intTypePromotion=1

Ảnh hưởng của nhiệt độ, ẩm độ, chỉ số ẩm nhiệt -THI (Temperature humidity index) đến lượng nước uống, lượng thức ăn ăn vào và năng suất, chất lượng sữa của bò lai F1, F2 nuôi tại Ba Vì trong mùa hè

Chia sẻ: Nguyen Nhi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:9

0
157
lượt xem
14
download

Ảnh hưởng của nhiệt độ, ẩm độ, chỉ số ẩm nhiệt -THI (Temperature humidity index) đến lượng nước uống, lượng thức ăn ăn vào và năng suất, chất lượng sữa của bò lai F1, F2 nuôi tại Ba Vì trong mùa hè

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nhiệt độ môi trường và độ ẩm là yếu tố chính ảnh hưởng đến sản xuất sữa, đặc biệt là bò sữa năng suất cao (Kadzere và cộng sự., 2002), vì chúng ảnh hưởng cả lượng thức ăn ăn vào và lượng nhiệt sản xuất ra trong quá trình trao đổi chất. Các nghiên cứu về bò sữa đã tập trung rất nhiều vào cải tiến di truyền và dinh dưỡng để nâng cao năng suất sữa, nhưng lại có rất ít các nghiên cứu về khả năng điều hoà nhiệt của bò sữa hiện nay (Kadzere và cộng sự.,...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Ảnh hưởng của nhiệt độ, ẩm độ, chỉ số ẩm nhiệt -THI (Temperature humidity index) đến lượng nước uống, lượng thức ăn ăn vào và năng suất, chất lượng sữa của bò lai F1, F2 nuôi tại Ba Vì trong mùa hè

  1. V−¬ng TuÊn Thùc – ¶nh h−ëng cña nhiÖt ®é, Èm ®é, chØ sè Èm nhiÖt - THI. . . nh hư ng c a nhi t , m , ch s m nhi t -THI (Temperature humidity index) n lư ng nư c u ng, lư ng th c ăn ăn vào và năng su t, ch t lư ng s a c a bò lai F1, F2 nuôi t i Ba Vì trong mùa hè Vương Tu n Th c1, Vũ Chí Cương2, Nguy n Th c Hoà3 và Nguy n Thi n Trư ng Giang2 1 Trung tâm Nghiên c u bò và ng c Ba Vì, Vi n Chăn nuôi; 2 B môn Nghiên c u bò; 3B môn Sinh lý Sinh hoá, Vi n Chăn nuôi Tác gi liên h : TS. Vũ Chí Cương, Phó Vi n trư ng Vi n Chăn nu«i T: 0912121506, Email: vccuong@netnam.vn Abstract Effects of temperature, humidity and THI on water consumption, feed intake, milk yield and milk quality of F1, F2 dairy cross breed lactating cow in summer at BaVi Cattle and Forage Research Centre One experiment with 20 dairy crossbred cows, namely F1 and F2 rearing in small holders farms in Bavi was conducted to investigate the possible effects of temperature, relative humidity and THI on feed intake, water consumption and milk yield of cows during summer time. It was found that the temperature, relative humidity and THI had negative effects on water consumption, dry matter intake of roughage, milk yield of dairy cows in the summer time. These effects were more serious in F2 cows than those in F1. However, no effect of temperature, relative humidity and THI on milk compositions was found. Key words: Cows; THI; Water; Feed intake; Milk yield tv n Nhi t môi trư ng và m là y u t chính nh hư ng n s n xu t s a, c bi t là bò s a năng su t cao (Kadzere và c ng s ., 2002), vì chúng nh hư ng c lư ng th c ăn ăn vào và lư ng nhi t s n xu t ra trong quá trình trao i ch t. Các nghiên c u v bò s a ã t p trung r t nhi u vào c i ti n di truy n và dinh dư