ừ ư ế ứ ọ ộ ế ề ấ   Đ  bài: T  x a đ n nay, cha ông ta luôn coi văn h c là m t th  vũ khí chi n đ u

ẽ ạ ắ ị ỏ ệ m nh m  và s c bén. Anh (ch ) hãy làm sáng t quan ni m đó

Bài làm

ử ộ ị ệ ộ ấ ử ủ ữ ự ị ướ L ch s  dân t c Vi t Nam là l ch s  c a nh ng cu c đ u tranh d ng n c và gi ữ ưở  n c vĩ

ọ ớ ứ ạ ố ộ ớ ạ đ i. Trong muôn lo i vũ khí ch ng ch i v i quân thù, có m t th  khí gi i “thanh cao mà

ườ ạ ứ ễ ễ ơ ạ ắ ự đ c l c” (Nguy n Minh Châu), “có s c m nh h n m i v n quân” (Nguy n Trãi) ­ đó

ươ ậ chính là văn ch ệ ng ngh  thu t.

ệ ạ ậ ọ ộ ượ ữ ế ầ ạ ị Văn h c là lo i hình ngh  thu t thu c th ng t ng ki n trúc. Nh ng giá tr  nó t o ra

ư ứ ủ ạ ầ ộ ộ thu c ph m trù tinh th n, chúng hoàn toàn vô hình nh ng s c tác đ ng c a văn h c t ọ ớ ư i t

ườ ấ ưở t ng con ng ẽ ạ i r t m nh m .

ọ ạ ượ ạ ứ ế ề ấ ướ ế T i sao văn h c l i đ c coi là th  vũ khí chi n đ u? Đi u này tr ấ c h t xu t phát t ừ

ử ấ ướ ả ườ ệ ủ ẹ ằ ọ ơ ị hoàn c nh l ch s  đ t n ừ c. T  ng i Vi ứ t còn n m trong b c tr ng c a m  Âu C , cha

ế ạ ả ấ ớ ồ ỷ ượ L c Long Quân đã ph i chi n đ u v i lũ thu  quái, yêu tinh. R i quân xâm l c ph ươ   ng

ắ ầ ặ ỏ ươ ế ướ ướ ươ ấ B c, b y gi c c  ph ng Nam, đ n lũ c p n c ph ễ   ng Tây thay nhau qu y nhi u,

ị ấ ướ ữ ả ạ ạ ế ố ỗ giày xéo, thông tr  đ t n ề   c tá. S ng gi a c nh chi n tranh lo n l c, “m i chú bé đ u

ự ắ ề ế ạ ẫ ỗ ơ ộ ườ ố ằ n m m  ng a s t, m i con sông đ u mu n hóa B ch Đàng”, “ru ng r y là chi n tr ng,

ế ố ẽ ủ ườ ệ cu c cày là vũ khí, nhà nông là chi n sĩ”, l nào ngòi bút c a ng i ngh  sĩ không tr ở

ế ấ thành vũ khí chi n đ u?

ứ ể ệ ẻ ệ ấ Ở ệ  Vi t Nam, quan đi m vãn ngh  Nho giáo đã th m sâu vào trí th c, k  sĩ. Quan ni m có

ự ẻ ầ ươ ụ ụ ấ ướ ph n tích c c là kích thích k  sĩ đem văn ch ng ph c v  đ t n ả   ả c. Trong B o kính c nh

ớ ễ ố ế gi i bài s  56, Nguy n Trãi vi t:

ẹ ả “Đao bút ph i dùng tài đã v n

ỉ ư ấ ệ Ch  th  n y chép vi c càng chuyên

ệ ướ V  Nam mãi mãi ra tay th c

ệ ắ ậ Đi n B c đà đà yên ph n tiên”.

