Đ bài: Anh ch hãy ch ng minh nhân v t ng i v nh t trong tác ph m V Nh tề ị ứ ậ ườ ợ ặ ẩ ợ ặ
vô danh nh ng không vô nghĩa, bóng dáng c a ch g i lên s m t s m áp mangư ủ ị ợ ự ộ ự ấ
đn m t làn gió t i mát cho cu c s ng bên b cái ch tế ộ ươ ộ ố ờ ế
Bài làm
V nh t là tác ph m đc s c, tiêu bi u nh t trong s nghi p sáng tác c a nhà văn Kimợ ặ ẩ ặ ắ ể ấ ự ệ ủ
Lân. N i dung truy n k v anh Tràng xóm ng c , làm ngh kéo xe bò thuê. Gi a tr nộ ệ ể ề ở ụ ư ề ữ ậ
đói kinh hoàng nuôi thân còn khó, th mà b t ng , anh dám đèo bòng thêm cô v nh t.ế ấ ờ ợ ặ
Kim Lân đã sáng t o ra tình hu ng nh t v r t đc đáo, đng th i v n d ng ngôn ngạ ố ặ ợ ấ ộ ồ ờ ậ ụ ữ
bình dân t nhiên, m c m c đ kh c h a tính cách c a t ng nhân v t. T bà c T đnự ộ ạ ể ắ ọ ủ ừ ậ ừ ụ ứ ế
anh Tràng và ng i v nh t, nhân v t nào cũng sinh đng và chân th c.ườ ợ ặ ậ ộ ự
Ngay cái tên truy n là V nh t cũng g i cho ng i đc nhi u liên t ng thú v . Nhân v tệ ợ ặ ợ ườ ọ ề ưở ị ậ
v nh t đc tác gi miêu t r t tinh t , phù h p v i di n bi n tâm tr ng t ng tìnhợ ặ ượ ả ả ấ ế ợ ớ ễ ế ạ ở ừ
hu ng khác nhau. Ch đã đem l i ni m vui m áp và h nh phúc gia đình cho m con Tràngố ị ạ ề ấ ạ ẹ
trong c nh ng m p mé gi a s s ng và cái ch t. Vì th nhân v t này ch a đng ý nghĩaả ộ ấ ữ ự ố ế ế ậ ứ ự
nhân văn sâu s c, góp ph n hoàn thi n giá tr hi n th c và nhân đo c a tác ph m.ắ ầ ệ ị ệ ự ạ ủ ẩ
Th ng th ng, các nhân v t trong tác ph m dù là chính hay ph đu có m t cái tên đườ ườ ậ ẩ ụ ề ộ ể
g i, đ phân bi t gi a nhân v t này v i nhân v t khác. Đôi khi, tên nhân v t cũng bao hàmọ ể ệ ữ ậ ớ ậ ậ
m t d ng ý nào đó c a tác gi ho c có th toát lên t t ng ch đ c a tác ph m.ộ ụ ủ ả ặ ể ư ưở ủ ề ủ ẩ
Truy n ng n v nh t c a Kim Lân đã đc nhà văn Nguy n Kh i nh n xét là: “D ngệ ắ ợ ặ ủ ượ ễ ả ậ ườ
nh ch ng có gì c nh ng l i có kh năng làm kinh đng lòng ng i”. Cho nên, khi tácư ẳ ả ư ạ ả ộ ườ
gi c tình không đt tên cho nhân v t c a mình và l y nhân v t không tên y làm nhanả ố ặ ậ ủ ấ ậ ấ
đ tác ph m thì ch c h n đó là m t d ng ý ngh thu t sâu xa.ề ẩ ắ ẳ ộ ụ ệ ậ
C t truy n xoay quanh s ki n “ nh t v " b t ng và tr trêu c a anh Tràng. Nhà Tràngố ệ ự ệ ặ ợ ấ ờ ớ ủ
ch có hai m con cái xóm nghèo ven ch . Là dân ng c nên Tràng b khinh r . Đã th ,ỉ ẹ ở ợ ụ ư ị ẻ ế