ng nâng cao năng su t s a, nhưng l i có r t ít các nghiên c u v kh năng i u hoà nhi t c a bò s a hi n nay (Kadzere và c ng s ., 2002). Tăng năng su t s a có nghĩa là tăng lư ng th c ăn ăn vào và tăng s n xu t nhi t do t 5 n 250C, ây là vùng nhi t trao i ch t. Bò s a thích h p nh t v i kho ng nhi t 0 trung tính (Roenfeldt, 1998). Khi nhi t > 26 C, bò s a t t i i m, mà t i ó chúng không còn kh năng làm mát cơ th ư c n a và rơi vào tr ng thái stress nhi t. Stress nhi t ư c c trưng b i tăng nh p th và nhi t tr c tràng, trao i ch t sút kém, gi m lư ng th c ăn ăn vào nên năng su t s a, sinh s n gi m (Bandaranayaka và Holmes, 1976). V i m c ích bư c u xác nh nh hư ng c a nhi t , m trong mùa hè n lư ng nư c u ng, lư ng th c ăn ăn vào, năng su t và ch t lư ng s a c a bò lai F1, F2 giai o n ang khai thác s a tài này ã ư c ti n hành. V t li u và phương pháp nghiên c u i tư ng nghiên c u th i gian và a i m tài ư c th c hi n t 1/5/2005 và k t thúc vào 31/7/2005 trên 20 bò lai hư ng s a (Lai Sind × Holstein Friesian) F1(50% HF - 10 con), F2 (75% HF - 10 con) ang khai thác s a t i Trung tâm Nghiên c u bò và ng c Ba Vì trong mùa hè. Bò ư c nuôi nh t t i các
  2. ViÖn Ch¨n nu«i - T¹p chÝ Khoa häc C«ng nghÖ Ch¨n nu«i - Sè 4 (Th¸ng 2-2007) nông h , có ng u v : l a v t s a (l a 3- 5), tháng v t s a (t tháng th 2 - 4) và năng su t s a. Phương pháp nghiên c u nh hư ng c a nhi t , m , ch s nhi t m (THI) n lư ng th c ăn thu nh n, lư ng nư c tiêu th hàng ngày và năng su t, ch t lư ng s a bò s a Di n bi n nhi t , m môi trư ng ư c t ng h p t s li u c a Tr m khí tư ng thu văn óng t i Trung tâm Nghiên c u bò và ng c Ba Vì. Di n bi n nhi t , m chu ng nuôi ư c o b ng máy t ng Sato (do Nh t B n s n xu t) vào 3 th i i m: sáng (7 gi ), trưa (13 gi ), chi u (17 gi ). Ch s nhi t m THI (Temperature Humidity Index) c a t ng ngày, t ng th i i m trong ngày tính theo công th c c a Frank Wiersma (1990): bên khô (0C) + (0,36 × Nhi t bên ư t (0C)) + 41,2 THI = Nhi t Lư ng th c ăn thu nh n c a bò s a, ư c theo dõi t ng cá th b ng phương pháp cân lư ng th c ăn cho ăn và th c ăn th a hàng ngày. Lư ng ch t khô ăn vào (CKAV) (kg/con/ngày) = [(lư ng th c ăn cho ăn) × (hàm lư ng v t ch t khô c a th c ăn cho ăn)] - [(lư ng th c ăn th a) × hàm lư ng v t ch t khô c a th c ăn th a)]. Lư ng nư c tiêu th ư c theo dõi t ng cá th b ng phương pháp cân, o (lit/con/ngày). Lư ng nư c tiêu th (lít/con/ngày) = (lư ng nư c cho vào xô) - (lư ng nư c còn l i trong xô). Năng su t s a ư c xác nh b ng phương pháp cân tr c ti p lư ng s a hàng ngày t i th i i m v t s a. Các thành ph n c a s a ư c xác nh b ng máy Lactor Star c a c. Các s li u thu ư c ư c x lý trên máy tính v i ph n m m Excel và Minitab, b ng các thu t toán: phân tích phương sai (ANOVA), tương quan, h i quy tuy n tính b c nh t v i mô hình th ng kê Y= a + bx lư ng hoá quan h gi a nhi t , m , THI c a môi trư ng và chu ng nuôi v i lư ng nư c u ng, lư ng th c ăn ăn vào và năng su t s a c a bò lai F1 , F2 nuôi t i Ba Vì trong mùa hè. K t qu và th o lu n nh hư ng c a thay i nhi