
Đ bài: Vi t B c tiêu bi u cho gi ng th tâm tình ng t ngào tha thi t c a T H uề ệ ắ ể ọ ơ ọ ế ủ ố ữ
Bài m u s 1:ẫ ố
Th T H u d đn v i m i t m lòng, không ch vì n i dung, mà còn do gi ng th tâmơ ố ữ ễ ế ớ ọ ấ ỉ ộ ọ ơ
tình ng t ngào tha thi t và ngh thu t bi u hi n giàu tính dân t c. Đi u này đc b c lọ ế ệ ậ ể ệ ộ ề ượ ộ ộ
khá rõ trong ph n đu bài th Vi t B c c a sách giáo khoa Ng Văn 12.ầ ầ ơ ệ ắ ủ ữ
Gi ng th tâm tình ng t ngào tha thi t c a T H u trong "Vi t B c" (ph n đu) Bài thọ ơ ọ ế ủ ố ữ ệ ắ ầ ầ ơ
nói đn nghĩa tình cách m ng nh ng thi sĩ l i dùng gi ng c a tình th ng, l i c a ng iế ạ ư ạ ọ ủ ươ ờ ủ ườ
yêu đ trò chuy n, giãi bày tâm s . C bài th đc vi t theo l i đi đáp giao duyên c aể ệ ự ả ơ ượ ế ố ố ủ
nam n trong ca dao dân ca và ph n đu này cũng th - nó là l i giãi bày tâm s gi aữ ầ ầ ế ờ ự ữ
ng i đi (ng i v xuôi) v i ng i l i là đng bào Vi t B c. M i lăm năm cáchườ ườ ề ớ ườ ở ạ ồ ệ ắ ườ
m ng thành M i lăm năm y thi t tha m n n ng, ng i đi ng i thành mình - ta, ta -ạ ườ ấ ế ặ ồ ườ ườ ở
mình qu n quýt bên nhau trong m t m i ân tình sâu n ng:ấ ộ ố ặ
Nhìn cây nh núi, nhìn sông nh ngu nớ ớ ồ
Gi ng th tâm tình ng t ngào tha thi t y t o nên âm h ng tr tình sâu đm c a khúcọ ơ ọ ế ấ ạ ưở ữ ậ ủ
hát ân tình cách m ng Vi t B c: t khúc hát d o đu Mình v mình có nh ta... đnạ ệ ắ ừ ạ ầ ề ớ ế
nh ng l i nh n g i, giãi bày Mình đi có nh nh ng ngày, Mình v r ng núi nh ai... Ta điữ ờ ắ ử ớ ữ ề ừ ớ
ta nh nh ng ngày - Mình đây ta đó đng cay ng t bùi...; đn nh ng n i nh da di t sâuớ ữ ắ ọ ế ữ ỗ ớ ế
n ng:ặ
Nh gì nh nh ng i yêuớ ư ớ ườ
Trăng lên đu núi, n ng chi u l ng n ngầ ắ ề ư ươ
Nh t ng b n khói cùng s ngớ ừ ả ươ
S m khuya b p l a ng i th ng đi v .ớ ế ử ườ ươ ề
Nh ng i m n ng cháy l ngớ ườ ẹ ắ ư

Đu con lên r y b t ng b p ngô...ị ẫ ẻ ừ ắ
Ngh thu t bi u hi n giàu tính dân t c trong "Vi t B c" (ph n đu)ệ ậ ể ệ ộ ệ ắ ầ ầ
Th th : Trong ph n đu (cũng nh c bài th ) T H u đã s d ng th th dân t c nh tể ơ ầ ầ ư ả ơ ố ữ ử ụ ể ơ ộ ấ
là th th l c bát. Thi sĩ đã s d ng r t nhu n nhuy n th th này và có nh ng bi n hóa,ể ơ ụ ử ụ ấ ầ ễ ể ơ ữ ế
sáng t o cho phù h p v i n i dung, tình ý câu th . Có câu tha thi t, sâu l ng nh b n câuạ ợ ớ ộ ơ ế ắ ư ố
m đu, có câu nh nhàng th m ng (Nh gì nh nh ng i yêu...), l i có đo n hùngở ầ ẹ ơ ộ ớ ư ớ ườ ạ ạ
tráng nh m t khúc anh hùng ca (Nh ng đng Vi t B c c a ta... Đèn pha b t sáng như ộ ữ ườ ệ ắ ủ ậ ư
ngày mai lên).
