Đ bài: T x a đn nay, cha ông ta luôn coi văn h c là m t th vũ khí chi n đuề ừ ư ế ọ ộ ứ ế ấ
m nh m và s c bén. Anh (ch ) hãy làm sáng t quan ni m đóạ ẽ ắ ị ỏ ệ
Bài làm
L ch s dân t c Vi t Nam là l ch s c a nh ng cu c đu tranh d ng n c và gi n c vĩị ử ộ ệ ị ử ủ ữ ộ ấ ự ướ ữ ưở
đi. Trong muôn lo i vũ khí ch ng ch i v i quân thù, có m t th khí gi i “thanh cao màạ ạ ố ọ ớ ộ ứ ớ
đc l c” (Nguy n Minh Châu), “có s c m nh h n m i v n quân” (Nguy n Trãi) - đóắ ự ễ ứ ạ ơ ườ ạ ễ
chính là văn ch ng ngh thu t.ươ ệ ậ
Văn h c là lo i hình ngh thu t thu c th ng t ng ki n trúc. Nh ng giá tr nó t o raọ ạ ệ ậ ộ ượ ầ ế ữ ị ạ
thu c ph m trù tinh th n, chúng hoàn toàn vô hình nh ng s c tác đng c a văn h c t i tộ ạ ầ ư ứ ộ ủ ọ ớ ư
t ng con ng i r t m nh m .ưở ườ ấ ạ ẽ
T i sao văn h c l i đc coi là th vũ khí chi n đu? Đi u này tr c h t xu t phát tạ ọ ạ ượ ứ ế ấ ề ướ ế ấ ừ
hoàn c nh l ch s đt n c. T ng i Vi t còn n m trong b c tr ng c a m Âu C , chaả ị ử ấ ướ ừ ườ ệ ằ ọ ứ ủ ẹ ơ
L c Long Quân đã ph i chi n đu v i lũ thu quái, yêu tinh. R i quân xâm l c ph ngạ ả ế ấ ớ ỷ ồ ượ ươ
B c, b y gi c c ph ng Nam, đn lũ c p n c ph ng Tây thay nhau qu y nhi u,ắ ầ ặ ỏ ươ ế ướ ướ ươ ấ ễ
giày xéo, thông tr đt n c tá. S ng gi a c nh chi n tranh lo n l c, “m i chú bé đuị ấ ướ ố ữ ả ế ạ ạ ỗ ề
n m m ng a s t, m i con sông đu mu n hóa B ch Đàng”, “ru ng r y là chi n tr ng,ằ ơ ự ắ ỗ ề ố ạ ộ ẫ ế ườ
cu c cày là vũ khí, nhà nông là chi n sĩ”, l nào ngòi bút c a ng i ngh sĩ không trố ế ẽ ủ ườ ệ ở
thành vũ khí chi n đu?ế ấ
Vi t Nam, quan đi m vãn ngh Nho giáo đã th m sâu vào trí th c, k sĩ. Quan ni m cóỞ ệ ể ệ ấ ứ ẻ ệ
ph n tích c c là kích thích k sĩ đem văn ch ng ph c v đt n c. Trong B o kính c nhầ ự ẻ ươ ụ ụ ấ ướ ả ả
gi i bài s 56, Nguy n Trãi vi t:ớ ố ễ ế
“Đao bút ph i dùng tài đã v nả ẹ
Ch th n y chép vi c càng chuyênỉ ư ấ ệ
V Nam mãi mãi ra tay th cệ ướ
Đi n B c đà đà yên ph n tiên”.ệ ắ ậ
Th k XIX, nhà th Nguy n Đình Chi u cũng vi t:ế ỉ ơ ễ ể ế
“Ch bao nhiêu đo thuy n không kh mở ạ ề ẳ
Đám m y th ng gian bút ch ng tà”ấ ằ ả
Văn ch ng m t m t chuyên ch đo lí thánh hi n, m t khác ph c v chính tr , đo đc,ươ ộ ặ ở ạ ề ặ ụ ụ ị ạ ứ
giáo hoá.