ế ỉ ễ ể ơ ế Th  k  XIX, nhà th  Nguy n Đình Chi u cũng vi t:

ề ạ ẳ ở “Ch  bao nhiêu đ o thuy n không kh m

ằ ả ấ Đám m y th ng gian bút ch ng tà”

ươ ụ ụ ở ạ ị ạ ặ ặ ộ Văn ch ứ   ề ng m t m t chuyên ch  đ o lí thánh hi n, m t khác ph c v  chính tr , đ o đ c,

giáo hoá.

ữ ế ầ ồ ơ ạ Đ n Sóng H ng ­ nhà cách m ng cũng làm nh ng v n th :

ấ ậ ế ộ “L y c n bút làm đòn xoay ch  đ

ỗ ầ ạ ơ ườ ề M i v n th  bom đ n phá c ng quy n”

ụ ủ ứ ề ề ề ạ ọ Các nhà văn cách m ng đ u đ  cao ch c năng tuyên truy n, giáo d c c a văn h c, coi văn

ứ ắ ợ ạ ủ ị ạ ẳ ồ ị ọ h c là th  vũ khí s c bén, l i h i. Ch  t ch H  Chí Minh đã dõng d c kh ng đ nh: “Văn

ặ ậ ấ ặ ậ ệ ế ậ ậ ộ ị hoá ngh  thu t cũng là m t m t tr n, anh ch  em là chi n sĩ trên m t tr n  y”. V y nên

ườ ủ ộ ườ ơ ủ ầ ấ Ng i đã ch  đ ng tăng c ữ ng ch t thép trong nh ng v n th  c a mình:

ở ơ “Nay trong th  nên có thép

ả ơ ế Nhà th  cũng ph i ki t xung phong”

ớ ọ ừ ế ấ ạ ọ ộ ả   Bao nhiêu năm qua, văn h c đã không ng ng chi n đ u v i b n ngo i xâm, n i ph n.

ỗ ầ ự ệ ệ ỗ ơ ướ ướ ộ M i v n th , m i câu chuy n là m t mũi tên xuyên tr c di n vào lũ c p n c. Trong

ễ ạ ầ ạ ộ ủ ọ ặ Bình Ngô đ i cáo, Nguy n Trãi không ng i ng n lên án t i ác c a b n gi c Minh:

ọ ử ướ “N ng dân đen trên ng n l a hung tàn

ỏ ố ướ ầ ạ Vùi con đ  xu ng d i h m tai v

ố ờ ừ ủ ế D i tr i l a dân, đ  muôn nghìn k

ế ọ ươ ả Gây binh k t  án tr i hai m i năm

ạ ả ấ ờ B i nhân nghĩa nát c  đ t tr i

ế ầ ặ ạ N ng thu  khoá s ch không đ m núi"

ươ ữ ữ ữ ễ ế ầ ầ ầ ơ ơ ơ Nh ng v n th  Đông A, nh ng v n th  Nguy n Khuy n, Tú X ng, nh ng v n th  Phan

ừ ừ ế ặ ộ ờ ố ố   B i Châu, Phan Châu Trinh... b ng b ng khí huy t căm thù gi c. Th i ch ng Pháp, ch ng

ơ ừ ế ệ ữ ừ ế ầ ầ ỏ ộ ấ   Mĩ c  cà m t th  h  nh ng nhà văn, nhà "th  v a c m súng v a c m bút chi n đ u.

ữ ủ ế ậ ạ ạ ơ ơ ỳ ạ ể   Hàng lo t nh ng bài th  ch a Ph m Ti n Du t, Anh Th , Xuân Qu nh, hàng lo t ti u

ắ ủ ừ ế ệ ễ ễ ễ thuy t, truy n ng n c a Nguy n Thi, Nguy n Trung Thành, Nguy n Minh Châu... v a là

ướ ủ ừ ả ạ ộ ợ bài ca ca ng i lòng yêu n c c a nhân dân, v a là b n cáo tr ng đanh thép tuyên cáo t i ác

ờ ủ ố ậ ặ ằ ượ ị ứ ậ ằ tày tr i c a gi c. B ng cách đ i l p hai hình t ng nhân v t th ng Xãm và ch  S , nhà

