intTypePromotion=1

Bài 42: Thực hành - Quan sát một số vi sinh vật

Chia sẻ: Bui Van Them | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:5

0
130
lượt xem
25
download

Bài 42: Thực hành - Quan sát một số vi sinh vật

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài thực hành giúp cho người học có thể biết được kĩ thuật nhuộm đơn tế bào vi sinh vật để quan sát vi sinh vật; quan sát và mô tả hình dạng của một số vi sinh vật trong nước dưa muối, bựa răng, nấm mốc, nấm men; có kỹ năng quan sát, vẽ hình, nhận xét và đưa ra các kết luận. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài 42: Thực hành - Quan sát một số vi sinh vật

  1. Cuốn “Thực hành thí nhiệm sinh học 10” làm tài liệu tham khảo cho giáo viên, học sinh khi dạy  và học các bài thực hành trong chương trình sinh học 10 nâng cao. Mục đích của cuốn sách: ­Giúp giáo viên, học sinh thực hiện  thành công các bài thực hành trong chương trình qui định, qua  đó củng cố, mở rộng kiến thức lý thuyết, hoàn thiện  kỹ năng thực hành, ứng dụng  kiến thức vào  thực tiễn, tạo hứng thú, tăng khả năng tự học tập, tự nghiên cứu bộ môn sinh học. ­Giúp học sinh có thể tự làm các thí nghiệm, bài thực hành ở nhà, ở lớp, qua đó  học sinh biết tự  đánh giá, tự kiểm chứng kiến thức lí thuyết, tự khám phá những điều mới mẻ, làm quen với  phương pháp thực nghiệm và nghiên cứu sinh học. Nội dung: Tài liệu gồm 10 bài thực hành trong chương trình sinh học 10, mỗi bài có 5 nội dung cơ  bản: 1­Mục tiêu bài thực hành: Mục đích, mục tiêu của bài thực hành, những yêu cầu về kiến thức, kĩ  năng, thái độ đối với học sinh. 2­Chuẩn bị: Các bước cần chuẩn bị về kiến thức, kỹ năng, dụng cụ, thiết bị, mẫu vật, hóa chất,  thời gian để phục vụ cho bài thực hành. 3­Nội dung và các bước tiến hành: Gồm các bước, các công việc, thao tác, qui trình cho từng thí  nghiệm, bài thực hành; những nhận xét, kết luận sau mỗi phần thí nghiệm, thực hành. 4­Câu hỏi đánh giá và mở rộng: Các câu hỏi và bài tập cho học sinh tự làm (câu hỏi trắc nghiệm,  tự luận, câu hỏi nâng cao, mở rộng, vận dụng và liên hệ kiến thức thực tế). 5­Hỏi khó đáp hay: giúp học sinh mở rộng,  biết thêm  một số thông tin mới lạ, chuyên sâu.   Lần đầu ra mắt bạn đọc không tránh khỏi sai sót, khiếm khuyết, rất mong được các đồng nghiệp  đóng góp và chỉ giáo cho tác giả. Mọi ý kiến xin gửi tới: Bùi Văn Thêm­Quế Nham­Tân Yên­Bắc Giang,  ĐT: 0912.716.203. Buivanthembg@yahoo.com.vn CÁC BÀI THỰC HÀNH SINH HỌC  10 Chương trình cơ bản Chương trình nâng cao tt Bài Tên bài Thực hành trg tt Bài Tên bài trg 1 12 TN co và phản co nguyên sinh 51 1 6  TH đa dạng thế giới sinh vật.  21  TH Một số thí nghiệm về  TN nhận biết một số thành phần hoá  41 2 15 60 2 12 Enzim. học của tế bào.  