Đ bài: Trong H nh phúc c a m t tang gia (S đ), Vũ Tr ng Ph ng vi t: "Cáiề ạ ủ ộ ố ỏ ọ ụ ế
ch t kia đã làm cho nhi u ng i sung s ng l m”. Hãy ch ng t đi u đó qua cácế ề ườ ướ ắ ứ ỏ ề
nhân v t và làm sáng t m t th "th thái nhân tình” đc xây d ng trên: s tànậ ỏ ộ ứ ế ượ ự ự
nh n và s d i tráẫ ự ố
Bài làm
Ti ng nói căm h n mãnh li t cái xã h i th c dân phong ki n t s n h t s c b t công, tànế ờ ệ ộ ự ế ư ả ế ứ ấ
b o, th i nát, cái xã h i mà Vũ Tr ng Ph ng g i là "kh n n n", "chó đu" và ông khaoạ ố ộ ọ ụ ọ ố ạ ể
khát thay đi nó t ng ngày, t ng gi trong S đ nói chung và H nh phúc m t tang gia nóiổ ừ ừ ờ ố ỏ ạ ộ
riêng c xoáy sâu vào tâm trí đc gi . M t "th thái nhân tình" đc xây d ng trên haiứ ộ ả ộ ế ượ ự
đi u, s tàn nh n và s d i trá là bi u hi n sâu s c nh t đc thâu tóm trong câu vănề ự ẫ ự ố ể ệ ắ ấ ượ
t ng ch ng ng c đi mà l i có lí: "cái ch t kia đã làm cho nhi u ng i sung s ngưở ừ ượ ờ ạ ế ề ườ ướ
l m".ắ
M t gia đình đông đúc, nhi u con cháu, h hàng và ng i quen c a c c H ng là c m tộ ề ọ ườ ủ ụ ố ồ ả ộ
xã h i phong ki n t s n th i nát. Khi sinh ra, l n lên, tr ng thành b c vào đi, conộ ế ư ả ố ớ ưở ướ ờ
ng i ta lúc nào cũng c u mong cho mình đc h nh phúc. Khi ra đi v v i cát b i, khôngườ ầ ượ ạ ề ớ ụ
có gì h n ngoài mong mu n đc đón nh n gi t n c m t đau th ng c a ng i đangơ ố ượ ậ ọ ướ ắ ươ ủ ườ
t n t i và đang s ng. V y mà, khi đi xu ng n i "su i vàng", cái ch t c a c t l i mangồ ạ ố ậ ố ơ ố ế ủ ụ ổ ạ
l i bao nhiêu ni m vui, ni m ph n kh i, hân hoan c a con cháu gia đình c H ng. Tìnhạ ề ề ấ ở ủ ụ ồ
c nh ng c đi y ch t n t i trong xã h i b t công và đy r y s th i nát, b n th u, câuả ượ ờ ấ ỉ ồ ạ ộ ấ ầ ẫ ự ố ẩ ỉ
chuy n d ng nh là đi n hình cho cái x u xa mà xã h i đã mang l i cho tác ph m Vũệ ườ ư ể ấ ộ ạ ẩ
Tr ng Ph ng. Ngay tiêu đ c a đo n trích, tác gi đã có ý nh n m nh cái h nh phúcọ ụ ở ề ủ ạ ả ấ ạ ạ
bên b c a m t con ng i v a t tr n th đn n i t n cùng c a s ph n. H nh phúc l iờ ủ ộ ườ ừ ừ ầ ế ế ơ ậ ủ ố ậ ạ ạ
đi li n v i tang gia và tang gia t o nên h nh phúc. N u ch đc tiêu đ, đc gi s khôngề ớ ạ ạ ế ỉ ọ ề ộ ả ẽ
hoàn toàn tin t ng vào hai khái ni m trái ng c đó; nh ng khi vào sâu th gi i c a tácưở ệ ượ ư ế ớ ủ
ph m, đc gi nh n th y r ng: tình c nh y t n t i trong nhà c c H ng r t t nhiên,ẩ ộ ả ậ ấ ằ ả ấ ồ ạ ụ ố ồ ấ ự
h p lí.ợ
Nhìn nét m t, hành đng c a m i nhân v t trong ch ng truy n, ng i đc c m nh n cáiặ ộ ủ ỗ ậ ươ ệ ườ ọ ả ậ
h nh phúc mà h đc nh n và đã ch r t lâu đ c c m t đi. Khi t t th , không bi t cạ ọ ượ ậ ờ ấ ể ụ ố ấ ắ ở ế ụ