ứ ủ ệ ợ ướ ủ ứờ văn Anh Đ c đã l ộ ầ ộ t tr n t i ác c a tên Vi t gian và ng i ca lòng yêu n c c a ng i con

ứ ề ấ ế ữ gái x  Hòn (Hòn Đ t). Cũng theo cách đó, Nguy n Đình Thi đã vi ầ t nh ng v n th  h  b ơ ạ ệ

ặ ả ạ ộ quân gi c m t Cách th m h i:

ề “Xi ng xích chúng bay không khóa đ ượ c

ấ ầ ờ ầ Tr i đ y chim và đ t đ y hoa

ạ Súng đ n chúng bay không đánh đ ượ c

ướ ươ Lòng dân ta yêu n c th ng nhà”

ấ ướ (Đ t n c)

ỗ ầ ờ ạ ế ấ ặ ạ ấ ơ ỗ ố B t kì th i đ i nào, m i v n th , m i câu văn chi n đ u ch ng gi c ngo i xâm cũng là

ữ ấ ườ ự ữ ấ ẳ ắ nh ng bài ca đanh thép nh t, kiên c ng nh t. Nh ng bài ca đó th ng th n lên án s  phi

ủ ặ ọ ộ ủ ế ơ nghĩa c a quân gi c, chĩa mũi nh n vào t ắ i ác c a chúng. Chi n th ng mà các nhà th , nhà

ạ ượ ố ơ ự ươ ề ủ văn đ t đ c có khi là s  kinh hãi quân thù. Bài ca Nam qu c s n hà t ng truy n c a Lí

ườ ệ ượ ọ ế ợ ư ệ ế ặ ờ Th ng Ki t khi đ c đ c bên b  sông Nh  Nguy t đã khi n quân gi c khi p s . Nhung

ụ ướ ặ ướ ễ ặ ỉ bài d  t ng gi c làm quân t ng gi c hoang mang, nao núng vì Nguy n Trãi đã ch  ra

ể ệ ể ế ế ầ ạ ỗ ế   cho chúng hàng lo t các đi m y u. M i bài ca th  hi n khí phách, tinh th n quy t chi n

ộ ổ ướ ủ c a dân t c c  vũ thêm lòng yêu n c cho nhân dân.

ấ ướ ạ ề ệ ọ Đ t n c s ch bóng quân thù, đi u đó không có nghĩa là văn h c không còn nhi m v ụ

ố ượ ữ ế ấ ủ ế ả ấ ướ ướ chi n đ u n a. Đ i t ọ ng chi n đ u c a văn h c không ph i là quân c p n c, bán

ướ ữ ạ ấ ườ ứ ệ ắ n c mà là nh ng cái ác, cái x u đang đày đo  con ng i. Các truy n ng n B c tranh,

ễ ế ề ộ ườ ả ộ Chi c thuy n ngoài xa (Nguy n Minh Châu), M t ng ễ i Hà N i (Nguy n Kh i) có tính

ữ ừ ế ề ấ ấ chi n đ u không? T t nhiên là có. Ch ng nào còn nh ng  đi u phi nghĩa giày vò con

ườ ộ ố ữ ừ ủ ề ọ ườ ng ấ i, ch ng nào còn có nh ng đi u b t an đe d a cu c s ng c a con ng ừ i, ch ng đó

ườ ệ ể ế ấ ầ ng i ngh  sĩ còn c m bút đ  chi n đ u.

ấ ủ ủ ả ọ ọ ố   B n ch t c a“văn h c là nhân h c”. Khi nhà văn dùng ngòi bút c a mình tham gia ch ng

ự ụ ệ ấ ộ ạ l ọ ủ   ọ i cái ác, cái x u trong xã h i, cũng là lúc h  đang th c thi nhi m v  là khoa h c c a

ườ ủ ườ ặ ậ ư ế ồ lòng ng i, c a con ng i. M t tr n không ti ng súng này không có máu, nh ng m  hôi

ướ ơ ạ ắ ẽ và n c m t s  không lúc nào v i c n.