anh ta v a lu ng tu i l i v a x u trai nên v . Trong hoàn c nh bình th ng, Tràngừ ố ổ ạ ừ ấ ế ợ ả ườ
không th c i đc v , y v y mà gi a n n đói kh ng khi p, anh ta l i “nh t" đcể ướ ượ ợ ấ ậ ữ ạ ủ ế ạ ặ ượ
“v ” m t cách t m ph t m phào, ch ng c n ph i c i xin gì.ợ ộ ầ ơ ầ ẳ ầ ả ướ
Nhân v t v nh t xu t hi n trong b i c nh tr n đói năm 1945 đang di n ra vô cùng kh ngậ ợ ặ ấ ệ ố ả ậ ễ ủ
khi p. Ng i ch t đói nh ng r . Qu bay vù vù nh nh ng đám mây đen trên n n tr i.ế ườ ế ư ả ạ ạ ư ữ ề ờ
Đoàn ng i ch y đói t nh ng vùng Nam Đnh, Thái Bình đi chi u lũ l t nh nh ngườ ạ ừ ữ ị ộ ế ượ ư ữ
bóng ma xanh xám, n m ng n ngang kh p l u ch . Không khí v n mùi m th i c a rácằ ổ ắ ề ợ ẩ ẩ ố ủ
r i và mùi gây c a xác ng i.ưở ủ ườ
Ch ng ai bi t g c tích c a ch ta đâu? Cha m là ai? Anh em th nào? T t c đuẳ ế ố ủ ị ở ẹ ế ấ ả ề
không. Ch bi t ngày ngày, ch ng i l n vào đám đàn bà con gái t t p tr c c a kho thócỉ ế ị ồ ẫ ụ ậ ướ ử
đ nh t nhanh h t r i h t vãi hay ch có ai thuê m n vi c gì thì làm đ ki m s ng.ể ặ ạ ơ ạ ờ ướ ệ ể ế ố
V hình th c, ch ta cũng gi ng nh bao k đói khát khác: Áo qu n t t i nh t đa…ề ứ ị ố ư ẻ ầ ả ơ ư ổ ỉ
ng i g y vêu vao, trên cái khuôn m t l i cày xám x t ch còn th y hai con m t… Ch làườ ầ ặ ưỡ ị ỉ ấ ắ ị
hi n thân c a hàng tri u con ng i b n cùng, đói rách, tha ph ng c u th c và r i sệ ủ ệ ườ ầ ươ ầ ự ồ ẽ
ch t g c n i đu đng xó ch .ế ụ ơ ầ ườ ợ
L n đu, ch ta xu t hi n tr c m t Tràng v i cách nói năng đi đáp t ra b o d n. Chầ ầ ị ấ ệ ướ ắ ớ ố ỏ ạ ạ ị
quen Tràng b i câu hò ch i cho đ nh c c a anh và nh ng l i chòng gh o c a m i ng i.ở ơ ỡ ọ ủ ữ ờ ẹ ủ ọ ườ
Khi nghe Tràng hò: Mu n ăn c m tr ng m y giò này – L i đây mà đy xe bò v i anh, nìố ơ ắ ấ ạ ẩ ớ
và b m y cô b n đy vai chòng gh o… th c i nh n c n , cong c n nói v i Tràng:ị ấ ạ ẩ ẹ ị ườ ư ắ ẻ ớ ớ
Này, nhà tôi i, nói th t hay nói khoác đy? Th lon ton ch y l i đy xe cho Tràng, đùaơ ậ ấ ị ạ ạ ẩ
b n v i anh và li c m t c i tít làm cho anh Tràng thích l m. Chuy n ch có th và Tràngỡ ớ ế ắ ườ ắ ệ ỉ ế
cũng quên ngay. L n sau, Tràng v a tr hàng xong đang ng i u ng n c ngoài c ng chầ ừ ả ồ ố ướ ở ổ ợ
tình thì th đâu s m s m ch y đn, s ng s a trách anh: Điêu! Ng i th mà điêu ! Hômị ở ầ ầ ạ ế ư ỉ ườ ế