t có nh n th y cái ch t y đã làm cho nhi u ng i đc sung s ng l m. Ni m h nhổ ậ ấ ế ấ ề ườ ượ ướ ắ ề ạ
phúc đc tràn ra qua cái nh m m t m màng c a c c H ng khi nghĩ "đn cái lúc cượ ắ ắ ơ ủ ụ ố ồ ế ụ
m c đ xô gai, l kh ch ng g y, v a ho kh c, v a khóc m u, đ cho thiên h ph i chặ ồ ụ ụ ố ậ ừ ạ ừ ế ể ạ ả ỉ
tr :ỏ
- Úi kìa, con giai nh n đã già đn th kia kìa!ớ ế ế
C ch c c m i ph n r ng ai cũng ph i khen ng i m t cái đám ma nh th , m t cái g yụ ắ ả ườ ầ ằ ả ợ ộ ư ế ộ ậ
nh th ...", vi n c nh hi n ra tr c m t c H ng sao mà l lùng và cay đng quá. Ng iư ế ễ ả ệ ướ ắ ụ ồ ạ ắ ườ
ta đn đa thi th c a c cô" xu ng n i su i vàng, ch đâu ph i ng m nhìn "con giai" cế ư ể ủ ụ ố ơ ố ứ ả ắ ụ
đã bao nhiêu tu i, ch ng g y gì và đám ma to hay là bé. Nh ng, nh ng suy nghĩ y đãổ ố ậ ư ữ ấ
ph n ánh đúng tâm tr ng c a c H ng trong cái đám ma "r n ràng", "huyên náo".ả ạ ủ ụ ồ ộ
Còn ông Phán m c s ng thì l i th y "không ng r ng giá tr đôi s ng h u vô hình trênọ ừ ạ ấ ờ ằ ị ừ ươ
đu ông ta mà l i to đn nh thê"? ông h nh phúc khi đc nghe th y c c H ng nóiầ ạ ế ư ạ ượ ấ ụ ố ồ
nh vào tai là s chia cho con gái và r thêm m t s ti n là vài nghìn đng. D ng nhỏ ẽ ể ộ ố ề ồ ườ ư
đn đa ma c c , ông Phán m c s ng l i đc đón nh n s ti n l n y đn b t ng .ế ư ụ ố ọ ừ ạ ượ ậ ố ề ớ ấ ế ấ ờ
Dù sao "cái ch t kia" cũng mang l i cho ông ni m h nh phúc, sung s ng bi t bao. V iế ạ ề ạ ướ ế ớ
cái s ng mà Xuân Tóc Đ vô tình hay c ý g n cho ông Phán cũng đ đ ông cám n h n.ừ ỏ ố ắ ủ ể ơ ắ
Trong b u không khí c a m t đám ma nh n nháo, "th ng b i tiêm đã đm đc m tầ ủ ộ ố ằ ồ ế ượ ộ
nghìn tám trăm b y hai, c u g t "Bi t r i, kh l m, nói mãi!" c a c c H ng" thì ôngả ậ ắ ế ồ ổ ắ ủ ụ ố ồ
Phán m c s ng đã k p trù tính v i Xuân công cu c doanh th ng... và đi u tr c tiên làọ ừ ị ớ ộ ươ ề ướ
tr n t năm đng cho Xuân. Ngay trong gi phút thiêng liêng c a m t đi ng i đã k tả ố ồ ờ ủ ộ ờ ườ ế
thúc y mà ng i ta v n không quên đi đc chút ít ánh hào quang c a đng ti n, h càngấ ườ ẫ ượ ủ ồ ề ọ
lao theo nó say đm và đam mê h n.ắ ơ
"Tr c nh ng c p m t c a m t b y con chí hi u ch nóng ru t đem chôn cho chóng cáiướ ữ ặ ắ ủ ộ ầ ế ỉ ộ
xác ch t c a c t ", thì c c H ng l i nh m nghi n m t kêu kh l m. Sao mà b m tế ủ ụ ổ ụ ố ồ ạ ắ ề ắ ổ ắ ộ ặ
gi d i c a h x u xa và đê hèn đn th . H đn v i đám ma là đ tr ng bày trang ph cả ố ủ ọ ấ ế ế ọ ế ớ ể ư ụ
sáng t o c a mình cho m i ng i chiêm ng ng". “C u Tú Tân thì c điên ng i lên vìạ ủ ọ ườ ưỡ ậ ứ ườ
c u đã s n sàng m y cái máy nh mà c u mãi không đc dùng đn. Bà Văn Minh thì s tậ ẵ ấ ả ậ ượ ế ố