TH Quan sát tế bào dưới kính hiển  67 TH Quan sát các kì của nguyên  3 20 81 3 19 vi. Thí nghiệm co và phản co nguyên  phân trên tiêu bản rễ hành.  sinh  TN sự thẩm thấu và tính thấm của  69 4 24 TH Lên men Etilic và Lactic  95 4 20 tế bào 11 89 5 28 TH Quan sát một số vi sinh vật 5 27 TH một số thí nghiệm về Enzim 0 TH Quan sát các kì của nguyên phân  105 6 31 qua tiêu bản tạm thời hay cố định 7 36 Thực hành: Lên men Etilic.  123 8 37 Thực hành: Lên men Lactic 125 9 42 TH Quan sát một số vi sinh vật.  141 TH Tìm hiểu một số bệnh truyền  158 10 47 nhiễm ở địa phương 1
  2. BÀI 42 ­ THỰC HÀNH:  QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT  (SGK. SINH HỌC 10 NÂNG CAO TR.141) I­MỤC TIÊU ­Biết được kĩ thuật nhuộm đơn tế bào vi sinh vật  để quan sát VSV. ­Quan sát và mô tả hình dạng của một số VSV trong nước dưa muối, bựa răng, nấm mốc, nấm  men… ­Có kỹ năng quan sát, vẽ hình, nhận xét và đưa ra các kết luận. II­CHUẨN BỊ ­Kính hiển vi, phiến kính, các dụng cụ cấy, lấy vi khuẩn và các dụng cụ cần thiết khác như đèn  cồn, giấy lọc, ống nghiệm ... ­Dung dịch nhuộm fucsin 1% (Cách pha fucsin kiềm như sau: fucsin 1g, fênol  3g, Cồn 950  10ml,  Nước cất cho vào cho đủ 100ml. hòa tan các chất ta được dung dịch fucsin kiềm  1% dùng để  nhuộm tế bào VSV) ­Nấm men: Dung dịch lên men, dung dịch bánh men tán nhỏ hòa với nước đường 10% để sau 24h. ­Nước váng dưa chua. ­Nấm mốc: Vỏ cam, quýt, bánh mỳ mọc mốc xanh, vàng. ­Tiêu bản hiển vi một số vi khuẩn, bào tử mốc... III­NỘI DUNG VÀ CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH  1­Nhuộm đơn và quan sát tế bào nấm men. B1­Làm vết bôi ­Dùng que cấy lấy một giọt dung dịch  bánh men   cho vào ống nghiệm đã cho sắn 5ml nước cất và  khuấy đều. ­Dùng que lấy 1 giọt dung dịch cho lên phiến kính  sạch, dàn thành vết khoảng 2cm2 hong khô hoặc hơ  trên ngọn lửa đèn cồn cho khô tạo thành vết bôi. B2­Nhuộm màu ­Dùng pipet lấy 1 giọt fucsin 1% nhỏ vào vết  bôi trên lá kính, để 1 phút rồi nghiêng cho fucsin  chảy ra hết và rửa nhẹ bằng nước cất rồi lại  hong khô. B3­Lên kính để quan sát với kính vật x10 sau đó  chuyển sang kính vật x40 để quan sát. Quan sát  kỹ các tế bào nấm men, nhận xét về hình dạng,  kích thước và vẽ lại hình quan sát được. 2
  3. ­Hình dạng nấm men: hình cầu, hình trứng,   hình ôvan, thoi …Tồn tại ở trạng thái đơn bào ­Đa số sinh sản theo kiểu nảy chồi. Saccharomyces cerevisiae 2­Nhuộm đơn phát hiện vi sinh vật trong khoang miệng B1­Dùng tăm tre lấy 1 ít bựa răng cho vào ống nghiệm có 5ml nước cất, khuấy đều. B2­ Dùng que cấy lấy một giọt dung dịch cho lên phiến kính sạch, dàn thành vết khoảng 2cm2  hong khô hoặc hơ trên ngọn lửa đèn cồn cho khô tạo thành vết bôi. B3­ Nhuộm màu:Dùng pipet lấy 1 giọt fucsin 1% nhỏ vào vết bôi trên lá kính, để 1 phút rồi  