y leo l o cái m m h n xu ng, th mà m t m t. G p l i ch ta, Tràng không nh n ra vìấ ẻ ồ ẹ ố ế ấ ặ ặ ạ ị ậ
ch ta khác quá. M t lúc sau nh ra, Tràng toét mi ng c i, đon đ: Này h ng ng i xu ngị ộ ớ ệ ườ ả ẵ ồ ố
ăn mi ng gi u đã. Ch ta ngúng ngu y: Có ăn gì thì ăn, ch ăn gi u. Th y Tràng v vào túiế ầ ị ẩ ả ầ ấ ỗ
khoe Rích b cu… hai con m t trũng hoáy c a th t c thì sáng lên, th đon đ: Ăn th t nhá!ố ắ ủ ị ứ ị ả ậ
ăn thì ăn s gì.ừ ợ
Ch ta đang đói. Đói l m! Cái đói cào c u ru t gan khi n ch ta quên h n ý t c a m tị ắ ấ ộ ế ị ẳ ứ ủ ộ
ng i con gái tr c ng i đàn ông ch m i quen m t hai l n: Th c m đu ăn m t ch pườ ướ ườ ỉ ớ ộ ầ ị ắ ầ ộ ặ
b n bát bánh đúc li n ch ng chuy n trò gì. Ăn xong th c m d c đôi đũa qu t ngangố ề ẳ ệ ị ầ ọ ệ
mi ng r i v a th v a khen: Hà, ngon! Mê m i ăn nh ch a t ng đc ăn bao gi , nhệ ồ ừ ở ừ ả ư ư ừ ượ ờ ư
th là ch ta không ph i m i đói m t ngày mà đã đói c tu n, đói s p ch t. Qu là cái đóiế ị ả ớ ộ ả ầ ắ ế ả
đã đy lùi sĩ di n và nhân cách. Tuy nhiên, ăn xong ch ta cũng bi t đùa cho đ x u h : vẩ ệ ị ế ỡ ấ ổ ề
ch y th y h t ti n thì b b . Tràng c i nh t: Làm đch gì có v , r i t nhiên b t raị ấ ấ ụ ề ỏ ố ườ ạ ế ợ ồ ự ậ
câu nói: Này nói đùa ch có v v i t thì ra khuân hàng lên xe r i cùng v . T ng gi nứ ề ớ ớ ồ ề ưở ỡ
cho vui, ai ng ch ta theo v th t. Th là ch ta thành v Tràng c nh là m t trò đùa. Hayờ ị ề ậ ế ị ợ ứ ư ộ
nói nh tác gi là chuy n t m ph t m phào đâu có hai b n, y th mà thành v thànhư ả ệ ầ ơ ầ ậ ấ ế ợ
ch ng.ồ
Ng i đàn bà y đã ch p nh n theo không m t gã đàn ông xa l , x u xí tr c h t là đ cóườ ấ ấ ậ ộ ạ ấ ướ ế ể
mi ng ăn, sau là đ có m t n i n ng t a cho kh i ch t đói ch đã có tình c m gì v iế ể ộ ơ ươ ự ỏ ế ứ ả ớ
nhau đâu?! Nghĩ cũng x u h nên trên đng theo “ch ng” v nhà, ch ta ch bi t nói gì,ấ ổ ườ ồ ề ị ả ế
ch ng ng ngùng và khó ch u khi th y m i ng i nhìn mình b ng con m t tò mò.ỉ ượ ị ấ ọ ườ ằ ắ
M t ng i đàn ông m i quen đôi l n, nay hào phóng đãi ăn m t b a no, ngoài ra khôngộ ườ ớ ầ ộ ữ
bi t tính tình ra sao, gia c nh th nào, ch nghe nói là ch a có v , y v y mà ch ta đi theoế ả ế ỉ ư ợ ấ ậ ị
ngay, không đn đo, s hãi gì. Li u lĩnh chăng? Nh d chăng? M c k ! Theo anh ta đắ ợ ề ẹ ạ ặ ệ ể