t , m và THI trong mùa hè n lư ng th c ăn ăn vào, lư ng nư c u ng bò F1, F2 Không có sai khác v CKAV gi a bò F1 và F2 (P > 0,05), nhưng bò F2 u ng nhi u nư c hơn bò F1 (P < 0,05) (B ng 1). B ng 1. Lư ng th c ăn ăn vào, lư ng nư c u ng c a bò F1, F2 F1 (n=504 l n quan sát) F2 (n=370 l n quan sát) Ch tiêu Min Max Mean ± SE Min Max Mean ± SE 11,1a ± 0,1 12,14a ± 0,05 Th c ăn ăn vào KgVCK) 13,4 10,0 15,48 9,49 39,0 a ± 0,2 48,64b ± 0,57 Nư c u ng (lít) 41,3 38,1 90,00 20,00
  3. V−¬ng TuÊn Thùc – ¶nh h−ëng cña nhiÖt ®é, Èm ®é, chØ sè Èm nhiÖt - THI. . . Phân tích m i quan h gi a v t ch t khô th c ăn thô ăn vào trung bình (VCKTATHOTB), lư ng nư c tiêu th hàng ngày (NUTB) c a bò F1, F2 nuôi t i các nông h Ba vì v i nhi t chu ng nuôi trung bình (N CNTB), m chu ng nuôi trung bình (A CNTB), THI chu ng nuôi trung bình (THICNTB), THI môi trư ng 17h (THIMT17h), THI môi trư ng trung bình (THIMTTB) chúng tôi có k t qu B ng 2 và th 1. B ng 2: H s tương quan gi a v t ch t khô th c ăn thô ăn vào, lư ng nư c tiêu th hàng ngày c a bò F1, F2 v i các ch tiêu nhi t , m và THI VCKTATHOTB NUTB r P r P N§CNTB F1 - 0,032 0,855 0,351 0,036 N§CNTB F2 - 0,339 0,050 0,697 0,000 A§CNTB F1 - 0.257 0,130 - - A§CNTB F2 - 0,291 0,090 0,556 0,000 THICNTB F1 - 0.174 0,310 0,271 0,110 THICNTB F2 - 0,220 0,200 0,481 0,003 THIMT17 h F1 THIMT17 h F2 - 0,218 0,200 - - THIMTTB F1 - THIMTTB F2 - 0,170 0,320 - - Nhi t , m , THI c a môi trư ng và chu ng nuôi nh hư ng n v t ch t khô th c ăn thô ăn vào c a bò F1 ít hơn bò F2 (B ng 2). Trong 8 h s tương quan tính ư c gi a các ch tiêu nhi t , m , THI c a môi trư ng và chu ng nuôi v i v t ch t khô th c ăn thô ăn vào c a bò, có t i 5 h s tương quan thu c v F2, và ch có ba h s tương quan thu c v F1 (B ng 2). Cư ng c a h s tương quan và tin c y c a h s tương quan cho th y là nhi t , m , THI c a môi trư ng và chu ng nuôi nh hư ng n v t ch t khô th c ăn thô ăn vào c a bò F2 v i cư ng m nh hơn bò F1 (B ng 2). Trong khi VCKTATHOTB c a bò F1 ch có 3 tương quan âm y u và không áng tin c y v m t th ng kê v i N CNTB, A CNTB và THICNTB (r = - 0,032 n - 0,257, P = 0,130 n 0,855) thì VCKTATHOTB c a bò F2 có 5 tương quan âm v i cư ng cao hơn chút ít t (r = - 0,170 n - 0,339) và áng tin c y hơn (P = 0,05 n 0,32) v i N CNTB, A CNTB, THICNTB, THIMT17h và THIMTTB (B ng 2). T t c các tương quan u là tương quan âm th y stress nhi t bò s a ã làm gi m lư ng th c ăn ăn vào bò s a. Lư ng nư c u ng hàng ngày c a bò cũng di n bi n theo m t khuynh hư ng tương t nhưng theo chi u ngư c l i. Nhi t , m , THI c a môi trư ng và chu ng nuôi nh hư ng n lư ng nư c u ng hàng ngày c a bò F1 ít hơn bò F2. Trong 5 h s tương quan tính ư c gi a các ch tiêu nhi t , m , THI c a môi trư ng và chu ng nuôi v i lư ng nư c u ng hàng ngày c a bò, có t i 3 h s tương quan thu c v F2, và 2 h s tương quan thu c v F1 (B ng 2). Cư ng c a h s tương quan và tin c y c a h s tương quan cho th y rõ là nhi t , m , THI c a môi trư ng và chu ng nuôi nh hư ng n lư ng nư c u ng hàng ngày