K t c u: K t c u theo l i đi đáp giao duyên c a nam n trong ca dao dân ca là k t c uế ấ ế ấ ố ố ủ ữ ế ấ
mang đm tính dân t c, và nh hình th c k t c u này mà bài th có th đi su t 150 câuậ ộ ờ ứ ế ấ ơ ể ố
l c bát không b nhàm chán.ụ ị
Hình nh: T H u có tài s d ng hình nh dân t c m t cách t nhiên và sáng t o trong bàiả ố ữ ử ụ ả ộ ộ ự ạ
th : Nhìn cây nh núi, nhìn sông nh ngu n; m a ngu n su i lũ; b c chân nát đá (sángơ ớ ớ ồ ư ồ ố ướ
t o t câu ca dao: Trông cho chân c ng đá m m). Có nh ng hình nh ch t l c t cu cạ ừ ứ ề ữ ả ắ ọ ừ ộ
s ng th c cũng đm tính dân t c: mi ng c m ch m mu i, m i thù n ng vai; h t hiu lauố ự ậ ộ ế ơ ấ ố ố ặ ắ
xám, đm đà lòng son và đc bi t là hình nh đm đà c a tình giai c p:ậ ặ ệ ả ậ ủ ấ
Th ng nhau, chia c s n lùiươ ủ ắ
Bát c m s n a, chăn sui đp cùng.ơ ẻ ử ắ
Ngôn ng : Tính dân t c đc th hi n rõ nh t trong c p đi t nhân x ng "ta - mình,ữ ộ ượ ể ệ ấ ặ ạ ừ ư
mình - ta" qu n quýt v i nhau và đi t phi m ch "ai". Đây là m t sáng t o đc đáo vàấ ớ ạ ừ ế ỉ ộ ạ ộ
cũng là m t thành công trong ngôn ng th ca c a T H u.ộ ữ ơ ủ ố ữ
Nh c đi u: Trong bài th là nh c đi u dân t c - t th th l c bát: nh p nhàng, tha thi t,ạ ệ ơ ạ ệ ộ ừ ể ơ ụ ị ế
ng t ngào, sâu l ng nh ng bi n hóa, sáng t o, không đn đi u (có lúc hùng tráng nhọ ắ ư ế ạ ơ ệ ư
c nh Vi t B c ra quân", trang nghiêm nh c nh bu i h p c a Trung ng, Chính ph ...)ả ệ ắ ư ả ổ ọ ủ ươ ủ
Gi ng th tâm tình ng t ngào tha thi t và ngh thu t bi u hi n giàu tính dân t c c a Tọ ơ ọ ế ệ ậ ể ệ ộ ủ ố

H u đã góp ph n quan tr ng vào thành công c a bài th Vi t B c làm cho nó nhanh chóngữ ầ ọ ủ ơ ệ ắ
đn v i ng i đc và s ng lâu b n trong lòng nhân dân ta t khi ra đi cho đn hôm nay. ế ớ ườ ọ ố ề ừ ờ ế
Bài M u S 2: ẫ ố
Nhà th T H u, m t trong nh ng lá c đu c a n n văn ngh cách m ng Vi t Nam.ơ ố ữ ộ ữ ờ ầ ủ ề ệ ạ ệ
Th T H u g n bó ch t ch và ph n ánh chân th t v i cu c đu tranh Cách m ng đyơ ố ữ ắ ặ ẽ ả ậ ớ ộ ấ ạ ầ
gian kh . Là m t trong nh ng thành t u xu t s c , k t tinh v đp và h i t tài năng c aổ ộ ữ ự ấ ắ ế ẻ ẹ ộ ụ ủ
T H u, Vi t B c ch a đng nh ng giá tr n i dung và ngh thu t đc s c. Ng i đcố ữ ệ ắ ứ ự ữ ị ộ ệ ậ ặ ắ ườ ọ