đc ăn, đc s ng cái đã! V ch ng là chuy n lâu dài, bi t đâu mà tính tr c. Kh i đói,ượ ượ ố ợ ồ ệ ế ướ ỏ
kh i ch t lúc này là quan tr ng nh t. M i cái khác th y u t t. Th m i bi t cái đói ghêỏ ế ọ ấ ọ ứ ế ấ ế ớ ế
g m, kinh kh ng bi t ch ng nào!ớ ủ ế ừ
Trên đng theo Tràng v nhà, ch ta v a x u h , t i nh c l i v a lo l ng, ph p ph ng,ườ ề ị ừ ấ ổ ủ ụ ạ ừ ắ ấ ỏ
x u h , t i nh c vì d u có lâm vào b c đng cùng thì ch ta cũng không sao tránh kh iấ ổ ủ ụ ẫ ướ ườ ị ỏ
ti ng x u là “đàn bà theo giai” trong xã h i phong ki n đy r y nh ng đnh ki n n ng nế ấ ộ ế ầ ẫ ữ ị ế ặ ề
lúc đó. Còn lo l ng, ph p ph ng vì không bi t li u cái anh chàng mà ch đánh li u theo vắ ấ ỏ ế ệ ị ề ề
làm v này có giúp ch thoát kh i ch t đói và nh ng ng i trong gia đình anh ta có thôngợ ị ỏ ế ữ ườ
c m mà ch p nh n ch hay không? Chuy n làm “v ” đn v i ch quá b t ng khi n lòngả ấ ậ ị ệ ợ ế ớ ị ấ ờ ế
ch không yên. Bên c nh dáng đi u ph n ph khác th ng c a Tràng, v e th n, ng ngị ạ ệ ở ở ườ ủ ẻ ẹ ượ
ng p c a ch ta l i càng n i b t: Ng i đàn bà đi sau h n ch ng ba b n b c. Th c p cáiậ ủ ị ạ ổ ậ ườ ắ ừ ố ướ ị ắ
thúng con, đu h i cúi xu ng, cái nón rách tàng nghiêng nghiêng che khu t đi n a m t.ầ ơ ố ấ ử ặ
Nhà văn th t s đã hi u th u tâm tr ng và th hi n đc nh ng gì đang di n ra trong lòngậ ự ể ấ ạ ể ệ ượ ữ ễ
ng i đàn bà y k t Khi ch đt b c trên con đng xa l . Nh n l i làm v Tràng r iườ ấ ể ừ ị ặ ướ ườ ạ ậ ờ ợ ồ
theo anh v nhà, b c đu ch ta đã có đc v nhu mì, khép nép c a m t cô dâu. Ch c làề ướ ầ ị ượ ẻ ủ ộ ắ
v i ch , con đng y dài d ng d c, b i không bi t cái gì đang ch đi ch , li u ch cóớ ị ườ ấ ằ ặ ở ế ờ ợ ị ệ ị
đc đón nh n m t cách d dàng? Li u hành đng “Cũng li u nh m m t đa chân" nàyượ ậ ộ ễ ệ ộ ề ắ ắ ư
có mang l i cho ch đc chút h nh phúc m áp nào chăng hay l i kh n n n h n, cayạ ị ượ ạ ấ ạ ố ạ ơ
đng h n tình c nh c a ch bây gi ? Bao nhiêu lo l ng, ph p ph ng khi n ch s t ru t b tắ ơ ả ủ ị ờ ắ ấ ỏ ế ị ố ộ ậ
ra câu h i: s p đn ch a? v n ch a đn à? R i l i: Nhà có ai không?ỏ ắ ế ư ẫ ư ế ồ ạ
V t i nhà Tràng, th y cái nhà v ng teo đng rúm ró trên m nh v n m c l n nh nề ớ ấ ắ ứ ả ườ ọ ổ ổ
nh ng búi c d i, trong nhà, niêu bát, x ng áo v t b a b n c trên gi ng, d i đt, thìữ ỏ ạ ố ứ ừ ộ ả ườ ướ ấ