c ru t vì mãi không đc m c nh ng đ xô gai tân th i, cái mũ m n tr ng vi n đen -ả ộ ượ ặ ữ ồ ờ ấ ắ ề
"dernières créations". Nh ng cái r t ăn v i nhau mà ti m Âu hóa m t khi đã lăng xê ra thìữ ấ ớ ệ ộ
có th ban cho nh ng ai có tang đng đau đn vì k ch t cũng đc h ng chút ít h nhể ữ ươ ớ ẻ ế ượ ưở ạ
phúc đi". V y là, h đi đám ma d ng nh là đi d đám c i. H ch bi t th a mãnở ờ ậ ọ ườ ư ự ướ ọ ỉ ế ỏ
cái mong mu n, c v ng c a mình trong khi không h đ ý đn ai đã khám cho c t khiố ướ ọ ủ ề ể ế ụ ổ
c b b nh và sau khi qua đi. Đn c đa cháu gái Văn Minh giàu sang c a c cũng hụ ị ệ ờ ế ả ứ ủ ụ ờ
h ng, t nhiên ph i bày nh ng b đ tân th i không h p chút nào. B y ph c NGÂYữ ự ơ ữ ộ ồ ờ ợ ộ ụ
TH c a Tuy t đã đ cho th y cái ch t c a c t ch làm cho h h nh phúc, sung s ngƠ ủ ế ủ ấ ế ủ ụ ổ ỉ ọ ạ ướ
mà thôi.
M i ng i, m i v , m y ông c nh binh Minđ và Mintoa cũng sung s ng c c đi m khiỗ ườ ỗ ẻ ấ ả ơ ướ ự ể
đc cái đám ma "to l n" này thuê gi gìn tr t t . "Thành th tang gia ai cũng vui v c ".ượ ớ ữ ậ ự ử ẻ ả
Ch tr có m t mình Tuy t, cô không ph i bu n vì cái ch t c a c t mà vì cô không g pỉ ừ ộ ế ả ồ ế ủ ụ ổ ặ
đc "ng i tình Xuân Tóc Đ".ượ ườ ỏ
M t đám ma theo c l i Ta, Tàu, Tây, "có ki u bát công, l n quay đi l ng, cho đn l cộ ả ố ệ ợ ọ ế ố
b c xo ng và bú dích và vòng hoa, có đn ba trăm câu đi, vài ba trăm ng i đi đa, l i cóố ả ế ố ườ ư ạ
c u Tú Tân ch huy", l n x n, lao xao và huyên náo, nó x ng đáng nh là m t h i ch đậ ỉ ộ ộ ứ ư ộ ộ ợ ể
các nhà tài t thi nhau ch p nh. "Th t là m t đám ma to tát có th làm cho ng i ch tử ụ ả ậ ộ ể ườ ế
n m trong quan tài cũng ph i m m c i sung s ng, n u không g t gù cái đu...", câu vănằ ả ỉ ườ ướ ế ậ ầ
nghe sao mà chua chát và cay đng đn v y. D ng nh trong cái xã h i ph c t p yắ ế ậ ườ ư ộ ứ ạ ấ
không còn t n t i tình ng i. H đi x v i nhau, đn v i nhau ch là do ánh sáng chóiồ ạ ườ ọ ố ử ớ ế ớ ỉ
chang c a đng ti n đa l i, d t đng. Đa m t s ph n con ng i v n i bên kia c aủ ồ ề ư ố ắ ườ ư ộ ố ậ ườ ề ơ ủ
th gi i, c a tr n gian mà trong ánh m t, đôi chút suy nghĩ c a h đâu có gì g i g m vàoế ớ ủ ầ ắ ủ ọ ử ắ
b n thân ng i ch t. Trong trái tim h , d ng nh không còn có s t n t i c a tìnhả ườ ế ọ ườ ư ự ồ ạ ủ
th ng gi a ng i v i ng i. Gi a h là kho ng cách c a s tàn nh n và d i trá.ươ ữ ườ ớ ườ ữ ọ ả ủ ự ẫ ố
C l y cái v b ngoài mà che đy cái bên trong x u xa, th i nát là m t s d i trá đn tànố ấ ẻ ề ậ ấ ố ộ ự ố ế
nh nẫ
Đc ph n đu c a đo n trích, c t ng tâm đa c a b n con cháu c c t ghê t m đnọ ầ ầ ủ ạ ứ ưở ị ủ ọ ụ ố ổ ở ế
th là cùng. Nh ng ch a h t, chính lũ con cháu b t hi u, vô đo kia l i mu n kh ng đnhế ư ư ế ấ ế ạ ạ ố ẳ ị