đn v i Vi t B c không ph i ch vì Vi t B c là b n tình ca, hùng ca v cách m ng mà nóế ớ ệ ắ ả ỉ ệ ắ ả ề ạ
còn chan ch a "gi ng th tâm tình ng t ngào tha thi t" cùng ngh thu t bi u hi n giàuứ ọ ơ ọ ế ệ ậ ể ệ
tính dân t c c a ông. Đi u này đã đc b c l m t cách rõ nét nh t nh ng v n th đuộ ủ ề ượ ộ ỗ ộ ấ ở ữ ầ ơ ầ
tiên:
- Mình đi mình có nh taớ
M i lăm năm y thi t tha m n n ngườ ấ ế ặ ồ
Mình v mình có nh khôngề ớ
Nhìn cây nh núi, nhìn sông nh ngu nớ ớ ồ
Ti ng ai tha thi t bên c nế ế ồ
Bâng khuâng trong d , b n ch n b c điạ ồ ồ ướ
Áo chàm đa bu i phân liư ổ
C m tay nhau bi t nói gì hôm nayầ ế
- Mình đi, có nh nh ng ngàyớ ữ
M a ngu n su i lũ, nh ng mây cùng mùư ồ ố ữ
Mình v , có nh chi n khuề ớ ế

Mi ng c m ch m mu i, m i thù n ng vai?ế ơ ấ ố ố ặ
Mình v , r ng núi nh aiề ừ ớ
Trám bùi đ r ng, măng mai đ giàể ụ ể
Mình đi, có nh nh ng nhàớ ữ
H t hiu lau xám, đm đà lòng sonắ ậ
Mình v , còn nh núi nonề ớ
Nh khi kháng Nh t, thu còn Vi t Minhớ ậ ở ệ
Mình đi, mình có nh mìnhớ
Tân Trào, H ng Thái, mái đình cây đa?ồ
Vi t B c là m t tác ph m g m 150 câu th l c bát, đc vi t vào tháng 10/1954 khiệ ắ ộ ẩ ồ ơ ụ ượ ế
Trung ng Đng và chính ph , Bác H và cán b t giã "Th đô gió ngàn" đ v v iươ ả ủ ồ ộ ừ ủ ề ề ớ
"Th đô n ng Ba Đình" Bài th đc chia làm hai ph n: ph n đu tái hi n nh ng k ni mủ ắ ơ ượ ầ ầ ầ ệ ữ ỉ ệ
cách m ng và kháng chi n, ph n sau g i vi n c nh t i sáng c a đt n c và ng i caạ ế ấ ợ ễ ả ươ ủ ấ ướ ợ
công n c a Đng, Bác H đi v i dân t c.ơ ủ ả ồ ố ớ ộ
Vi t B c đc t ch c k t c u theo l i đi đáp gi a k và ng i đi, gi a đng bàoệ ắ ượ ổ ứ ế ấ ố ố ữ ẻ ở ườ ữ ồ
mi n ng c và cán b v xuôi. Có th nói đây chính là m t y u t quan tr ng góp ph nề ượ ộ ề ể ộ ế ố ọ ầ
làm nên gi ng th tâm tình ng t ngào tha thi t c a c bài th . Đi u này đc th hi n r tọ ơ ọ ế ủ ả ơ ề ượ ể ệ ấ
rõ hình th c văn b n. m i ph n th đu có d u g ch ngang báo hi u l i phát ngônở ứ ả Ở ỗ ầ ơ ề ấ ạ ệ ờ
tr c ti p c a m t ch th tr tình. N u nh ng đo n th in nghiêng là l i ng i l iự ế ủ ộ ủ ể ữ ế ữ ạ ơ ờ ườ ở ạ
m h i g i nh c k lên đng thì đo n th in đng là l i chân tình nh n nh ôn l i kướ ỏ ợ ắ ẻ ườ ạ ơ ứ ờ ắ ủ ạ ỉ