Đn Sóng H ng - nhà cách m ng cũng làm nh ng v n th :ế ồ ạ ữ ầ ơ
“L y c n bút làm đòn xoay ch đấ ậ ế ộ
M i v n th bom đn phá c ng quy n”ỗ ầ ơ ạ ườ ề
Các nhà văn cách m ng đu đ cao ch c năng tuyên truy n, giáo d c c a văn h c, coi vănạ ề ề ứ ề ụ ủ ọ
h c là th vũ khí s c bén, l i h i. Ch t ch H Chí Minh đã dõng d c kh ng đnh: “Vănọ ứ ắ ợ ạ ủ ị ồ ạ ẳ ị
hoá ngh thu t cũng là m t m t tr n, anh ch em là chi n sĩ trên m t tr n y”. V y nênệ ậ ộ ặ ậ ị ế ặ ậ ấ ậ
Ng i đã ch đng tăng c ng ch t thép trong nh ng v n th c a mình:ườ ủ ộ ườ ấ ữ ầ ơ ủ
“Nay trong th nên có thépở ơ
Nhà th cũng ph i ki t xung phong”ơ ả ế
Bao nhiêu năm qua, văn h c đã không ng ng chi n đu v i b n ngo i xâm, n i ph n.ọ ừ ế ấ ớ ọ ạ ộ ả
M i v n th , m i câu chuy n là m t mũi tên xuyên tr c di n vào lũ c p n c. Trongỗ ầ ơ ỗ ệ ộ ự ệ ướ ướ
Bình Ngô đi cáo, Nguy n Trãi không ng i ng n lên án t i ác c a b n gi c Minh:ạ ễ ạ ầ ộ ủ ọ ặ
“N ng dân đen trên ng n l a hung tànướ ọ ử
Vùi con đ xu ng d i h m tai vỏ ố ướ ầ ạ
D i tr i l a dân, đ muôn nghìn kố ờ ừ ủ ế
Gây binh k t án tr i hai m i nămế ọ ả ươ
B i nhân nghĩa nát c đt tr iạ ả ấ ờ
N ng thu khoá s ch không đm núi"ặ ế ạ ầ
Nh ng v n th Đông A, nh ng v n th Nguy n Khuy n, Tú X ng, nh ng v n th Phanữ ầ ơ ữ ầ ơ ễ ế ươ ữ ầ ơ
B i Châu, Phan Châu Trinh... b ng b ng khí huy t căm thù gi c. Th i ch ng Pháp, ch ngộ ừ ừ ế ặ ờ ố ố
Mĩ c cà m t th h nh ng nhà văn, nhà "th v a c m súng v a c m bút chi n đu.ỏ ộ ế ệ ữ ơ ừ ầ ừ ầ ế ấ
Hàng lo t nh ng bài th ch a Ph m Ti n Du t, Anh Th , Xuân Qu nh, hàng lo t ti uạ ữ ơ ủ ạ ế ậ ơ ỳ ạ ể
thuy t, truy n ng n c a Nguy n Thi, Nguy n Trung Thành, Nguy n Minh Châu... v a làế ệ ắ ủ ễ ễ ễ ừ
bài ca ca ng i lòng yêu n c c a nhân dân, v a là b n cáo tr ng đanh thép tuyên cáo t i ácợ ướ ủ ừ ả ạ ộ
tày tr i c a gi c. B ng cách đi l p hai hình t ng nhân v t th ng Xãm và ch S , nhàờ ủ ặ ằ ố ậ ượ ậ ằ ị ứ
văn Anh Đc đã l t tr n t i ác c a tên Vi t gian và ng i ca lòng yêu n c c a ng i conứ ộ ầ ộ ủ ệ ợ ướ ủ ứờ
gái x Hòn (Hòn Đt). Cũng theo cách đó, Nguy n Đình Thi đã vi t nh ng v n th h bứ ấ ề ế ữ ầ ơ ạ ệ
quân gi c m t Cách th m h i:ặ ộ ả ạ
“Xi ng xích chúng bay không khóa đcề ượ
Tr i đy chim và đt đy hoaờ ầ ấ ầ
Súng đn chúng bay không đánh đcạ ượ
Lòng dân ta yêu n c th ng nhà”ướ ươ
(Đt n c)ấ ướ
B t kì th i đi nào, m i v n th , m i câu văn chi n đu ch ng gi c ngo i xâm cũng làấ ờ ạ ỗ ầ ơ ỗ ế ấ ố ặ ạ
nh ng bài ca đanh thép nh t, kiên c ng nh t. Nh ng bài ca đó th ng th n lên án s phiữ ấ ườ ấ ữ ẳ ắ ự
nghĩa c a quân gi c, chĩa mũi nh n vào t i ác c a chúng. Chi n th ng mà các nhà th , nhàủ ặ ọ ộ ủ ế ắ ơ
văn đt đc có khi là s kinh hãi quân thù. Bài ca Nam qu c s n hà t ng truy n c a Líạ ượ ự ố ơ ươ ề ủ
Th ng Ki t khi đc đc bên b sông Nh Nguy t đã khi n quân gi c khi p s . Nhungườ ệ ượ ọ ờ ư ệ ế ặ ế ợ
bài d t ng gi c làm quân t ng gi c hoang mang, nao núng vì Nguy n Trãi đã ch raụ ướ ặ ướ ặ ễ ỉ
cho chúng hàng lo t các đi m y u. M i bài ca th hi n khí phách, tinh th n quy t chi nạ ể ế ỗ ể ệ ầ ế ế
c a dân t c c vũ thêm lòng yêu n c cho nhân dân.ủ ộ ổ ướ
Đt n c s ch bóng quân thù, đi u đó không có nghĩa là văn h c không còn nhi m vấ ướ ạ ề ọ ệ ụ
chi n đu n a. Đi t ng chi n đu c a văn h c không ph i là quân c p n c, bánế ấ ữ ố ượ ế ấ ủ ọ ả ướ ướ
n c mà là nh ng cái ác, cái x u đang đày đo con ng i. Các truy n ng n B c tranh,ướ ữ ấ ạ ườ ệ ắ ứ
Chi c thuy n ngoài xa (Nguy n Minh Châu), M t ng i Hà N i (Nguy n Kh i) có tínhế ề ễ ộ ườ ộ ễ ả
chi n đu không? T t nhiên là có. Ch ng nào còn nh ng đi u phi nghĩa giày vò conế ấ ấ ừ ữ ề
ng i, ch ng nào còn có nh ng đi u b t an đe d a cu c s ng c a con ng i, ch ng đóườ ừ ữ ề ấ ọ ộ ố ủ ườ ừ
ng i ngh sĩ còn c m bút đ chi n đu.ườ ệ ầ ể ế ấ
B n ch t c a“văn h c là nhân h c”. Khi nhà văn dùng ngòi bút c a mình tham gia ch ngả ấ ủ ọ ọ ủ ố
l i cái ác, cái x u trong xã h i, cũng là lúc h đang th c thi nhi m v là khoa h c c aạ ấ ộ ọ ự ệ ụ ọ ủ
lòng ng i, c a con ng i. M t tr n không ti ng súng này không có máu, nh ng m hôiườ ủ ườ ặ ậ ế ư ồ
và n c m t s không lúc nào v i c n.ướ ắ ẽ ơ ạ