ch ta không kh i chán n n, th t v ng: Th đo m t nhìn xung quanh, cái ng c g y lép nhôị ỏ ả ấ ọ ị ả ắ ự ầ
lên, nén m t ti ng th dài. Hóa ra gia c nh c a anh chàng m i ban tr a còn v v vào túiộ ế ở ả ủ ớ ư ỗ ỗ
khoe rích b cu là th này đây! Ch còn bi t làm sao đc n a? Vi c đã r i! Th t v ng,ố ế ị ế ượ ữ ệ ồ ấ ọ
bu n t i, chua xót quá nên m c cho Tràng lăng xăng, đon đ, ch ta nh ch mép c i nh tồ ủ ặ ả ị ế ườ ạ
nh o. Tràng m i ng i, ch ta ch ng i m m xu ng mép gi ng, hai tay ôm kh kh cáiẽ ờ ồ ị ỉ ồ ớ ố ườ ư ư
thúng, m t b n th n… Ngh thu t miêu t kĩ càng, t m n c a Kim Lân chi ti t t ngặ ầ ầ ệ ậ ả ỉ ẩ ủ ở ế ưở
nh r t bình th ng này khi n ng i đc ph i chú ý. Sao đã đc Tràng m i ng i mà chư ấ ườ ế ườ ọ ả ượ ờ ồ ị
ch ng i m m xu ng mép gi ng? Thì ra cái th ng i t m b , dè d t y cũng là cái thỉ ồ ớ ố ườ ế ồ ạ ợ ặ ấ ế
c a tâm tr ng ng n ngang trăm m i. Li u ch ng i này có ph i là c a ch không? Li uủ ạ ổ ố ệ ỗ ồ ả ủ ị ệ
mái nhà cũ kĩ, xiêu v o này có ph i là n i ch dung thân? Đc bi t là c nh ch ta hai tayẹ ả ơ ị ặ ệ ả ị
ôm kh kh cái thúng m t b n th n. Ph i chăng vì căn nhà rúm ró c a m con Tràng quáư ư ặ ầ ầ ả ủ ẹ
ch t ch i, ch ta ch ng bi t đ cái thúng vào đâu? Hay vì gi đây, cái thúng là tài s n duyậ ộ ị ẳ ế ể ờ ả
nh t nên ch ch ng n r i? Hay là ch ta s b đi ngay? Ch b n th n vì ng ngàng, vì m iấ ị ẳ ỡ ờ ị ẽ ỏ ị ầ ầ ỡ ả
nghĩ t i chuy n b ng d ng thành v c a mình. Nó là th c mà c nh không ph i th c,ớ ệ ỗ ư ợ ủ ự ứ ư ả ự
khó có th tin là s th c. Làm v , làm dâu mà nh th này ? L y ch ng, đám c i, r cể ự ự ợ ư ế ư ấ ồ ướ ướ
dâu… Cái h nh phúc l n nh t c a đi ng i con gái ch có đc h ng chút nào đâu?ạ ớ ấ ủ ờ ườ ị ượ ưở
Bu n l m! T i l m! Ch không nói đc nên l i b i c t ti ng, ch c ch n ch s khóc.ồ ắ ủ ắ ị ượ ờ ở ấ ế ắ ắ ị ẽ
N i đau không trào ra thành n c m t mà ch y ng c vào trong nên càng đau, càng t i.ỗ ướ ắ ả ượ ủ
Lâm vào cái c nh ph i theo không Tràng, ch ta v a t i ph n, v a ng ng ng p. G p bàả ả ị ừ ủ ậ ừ ượ ậ ặ
c T , ch e th n, khép nép. Tr c khi g p Tràng, hoàn c nh nghi t ngã khi n ch ta cóụ ứ ị ẹ ướ ặ ả ệ ế ị
lúc thành ra k tr tr n, trâng tráo, nh ng b n ch t ch ta không ph i nh v y.ẻ ơ ẽ ư ả ấ ị ả ư ậ