chúng là ng i hi u th o nh t trên đi. Đám ma mà chúng đang t ch c ph i tr thànhườ ế ả ấ ờ ổ ứ ả ở
m t ki u m u trong thiên h . Nh ng k mong cho cha ông mau ch t đã tìm th y h nhộ ể ẫ ạ ữ ẻ ế ấ ạ
phúc vì đó là d p đ h bày t lòng hi u th o b ng cách t ch c m t đám ma th t to, th tị ể ọ ỏ ế ả ằ ổ ứ ộ ậ ậ
vang, cái mong mu n "b n th u" y t n t i trong m i đa cháu, b t nhân, b t nghĩa là cố ẩ ỉ ấ ồ ạ ỗ ứ ấ ấ ả
bao ph c t p, xô b c a cu c s ng xã h i th i nát, "chó đu".ứ ạ ồ ủ ộ ố ộ ố ể
Câu chuy n c a m t gia đình tr thành cái tiêu bi u cho c m t xã h i. T cái h nh phúc,ệ ủ ộ ở ể ả ộ ộ ừ ạ
sung s ng c a m t "lũ ng i g m ghi c" là m t "th thái nhân tình" đc xây d ng trênướ ủ ộ ườ ớ ế ộ ế ượ ự
n n t ng là s tàn nh n và s d i trá. Con ng i v i con ng i đi v i nhau mà nh làề ả ự ẫ ự ố ườ ớ ườ ố ớ ư
b ng băng đá tê c ng, đóng l nh, không còn m t chút h i m c a tình yêu th ng. C cằ ứ ạ ộ ơ ấ ủ ươ ụ ố
t m t đi l i không h m y may làm cho b t kì m t con ng i nào đau kh , b n chúngổ ấ ạ ề ả ấ ộ ườ ổ ọ
tìm đn đám ma mà đ l y và th c hi n s m b n di chúc. Ch còn l ng l sau trang sáchế ể ấ ự ệ ớ ả ỉ ặ ẽ
là n i đau đn khôn nguôi c a nhà văn và đc gi . Nh ng đa cháu, "lũ" con c a c tỗ ớ ủ ộ ả ữ ứ ủ ụ ự
cho mình là chí hi u, chúng không nh n th y trong suy nghĩ, hành đng c a chúng là sế ậ ấ ộ ủ ự
tàn nh n và d i trá đn cao đ. Nh p c u mà h t o nên đ v i đn hai ch "chí hi u" làẫ ố ế ộ ị ầ ọ ạ ể ớ ế ữ ế
t tàn nh n và d i trá mà ra, nó "m ng manh", d d t.ừ ẫ ố ỏ ễ ứ
C l y cái v b ngoài mà che đy cái bên trong x u xa, th i nát là m t s d i trá đn tànố ấ ẻ ề ậ ấ ố ộ ự ố ế
nh n. Trong th gi i mà b n h đang s ng, đang t n t i đâu có ph i là m t "th thái nhânẫ ế ớ ọ ọ ố ồ ạ ả ộ ế
tình". Cái th gi i c a tình ng i ch đáng có khi con ng i bi t tin yêu và tôn tr ng l nế ớ ủ ườ ỉ ườ ế ọ ẫ
nhau. Còn đây, con ng i nh là v t hi n dâng cho cái vòng quay b t nhân c a đngở ườ ư ậ ế ấ ủ ồ
ti n.ề
N i h nh phúc, sung s ng c a b n thân h là khác nhau nh ng đu quy t chung d iỗ ạ ướ ủ ả ọ ư ề ụ ướ
hai đi u tàn nh n và d i trá. Nh ng ng i đi đa đám th t đông đo; s x u xa, đi b iề ẫ ố ữ ườ ư ậ ả ự ấ ồ ạ
c a xã h i có m t kh p n i. B ng đi p khúc: "đám c đi", tác gi đã đc t m t đámủ ộ ặ ở ắ ơ ằ ệ ứ ả ặ ả ộ
ma th t to thiên h tha h chiêm ng ng. Nh ng trong cái đám y, ch ng có ai th t lòngậ ạ ồ ưỡ ư ấ ẳ ậ
đi đa đám. T t c - trong gia đình hay ngoài gia đình, già hay tr , đàn ông hay đàn bà, tuyư ấ ả ẻ
c gi b m t bu n r u nh ng th c lòng thì đang vui v , h nh phúc vì m t đi u gì đó.ố ữ ộ ặ ồ ầ ư ự ẻ ạ ộ ề