  4. ViÖn Ch¨n nu«i - T¹p chÝ Khoa häc C«ng nghÖ Ch¨n nu«i - Sè 4 (Th¸ng 2-2007) c a bò F2 v i cư ng m nh hơn bò F1 (b ng 2). Trong khi NUTB hàng ngày c a bò F1 có 2 tương quan dương y u và không áng tin c y v m t th ng kê v i N CNTB và THICNTB (r = 0,271 n 0,351, P = 0,036 n 0,110) thì NUTB hàng ngày c a bò F2 có 3 tương quan dương v i cư ng khá cao (r = 0,481 n 0,697) và áng tin c y v m t th ng kê (P = 0,003 n 0,001 t c là < 0,05) v i N CNTB, A CNTB, THI THICNTB (B ng 2). ây, các tương quan u là tương quan dương cho th y khi b stress nhi t bò s a tăng lư ng nư c u ng vào. Quan h gi a NUTB hàng ngày c a bò F2 và N CNTB là quan h h i qui tuy n tính b c nh t, áng tin c y v m t th ng kê (P < 0,001) v i cư ng tương trung bình (r = 0,46) ( th 1). Theo Umberto và cs., (2002): mùa hè lư ng th c ăn ăn vào bò s a th p hơn 19,8%, còn theo Allan và Dan (2005) bò s a b stress nhi t gi m 10-15% lư ng th c ăn ăn môi trư ng 25-260C vào. Lư ng th c ăn ăn vào c a bò ang v t s a thư ng gi m khi nhi t 0 0 và gi m m nh nhi t 30 C, 40 C lư ng th c ăn ăn vào gi m 40% ho c hơn (NRC, tăng t 25 lên 30 và t 35 lên 40 0C lư ng th c ăn ăn vào gi m tương ng 1989). Khi nhi t 18,1; 17,6; 16,8; 16,6; 10,1kg và nư c tiêu th tăng t 68,0; 73,7; 79,0; 119,8; 105,8 lít (NRC, 1981). 55 N−íc 50 45 28 29 30 31 32 33 34 35 N§CNTB th 1: H i qui tuy n tính b c nh t gi NUTB hàng ngày c a bò F2 v i N§CNTB Stress nhi t bò s a làm gi m lư ng th c ăn ăn vào c a th c ăn thô r t m nh, và gi m nhai l i (Collier và cs., 1982). Gi m tính ngon mi ng trong i u ki n stress nhi t là do nhi t cơ th tăng cao và có th liên quan n s c ch a c a d dày (Silanikove, 1992). Theo Scott và cs., (1983) có quan h ngh ch gi a lư ng th c ăn ăn vào (FI) (kg/ngày) v i THI và nhi t nhi t k khô tính b ng 0C. Còn theo Mc Dowell và cs., (1976) y u t môi trư ng t o ra g n 40% bi n ng v lư ng th c ăn thu nh n trong mùa hè. Bò s a năng su t cao trong i u ki n stress nhi t tăng lư ng nư c tiêu th vì chúng có t c m t nư c cao hơn (Maltz và cs., 1984). Richards (1998) công b bò s a khi g p i u ki n nóng vào ban ngày chúng u ng nhi u nư c vì chúng nh nư c d tr nhi t ban êm khi tr i mát th i ra ngoài môi trư ng gi ng như l c à (Schmidt-Nielsen, 1964). Cơ s khoa h c c a vi c gi m thu nh n th c ăn là stress nhi t ã làm cho trung tâm làm l nh ph n u Hypothalamus kích thích trung tâm i u khi n s no (no, ói) trung tâm này c ch trung tâm i u khi n s ngon mi ng bên
  5. V−¬ng TuÊn Thùc – ¶nh h−ëng cña nhiÖt ®é, Èm ®é, chØ sè Èm nhiÖt - THI. . . c nh, k t qu là lư ng th c ăn thu nh n gi m i và lư ng s a gi m (Albright và Allinson, 1972). nh hư ng c a thay i nhi t , m trong mùa hè n năng su t và ch t lư ng s a bò F1, F2 Năng su t s a c a bò thí nghi m Năng su t (NS) s a c a bò F1, F2 nuôi t i các nông h Trung tâm Nghiên c u bò và ng c Ba Vì, và quan h gi a NS s a và THI chu ng nuôi trong th i gian thí nghi m ư c trình bày B ng 3 và th 2. NS s a trung bình trong th i gian theo dõi F1 và F2 tương ng là: 10,7 ± 0,1 và 10,89 ± 0,09kg/con/ngày. NS s a c a bò F1 và F2 không sai khác v m t th ng kê (P > 0,05) ch