân s u”ượ ứ ầ
(Quê h ng khu t bóng hoàng hônươ ấ
Trên sông khói s ng cho bu n lòng ai)ươ ồ
Thôi Hi u đ ng trên l u Hoàng H c, nhìn th y s ng khói trong bu iệ ứ ầ ạ ấ ươ ổ
chi u mà bu n nh đ n quê h ng. Còn Huy C n thì không c n đ nề ồ ớ ế ươ ậ ầ ế
khoàng c a hoàng hôn v n nh đ n quê nhà c a mình. Tr c bu i chi uủ ẫ ớ ế ủ ướ ổ ề
t ch m ch trên b tràng giang mà nh đ n quên h ng, nh đ n cái làngị ị ờ ớ ế ươ ớ ế
s n c c heo hút thu c H ng S n, Hà Tĩnh. Nh ng đó là b n i c a tơ ướ ộ ươ ơ ư ề ổ ủ ứ
th này. Sâu th m h n là nhà th đ ng trên quê h ng mình mà nh đ nơ ẳ ơ ơ ứ ươ ớ ế
quê h ng c a mình, c m th y l c loài ngay chính quê h ng x sươ ủ ả ấ ạ ươ ứ ở
mình. Ngay lúc này đây b t ch t nhân v t tr tình c m th y lòng quê, n iấ ợ ậ ữ ả ấ ỗ
nhó nhà tr nên da di t, dào d t h n bao gi h t.ở ế ạ ơ ờ ế
Hai câu cu i bài th thâu tóm toàn b đ t đi m thi pháp th Huy C n.ố ơ ộ ặ ể ơ ậ
mang tình c m v hi n đ i l i v a c đi n. C kính, đ m ch t Đ ng thiả ừ ệ ạ ạ ừ ổ ể ổ ậ ấ ườ
nh ng mang s c thái r t Vi t Nam cái m i m , g n gũi v i ng i đ c,ư ắ ấ ệ ở ớ ẻ ầ ớ ườ ọ
ng i nghe. Quê h ng hi n lên qua n i bu n mang t m vóc vũ tr , c aườ ươ ệ ỗ ồ ầ ụ ủ
chàng thi sĩ Huy C n đ ng trên que h ng mà v n c m th y “thi u quêậ ứ ươ ẫ ả ấ ế
h ng”, chuy n t i bao tâm s n i ni m c a ng i dân.ươ ể ả ự ỗ ề ủ ườ
Khi đ i di n “Tràng giang”: n i “s u trăm ng ” lan t a trên sóng n c,ố ệ ỗ ầ ả ỏ ướ
con thuy n, cành c i, cánh bèo, “sông dài tr i r ng b n cô liêu” k t l iề ủ ờ ộ ế ế ạ
thành n i ni m “lòng quê d n d n v i con n c – không khói hoàng hônỗ ề ợ ợ ờ ướ
cũng nh nhà” g i d y tình yêu giang s n T qu c. Và trong bài th nàyớ ợ ậ ơ ổ ố ơ
còn th m đ m c tình đ i, tình ng i cùng v i s đ c đáo gi a Đ ngấ ượ ả ờ ườ ớ ự ộ ữ ườ
thi k t h p hi n đ i góp ph n t o nên s thành công c a bài th , ghi d uế ợ ệ ạ ầ ạ ự ủ ơ ấ
n đ c bi t trong lòng đ c gi .ấ ặ ệ ộ ả