"Đám c đi" - nghĩa là s vô liêm s , s gi d i c ngang nhiên di n ra, không h khép l iứ ự ỉ ự ả ố ứ ễ ề ạ
và ch ng bi t s kéo dài đn đâu, lúc nào thì k t thúc. Cái th gi i tình ng i mà c tácẳ ế ẽ ế ế ế ớ ườ ả
ph m S đ nói chung, đo n trích nói riêng có nói, có th hi n ch là s tàn nh n và d iẩ ố ỏ ạ ể ệ ỉ ự ẫ ố
trá. S tàn nh n, d i trá y đâu ch di n ra trong xã h i "ng i d ng", mà nó t n t i sâuự ẫ ố ấ ỉ ễ ộ ườ ư ồ ạ
s c, đm nét h n c trong b n thân nh ng con ng i cùng m t gia đình, h hàng, thânắ ậ ơ ả ả ữ ườ ộ ọ
quen. Cái đám ma giàu sang, phú quý, n ào c a c t đâu có th che l p đc b n ch tồ ủ ụ ổ ể ấ ượ ả ấ
tàn nh n, d i trá c a c c H ng, ông bà Văn Minh, Xuân Tóc Đ và c s c Tăng Phú...ẫ ố ủ ụ ố ồ ỏ ả ư ụ
S l lăng c a đám tang v i hình nh c a hai tên đi b p xu t hi n: Xuân Tóc Đ và sự ố ủ ớ ả ủ ạ ị ấ ệ ỏ ư
c Tăng Phú l i làm cho cái tàn nh n và d i trá đc b c l rõ h n, sâu s c h n. T i saoụ ạ ẫ ố ượ ộ ộ ơ ắ ơ ạ
bà c c H ng l i hí h ng vì s có m t c a hai nhân v t này? Vì sáu chi c xe có l ngụ ố ồ ạ ử ự ặ ủ ậ ế ọ
c m trên ch s chùa Bà Banh? Vì hai vòng hoa đ s ? Đi u đó ai mà bi t đc! Ch bi tắ ở ư ồ ộ ề ế ượ ỉ ế
s có m t c a nh ng th trên làm cho đám tang v n đã l lăng càng thêm l lăng, ch bi tự ặ ủ ữ ứ ố ố ố ỉ ế
s c Tăng Phú đã ch p l y "th i c tang gia đ ki m l i trong cu c đu tranh chính trư ụ ớ ấ ờ ơ ể ế ợ ộ ấ ị
nh m c ng c thanh th c a H i Ph t giáo". Còn Xuân Tóc Đ l i là ân nhân c a gia đìnhằ ủ ố ế ủ ộ ậ ỏ ạ ủ
c c H ng và là "ng i ch ng ăn h i" c a cô Tuy t. H nh phúc gia đình, th gi i tìnhụ ố ồ ườ ồ ỏ ủ ế ạ ế ớ
ng i trong gia đình y là s d i trá b i cách h t b t m m c a v ch ng Văn Minh và sườ ấ ự ố ở ế ị ồ ủ ợ ồ ự
tôn x ng lên mây cao c a h , s tàn nh n và d i trá trong l i s ng c a h là cái đ t oư ủ ọ ự ẫ ố ố ố ủ ọ ể ạ
nên s s p đ c a m t xã h i th i nát. D i con m t s c s o c a Vũ Tr ng Ph ng,ự ụ ổ ủ ộ ộ ố ướ ắ ắ ả ủ ọ ụ
nh ng con ng i x u xa y không ph i là m t "nhóm ng i", chúng th t đông đo và cóữ ườ ấ ấ ả ộ ườ ậ ả
m t kh p n i. B i v y, có ng i đã coi đám tang c a c c t là hành trình xu ng mặ ở ắ ơ ở ậ ườ ủ ụ ố ổ ố ồ
c a toàn xã h i th c dân phong ki n.ủ ộ ự ế
V i m t tác ph m hi n th c sâu s c: S đ, Vũ Tr ng Ph ng đã th hi n khá rõ và đmớ ộ ẩ ệ ự ắ ố ỏ ọ ụ ể ệ ậ
nét b n ch t th i tha, d i trá, tàn nh n và "chó đu" c a xã h i cũ. Tình yêu th ng, lòngả ấ ố ố ẫ ể ủ ộ ươ
nhân ái cao c c a m t th gi i tình ng i không bao gi có th t n t i trong cái xã h iả ủ ộ ế ớ ườ ờ ể ồ ạ ộ
y dù ch là m t giây.ấ ỉ ộ