ng t bò F2 ã b nh hư ng c a stress nhi t n ng hơn nên NS gi m ch còn b ng NS c a bò F1. B ng 3. Năng su t s a c a bò F1, F2 F1(n=504 l n quan sát) F2 (n=370 l n quan sát) Ch tiêu Min Max Mean ± SE Cv% Min Max Mean ± SE Cv% NS s a (kg) 11,8 9,8 10,7 ± 0,1 5,09 15,10 6,00 10,89 ± 0,09 16,23 . th 2 cho th y m t khuynh hư ng chung là NS s a c a bò F1, F2 chi nh hư ng c a THI chu ng nuôi, khi THI trung bình c a chu ng nuôi tăng lên NS s a gi m i và ngư c l i. Ch t lư ng s a c a bò thí nghi m. K t qu theo dõi ch t lư ng s a c a bò F1, F2 nuôi t i các nông h Trung tâm Nghiên c u bò và ng c Ba Vì trong th i gian thí nghi m ư c trình bày B ng 4 cho th y: t l m s a F1 là: 4,1 ± 0,1% (bu i sáng), 4,1 ± 0,1% (bu i chi u); t l m s a F2 là: 3,70 ± 0,10% (bu i sáng), 3,88 ± 0,08% (bu i chi u). Các giá tr protein tương ng c a F1 là: 3,30 ± 0,0% (bu i sáng), 3,2 ± 0,0% (bu i chi u); và F2 là: 3,13 ± 0,03% (bu i sáng), 3,13 ± 0,03% (bu i chi u). Các giá tr v t ch t khô (VCK) không m c a F1 là: 8,7 ± 0,1% (bu i sáng), 8,4 ± 0,1% (bu i chi u); và F2 là: 8,27 ± 0,07% (bu i sáng), 8,20 ± 0,07% (bu i chi u). THI chuång nu«i v n¨ng suÊt s÷a F1, F2 THI NSS 12 88.00 11.5 83.00 11 10.5 78.00 10 73.00 9.5 68.00 9 1 6 11 16 21 26 31 36 Ng y THI TB NS s÷a F2 NS S÷a F1 th 2: nh hư ng c a THI chu ng nuôi n năng su t s a bò F1, F2
  6. ViÖn Ch¨n nu«i - T¹p chÝ Khoa häc C«ng nghÖ Ch¨n nu«i - Sè 4 (Th¸ng 2-2007) M c dù ch t lư ng s a c a bu i sáng, bu i chi u c a cùng m t gi ng không có sai khác có ý nghĩa th ng kê (P > 0,05), ch t lư ng s a c a F1 (m và VCK không m ) có sai khác có ý nghĩa th ng kê (P < 0,05) v i ch t lư ng s a c a F2 (m và VCK không m ). B ng 4: Ch t lư ng s a c a bò F1 và F2 Sáng Chi u Ch tiêu Bò n (l n) Mean ± SE Mean ± SE 4,10a ± 0,10 4,10 a ± 0,10 M F1 84 3,70b ± 0,10 3,88 b ± 0,08 M F2 55 Protein F1 84 3,30 ± 0,00 3,20 ± 0,00 Protein F2 55 3,13 ± 0,03 3,13 ± 0,03 8,70 a ± 0,10 8,40 a ± 0,10 VCK không m F1 84 8,20b ± 0,07 8,27 b ± 0,07 VCK không m F2 55 Nhi u k t qu phân tích ch t lư ng s a trư c ây cho th y ch t lư ng s a c a bò lai F1 cao hơn bò lai F2, bò lai F3 và bò s a HF thu n nuôi t i Vi t Nam. K t qu c a chúng tôi cho th y F2 g n tương ương v i k t qu phân tích c a c a Nguy n Kim Ninh và cs, (1997), khi phân tích s a c a bò F1 Ba Vì: (m 4,32 ± 0,01% protein 3,54 ± 0,01%) và bò F2: (m 3,98 ± 0,01%, protein 3,46 ± 0,01%). Không th y có s thay i v ch t lư ng s a nh ng ngày phân tích ch ng t ch t lư ng s a c a bò F1 , F2 không ho c r t ít ch u nh hư ng c a môi trư ng. Trong nh ng ngày phân tích s a, giá tr THI chu ng nuôi bi n ng r t l n và m c cao (t 82,5 n 89,6), nhưng ch t lư ng s a: m (TB Fat), protein (TBprotein), và ch t khô không k m (TBSNF) không th y có s bi n ng nào áng k . nh hư ng c a môi trư ng n năng su t s a c a bò F1, F2 Phân tích m i quan h gi a NS và ch t lư ng s a c a bò F1, F2 nuôi t i các nông h Ba Vì v i các ch tiêu nhi t , m và THI chúng tôi có k t qu B ng 5. N CNTB, A CNTB, THICNTB, N MTTB, A MTTB, THIMT13 h, THIMT17 h, THIMTTB có nh hư ng n NS s