Tuy nhiên, ngòi bút c a Kim Lân không ch tinh t mà còn r t nhân h u. Ông không mu nủ ỉ ế ấ ậ ố
xoáy sâu vào nh ng n i tr trêu xót xa, đau lòng y. Khi vi t truy n ng n v nh t, m cữ ỗ ớ ấ ế ệ ắ ợ ặ ặ
d u l y b i c nh là n n đói kh ng khi p do phát xít Nh t và th c dân Pháp gây ra đuầ ấ ố ả ạ ủ ế ậ ự ầ
năm t D u (1945) làm h n hai tri u đng bào t mi n B c đn mi n Trung b ch t đói,Ấ ậ ơ ệ ồ ừ ề ắ ế ề ị ế
nh ng dù trong tình hu ng bi th m đn đâu, th m chí k bên cái ch t thì nhân v t c aư ố ả ế ậ ề ế ậ ủ
Kim Lân v n khao khát h nh phúc, v n tin vào cu c s ng và hi v ng t ng lai, v nẫ ạ ẫ ộ ố ọ ở ươ ẫ
mu n s ng cho ra con ng i.ố ố ườ
cu i truy n, cái khát v ng mãnh li t đc s ng, đc h nh phúc c a nhân v t v nh tỞ ố ệ ọ ệ ượ ố ượ ạ ủ ậ ợ ặ
đã b c l ra m t cách h n h u, t nhiên. Tuy không tìm th y s no đ nh ng d u sao chộ ộ ộ ồ ậ ự ấ ự ủ ư ẫ ị
cũng v i b t đc n i lo khi bi t nhà Tràng ch có m t m già. Ch hi u nh th là ít cóơ ớ ượ ỗ ế ỉ ộ ẹ ị ể ư ế
kh năng b h t h i, xua đu i. Mà đy ch ng ph i đã là m t n a s s ng r i sao?ả ị ắ ủ ổ ấ ẳ ả ộ ử ự ố ồ
Tr c s c m thông, s n lòng ch p nh n c a ng i m già và s c u mang c a Tràng,ướ ự ả ẵ ấ ậ ủ ườ ẹ ự ư ủ
ch đã tr thành m t ng i đàn bà khác h n. N u nh hôm qua, cái đói đã làm m t điị ở ộ ườ ẳ ế ư ấ
nh ng gì là n tính ch thì hôm nay, ch sau m t b a ăn no, m t đêm ng m d i máiữ ữ ở ị ỉ ộ ữ ộ ủ ấ ướ
nhà bình yên thì v đp y đã tr v v i ch . Ch b t đu vun vén cho t m c a mình.ẻ ẹ ấ ở ề ớ ị ị ắ ầ ổ ấ ủ
Ch quét d n sân nhà s ch s , gánh n c đ đy ang. Có bàn tay săn sóc c a ch , căn nhàị ọ ạ ẽ ướ ổ ầ ủ ị
t i tàn, tăm t i c a m con Tràng nh sáng s a, g n gh h n ra. S s ng đã tr v v iồ ố ủ ẹ ư ủ ọ ẽ ẳ ự ố ở ề ớ
ng i, v i c nh. S thay đi y khi n Tràng không kh i ng c nhiên: Tràng nom th hômườ ớ ả ự ổ ấ ế ỏ ạ ị
nay khác l m, rõ ràng là ng i đàn bà hi n h u đúng m c không còn v gì chao chát,ắ ườ ề ậ ự ẻ
ch ng l n nh m y l n Tràng g p ngoài t nh. Cho đn lúc này, ch m i có c m giácỏ ỏ ư ấ ầ ặ ở ỉ ế ị ớ ả
chuy n làm v c a mình là th t. Ng i đàn bà vô danh nh ng không vô nghĩa b i ch đãệ ợ ủ ậ ườ ư ở ị
đem l i ni m vui và sinh khí cho m con Tràng.ạ ề ẹ
Nét đp bên trong c a ng i v nh t còn th hi n qua m t chi ti t r t nh . Trong b aẹ ủ ườ ợ ặ ể ệ ộ ế ấ ỏ ữ