ni m sâu đm trong lòng ng i ra đi. Bài th m đu b ng hàng lo t câu h i ng t ngào:ệ ậ ườ ơ ở ầ ằ ạ ỏ ọ
- Mình đi mình có nh taớ
M i lăm năm y thi t tha m n n ngườ ấ ế ặ ồ

Mình v mình có nh khôngề ớ
Nhìn cây nh núi, nhìn sông nh ngu nớ ớ ồ
M i đc nh ng câu th , ta th y đc đây là l i g i nh c c a ng i l i v k ni mớ ọ ữ ơ ấ ượ ờ ợ ắ ủ ườ ở ạ ề ỉ ệ
m i lăm năm y. M t lo t các t "có nh " đc đi p đi đi p l i liên t c đã th hi nườ ấ ộ ạ ừ ớ ượ ệ ệ ạ ụ ể ệ
tâm tr ng c a ng i l i - tâm tr ng băn khoăn lo âu r ng: không bi t cán b chi n khu,ạ ủ ườ ở ạ ạ ằ ế ộ ế
cán b v xuôi có còn nh nh ng ngày thánh chi n khu Vi t B c n a hay không. Ng iộ ề ớ ữ ở ế ệ ắ ữ ườ
đi, k qu n quýt bên nhau trong m i tình thi t tha, m n n ng ta - mình, mình - ta .ẻ ở ấ ố ế ặ ồ
V i cách x ng hô, ta - mình, T H u d ng nh đã đem t t c kí c yêu th ng tìnhớ ư ố ữ ườ ư ấ ả ứ ươ
nghĩa đ ph vào cu c chia tay gi a đng bào kháng chi n v i đng bào chi n khu. Cu cể ổ ộ ữ ồ ế ớ ồ ế ộ
chia tay v i tâm tr ng chia tay v i tâm tr ng b n r n, bâng khuâng, l u luy n c a hai ng iớ ạ ớ ạ ị ị ư ế ủ ườ
t ng g n bó sâu n ng, b n lâu.ừ ắ ặ ề
Ti ng hát c a ai tha thi t c t lên bên c n hay chính ti ng lòng tha thi t c a ng i Vi tế ủ ế ấ ồ ế ế ủ ườ ệ
B c làm cho ng i ra đi th t s xúc đng:ắ ườ ậ ự ộ
Ti ng ai tha thi t bên c nế ế ồ
Bâng khuâng trong d b n ch n b c điạ ồ ồ ướ
C nh chia tay gi a ng i Vi t B c và ng i Cách m ng đc tác gi tái hi n l i th tả ữ ườ ệ ắ ườ ạ ượ ả ệ ạ ậ
xúc đng qua hai câu:ộ
Áo chàm đa bu i phân li...ư ổ
C m tay nhau bi t nói gì hôm nayầ ế
Cách nói C m tay nhau bi t nói gì hôm nay g i nhi u liên t ng cho ng i đc. Trongầ ế ợ ề ưở ườ ọ
phút chia ly l u luy n, b n r n, k , ng i đi không th nói thành l i chăng?. Hay ng nư ế ị ị ẻ ở ườ ể ờ ổ
ngang n i ni m th ng nh , r i b i bao k ni m su t m i lăm năm thi t tha, m n n ngỗ ề ươ ớ ố ờ ỉ ệ ố ườ ế ặ ồ
không th nói h t thành l i. Dù hi u theo cách nào thì t t c đu th hi n s xúc đngể ế ờ ể ấ ả ề ể ệ ự ộ
b i h i và s g n bó gi a đng bào chi n khu và cán b kháng chi n.ồ ồ ự ắ ữ ồ ế ộ ế