a c a bò F1 và F2, nhưng m c nh hư ng là khác nhau. Nhi t , m , THI c a môi trư ng và chu ng nuôi nh hư ng n NS s a c a bò F1 ít hơn bò F2. Trong 10 h s tương quan tính ư c gi a các ch tiêu nhi t , m , THI c a môi trư ng và chu ng nuôi v i NS s a c a bò, có 5 h s tương quan thu c v F1, và 5 h s tương quan thu c v F2 (B ng 5). Cư ng c a h s tương quan và tin c y c a h s tương quan cho th y nhi t , m , THI c a môi trư ng và chu ng nuôi nh hư ng n NS s a c a bò F2 v i cư ng m nh hơn bò F1 (B ng 5). Trong khi NS s a trung bình c a bò F1 ch có 5 tương quan âm r t y u và không áng tin c y v m t th ng kê v i N CNTB, A CNTB và THICNTB, A MTTB và THIMTTB (r = - 0,015 n - 0,249, P = 0,143 n 0,931) thì NS s a trung bình c a bò F2 có 5 tương quan âm v i cư ng cao hơn chút ít t (th p n trung bình) (r = - 0,153 n - 0,402) và áng tin c y hơn (P = 0,37 n 0,02) v i A CNTB, N MTTB, THIMT13 h, THIMT17 h và THIMTTB (B ng 5). H u h t các tương quan u là tương quan âm ch ng t stress nhi t ã
  7. V−¬ng TuÊn Thùc – ¶nh h−ëng cña nhiÖt ®é, Èm ®é, chØ sè Èm nhiÖt - THI. . . làm gi m NS s a c a bò s a. Trong s các tương quan tính ư c tương quan gi a NS s a trung bình c a bò F2 và N MTTB m c trung bình và áng tin c y v m t th ng kê (r = - 0,402, P < 0,05) cho th y nhi t môi trư ng có nh hư ng n 40% các dao ng v NS s a c a bò F2 nuôi t i các nông h Ba vì, Hà tây. B ng 5: H s tương quan gi a năng su t s a ngày (kg) c a bò F1, F2 v i các ch tiêu nhi t , m và THI Ch tiêu o Năng su t s a trung bình r P N CNTB F1 - 0,056 0,747 N CNTB F2 - A CNTB F1 - 0,015 0,931 A CNTB F2 - 0,197 0,25 THICNTB F1 - 0,077 0,657 THICNTB F2 - - N MTTB F1 - - N MTTB F2 - 0,402 0,02 A MTTB F1 0,077 0,656 A MTTB F2 - - THIMT13 h F1 THIMT13 h F2 - 0,348 0,04 THIMT17 h F1 THIMT17 h F2 - 0,307 0,07 THIMTTB F1 - 0,249 0,143 THIMTTB F2 - 0,153 0,37 Phân tích m i quan h gi a v t ch t khô th c ăn thô ăn vào (VCKTATHOAV) và năng su t s a chúng tôi th y: năng su t s a có quan h ki u m t hàm b c hai (parabon) v i v t ch t khô th c ăn thô ăn vào (r = 0,6542; P < 0,001) 1 2.5 1 2.0 N¨ng suÊt s÷a bß F1 1 1.5 1 1.0 1 0.5 1 0.0 40 50 60 70 V CKTA THOAV
  8. ViÖn Ch¨n nu«i - T¹p chÝ Khoa häc C«ng nghÖ Ch¨n nu«i - Sè 4 (Th¸ng 2-2007) Theo Mc Dowell và cs., (1976) y u t môi trư ng t o ra 50% bi n ng v NS s a trong mùa hè và bò s cho s a ít hơn trong i u ki n stress nhi t (16,5 lít so v i 20 lít) (p < môi trư ng quá 800F 0,01) (Schneider và cs., 1988). S gi m NS s a x y ra khi nhi t (26,70C) ho c ch s stress nhi t vư t quá 72 (Collier và cs., 1982). Theo Beede và cs., (1985) trong mùa hè, NS s a c a bò gi m 10 - 20%, bò gi m c s ngày cho s a và s n lư ng s a. S n lư ng mùa hè s a th p hơn 10% so v i mùa xuân (p < 0,01) (Umberto và cs., 2002). Theo Schneider và cs., (1988) trong i u ki n stress nhi t bò cho s a ít hơn (p < 0,01). i v i bò trên 250C làm gi m lư ng th c ăn ăn vào do ó gi m s n lư ng s a và ang v t s a, nhi t tc trao i ch t (Berman, 1968). T t c các áp ng này là gi m nhi t cơ th (Beede và Collier, 1986). Thông thư ng Bò Bos Taurus áp ng kém hơn bò Bos Indicus, bò Zebu trong môi trư ng nóng m (Kadzere và cs., 2002). Bò Bos Indicus ít m n c m hơn Bos Taurus, Jersey ít m n c m hơn Holstein (Sharma và cs., 1983). Có l ây là lý do t i sao NS s a c a bò F2 (25% máu Bos indicus) b nh hư ng b i stress nhi t nhi u hơn và n ng hơn NS s a c a bò F1 (50% máu Bos indicus). K t lu n và ngh K t lu n Không có sai khác v CKAV gi a bò F1 và F2 (P > 0,05), tuy nhiên bò F2 u ng nhi u nư c hơn bò F1 (P < 0,05). Các y u t môi trư ng nh hư ng n VCKTATHOAV c a bò F1 ít hơn bò F2. VCKTATHOAV c a bò F2 có 5 tương quan âm v i cư ng cao hơn v i TBN CN, TBA CN, TBTHICN, TBTHIMT17h và TBTHIMT cho th y stress nhi t bò s a ã làm gi m lư ng th c ăn ăn vào bò s a F2. Các y u t môi trư ng nh hư ng n NUTB hàng ngày c a bò F1 ít hơn bò F2. NUTB hàng ngày c a bò F2 có 3 tương quan dương v i cư ng khá cao v i TBN CN, TBA CN, TBTHICN cho th y khi b stress nhi t bò s a F2 tăng lư ng nư c u ng vào. Năng su t s a trung bình trong th i gian theo dõi F1 và F2 tưong ng là 10,7 ± 0,01 và 10,89 ± 0,09kg/con/ngày. Năng su t s a c a bò F1 và F2 trong th i gian thí nghi m không sai khác v m t th ng kê (P > 0,05) Ch t lư ng s a c a F1 (m và VCK không m ) sai khác có ý nghĩa th ng kê (P < 0,05) v i ch t lư ng s a c a F2 (m và VCK không m ). Các y u t môi trư ng nh hư ng n năng su t s a c a bò F1 ít hơn và v i cư ng nh hơn nh hư ng này bò F2. Năng su t s a c a bò F2 có 5 tương quan âm v i cư ng cao hơn v i TBA CN, TBN MT, TBTHIMT 13h, TBTHIMT 17h và TBTHIMT cho th y stress nhi t bò s a ã làm gi m năng su t s a c a bò s a F2. Gi a năng su t s a c a bò F2 và trung bình nhi t môi trư ng (TBN MT) có tương quan m c trung bình và áng tin c y v m t th ng kê (r = - 0,402, P < 0,05) cho th y nhi t môi trư ng có nh hư ng n 40% các dao ng v năng su t s a c a bò F2. Ch t lư ng s a c a bò F1, F2 l i không ch u nh hư ng c a stress nhi t. ngh Do stress nhi t có nh ng nh hư ng tiêu c c và lâu dài n bò s a trong mùa hè mà nghiên c u này m i ch th c hi n trong m t th i gian ng n, c n có nh ng nghiên c u ti p kh ng nh các k t qu ban u và m r ng sang các nhóm gi ng bò s a khác. Nh ng nghiên
  9. V−¬ng TuÊn Thùc – ¶nh h−ëng cña nhiÖt ®é, Èm ®é, chØ sè Èm nhiÖt - THI. . . c u ti p theo nên ti n hành xem xét nh hư ng c a stress nhi t n sinh s n và ưa ra các gi i pháp (dinh dư ng, chu ng nuôi, gi ng,…) làm gi m stress nhi t cho các lo i bò s a nuôi t i nư c ta. Tµi liÖu tham kh¶o Albright J.L. and C.W. Alliston. 1972 -. Effects of varying the environment upon performance of dairy cattle. J. Anim. Sci. 32 (1972), pp. 566-577. Allan C. and Dan H.. 2005 - Heat stress and cooling cows. Vigortone Ag Production. http://www. Vigortone.com/heat_stress.htm. Bandaranayaka, D.D. and Holmes, C.W.. 1976 - Changes in the composition of milk and rumen contents in cows exposed to a high ambient temperature with controlled feeding. Trop. Anim. Health Prod. 8 (1976), pp. 38-46. Beede, D.K. and R.J. Collier. 1986 - Potential nutritional strategies for intensively managed cattle during thermal stress. J. Anim. Sci. 62 (1986), pp. 543-554. Beede, D.K. Beede, R.J. Collier, C.J. Wilcox and W.W. Thatcher. 1985 - Effects of warm climates on milk yield and composition (shortterm effects). In: A.J. Smith, Editor, Milk Production in Developing Countries, University of Edinburgh, Scotland (1985), pp. 322-347. Berman, A.. 1968 - Nychthermeral and seasonal patterns of thermoregulation in cattle. Aust. J. Agric. Res. 19 (1968), pp. 181-188. Collier R. J., Beede D.K., Thatcher W.W., Israel L.A. Wilcox C. J.. 1982 - Influences of environment and its modification on dairy animal health and production. J. Dairy Sci. 65 (1982), pp. 2213-2227. Kadzere C. T., Myrphu M.R. Silanikove, N and Maltz, E.. 2002 - Heat stress in Lactating Dairy Cows: a review. Livestock production Science. Vol: 77, Issue 1, pp; 59-91 Maltz, E., Olsson, S.M. Glick, F. Fyhrquist, N. Silanikove, l. Chosniak and A. Shkolnik. 1984 - Homeostatic response to water deprivation or hemorrhage in lactating and non lacating Bedouin goats Comp. Biochem. Physiol. 77A (1984), pp. 79-84. McDowell R. R., Hooven N. W., Camoens J. K.. 1976 - Effects of climate on performance of Holstein in first lactation. J. Dairy Sci. 59 (1976). pp. 965-973. Nguy n Kim Ninh, Lê Tr ng L p, Ngô Thành Vinh. 1997 - Nghiên c u kh năng cho s a và ch t lư ng s a c a àn bò h t nhân F1, F2. K t qu nghiên c u khoa h c KT-CN, 1996-1997. NRC (1981). National Research Council. Nutrient Requirements of Dairy Cattle, (6th Revised Edition Update ed),.National Academy Press. Washington, DC . NRC. (1989). National Research Council. Nutrient Requirements of Dairy Cattle, National Academy Press. Washington, DC National Academy Press, Washington, DC (1989). Richard.S.Adams. 1998 - Reducing heat stress on Dairy cows. http://www.penpages.psu.edupenpagesreference/28902/28902123HTML. Page1 of 3 Roenfeldt S.. 1998 - You can’t afford to ignore heat stress. Dairy Manage. 25 5 (1998). Pp. 6-12. Scheneider P. L., Beede D. K. and Wilcox C. J.. 1988 - Nycterohemeral patterns of acid-base status, mineral conventrations and digestive function of lactating cows in natural or chamber heat stress environments. J. Anim. Sci. 66 (1988). Pp. 112-125. Schimitd-Neilsen K.. 1964 - Desert Animals: Physiological Problems Heat and Water, Clarendon Press, Oxford (1964). Scott I. M., Johnson H. D. and Hahn G. L.. 1983 - Effects of programmed diurnal temperature cycles on plasma thyroxine level, body temperature, and feed intake of Holstein dairy cows. Int. J. Biometeorol. 27 (1983). Pp. 47-62. Sharma A. K., Rodriguez L. A., Mekonnen G., Wilcox C. J., Bachman K. C., Collier R. J.. 1983 - Climatological and genetics. Silanikove N.. 1992 - Effects of water scarcity and hot environment on appetite and digestion in ruminants: a Review. Livest. Prod. Sci (1992). Pp. 175-194. Umberto B, Nicola, Bruno, R and Alessandro, N.. 2002 - Effects of the hot season on milk protein fraction in Holstein cows. Animal research. 51: 25-33.
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2