nghiêng cho fucsin chảy ra hết và rửa nhẹ bằng nước cất rồi lại hong khô. B4­ Lên kính để quan sát với kính vật x10 sau đó chuyển sang kính vật x40 để quan sát. Quan sát  hình dạng các vi khuẩn có trong bựa răng. Các hình dáng quan sát được: ­Vi khuẩn có hình que (trực khuẩn). ­Vi khuẩn hình cầu (cầu khuẩn, trực khuẩn  lactic). ­Vi khuẩn hình xoắn (xoắn khuẩn). ­Vi khuẩn hình elíp (Nấm men). Nhận xét: Trong bựa răng nhìn trên kính hiển  vi thấy rất nhiều vi sinh vật sinh sống,  chúng có nhiều hình thù khác nhau, thuộc  nhiều chủng vi khuẩn khác nhau. 3­Quan sát nấm sợi trên thực phẩm bị mốc B1­Dùng que cấy vô trùng lấy 1 ít nấm sợi trên mẩu bánh mì, hay vỏ cam, quýt đã bị mốc cho vào  ống nghiệm có 5ml nước cất, khuấy đều. B2­ Dùng que cấy lấy một giọt dung dịch cho lên phiến kính sạch, dàn thành vết khoảng 2cm2  hong khô hoặc hơ trên ngọn lửa đèn cồn cho khô tạo thành vết bôi. B3­ Nhuộm màu:Dùng pipet lấy 1 giọt fucsin 1% nhỏ vào vết bôi trên lá kính, để 1 phút rồi  nghiêng cho fucsin chảy ra hết và rửa nhẹ bằng nước cất rồi lại hong khô. B4­ Lên kính để quan sát với kính vật x10 sau đó chuyển sang kính vật x40 để quan sát nấm mốc. Các hình dáng quan sát được ­Có các sới nấm phát triển phân  nhánh. ­Đỉnh các sợi mọc ra ngoài có quả  bào tử. ­Nấm có 2 hình thức sinh sản vô tính           và sinh sản hữu tính. 4­Quan sát  tiêu bản một số vi sinh vật và bào tử nấm B1­ Lần lượt lên kính các tiêu bản  hiển vi một số loại VSV quan sat. B2 Tham khảo một số hình ảnh hiển vi về VSV và bào tử nấm. 3
  4. Nấm mốc ­ Thủ phạm gây ra  các bệnh hô hấp Nấm độc Stachybotrys chartarum gây  Sợi khí sinh của nấm mốc Nấm sợi bệnh nặng cho đường hô hấp. Liên cầu  Bào tử nấm mốc được phóng đại dưới  kính hiển vi Vi khuẩn (Bacteria) khuẩn(Streptococcus) S.pyogenes Tụ cầu khuẩn (Staphylococcus) Staphylococus aureus   Trực khuẩn B.anthracis D.gonorrhoeae Nhận xét: Thế giới nhỏ bé của vi sinh vật rất phong phú và đa dạng về hình dạng, màu sắc, kích  thước, môi trường sống cũng như sinh sản. VSV có nhiều loài có lợi nhưng cũng có nhiều loài là  thủ phạm gây bệnh nguy hiểm cho người, vật nuôi, cây trồng.   IV­CÂU HỎI ĐÁNH GIÁ VÀ MỞ RỘNG 1­Vi khuẩn có các hình thức sinh sản nào? 2­Vời hình thức sinh sản tự nhân đôi các tế bào của một số vi khuẩn, sau 1 đơn vị thời gian nhất  định thì số lượng của chúng tăng lên theo cấp số nào sau đây: Cộng, nhân, mũ? 3­Vì sao khi các thực phẩm, vật liệu bị ẩm dễ bị mốc hơn khi khô? 4­Để bảo quản thực phẩm như thịt tươi, cá tươi  một thời gian dài người ta có thể dùng muối ăn  xát vào hay ướp mặn. Giải thích cơ sở khoa học của việc làm đó. 5­Nếu một chủng vi khuẩn cần 6 giờ để 2 tế bào sinh sản thành 32 tế bào thì thời gian thế hệ của  vi     khuẩn  này là bao nhiêu: biết  g =   , trong đó t là thời gian nuôi, n là số lần phân chia. a­ 60 phút b­120 phút c­45 phút d­240 phút. 6­Một tế bào vi khuẩn E.coli sau 10 giờ nuôi (lá 30 thế hệ) được lượng tế bào là 230 =  1.073.741.824. nếu làm tròn số và viết thế nào cho dễ đọc, dễ viết hơn? 7­Dùng đường để làm mứt hoa quả thì có thể bảo quản lâu dài mà không sợ bị hư hỏng là do: a­Nồng độ đường cao taojmooi trường nhược trương. b­Tạo môi trường đẳng trương. c­Tạo môi trường ưu trương, nước bị rút khỏi tế bào VSV bị co nguyên sinh chất, VSV tự bị phân  giải không sống được. d­Cả a,b,c. 4
  5. ?HỎI KHÓ ­ ĐÁP HAY  Hệ vi khuẩn đường ruột và sức khỏe con người có quan hệ với nhau như thế nào? Trong ruột người có khoảng 100 tỷ vi khuẩn (VK) khác nhau/gram phân, gồm vài trăm loài tạo nên  hệ vi khuẩn ở ruột hết sức phong phú. Những sinh vật này tạo ra nhiều chất có thể: ngăn cản các  khối ung thư, bất hoạt virus, tạo ra các kháng thể và vitamin, làm giảm cholesterol.Trong mối quan  hệ cộng sinh với nhau hay đối kháng, các vi khuẩn này phát triển trên thức ăn đã được tiêu hóa,  những hợp chất được vật chủ bài tiết vào trong hệ tiêu hóa hoặc cả chất thải của cơ thể. Sự mất cân bằng hệ VK đường ruột và bệnh tật Lactobacilli và hàng trăm chủng VK có lợi khác sống ở ruột đóng vai trò quan trọng trong việc giữ  cho cơ thể khỏe mạnh và đề kháng tốt với bệnh tật. Tuy nhiên, sự tồn tại cân bằng của chúng  không ổn định và cân bằng của chúng có thể bị phá vỡ hoàn toàn do một chế độ ăn có quá nhiều  đường, hoặc quá ít sữa lên men tự nhiên như sữa chua, sữa bơ. Uống nhiều bia rượu cũng làm phá vỡ sự cân bằng của hệ VK trong cơ thể. Đặc biệt là việc sử  dụng kháng sinh có thể diệt hầu hết mọi vi sinh vật có lợi trong cơ thể, tạo ra một tình trạng được  gọi là ruột vô trùng. Khi các VK có lợi đã bị phá hủy hoàn toàn, các VK có hại dễ dàng xâm nhập  và phát triển quá độ trong ruột, phá hủy tình trạng khỏe mạnh của cơ thể. Do đó, nếu dùng kháng  sinh kéo dài, thậm chí theo các phác đồ điều trị chuẩn  sự cân bằng của các VK có lợi trong cơ thể  có thể bị tổn hại nghiêm trọng. Các chuyên gia y tế ngày nay khẳng định trạng thái mất cân bằng  của VK có lợi trong ruột có liên quan đến các tình trạng bệnh tật như: tiêu chảy, đầy hơi, táo bón  thường xuyên, đáp ứng miễn dịch kém, mệt mỏi mãn tính, dị ứng. Kiểm soát hệ VK đường ruột đối với sức khỏe con người Như vậy, sự cân bằng hệ VK đường ruột có liên quan mật thiết tới sức khỏe của con người và  bệnh tật. Nói cách khác, sự phát triển quá độ của VK có hại trong ruột cuối cùng có thể dẫn đến  các rối loạn về gan, thận, xơ vữa động mạch, cao huyết áp, ung thư và lão hóa. Sự cân bằng hợp  lý của hệ VK ở ruột có thể đạt được bằng chế độ ăn gồm những thức ăn hoặc dược phẩm nhằm  gia tăng vi khuẩn có lợi hoặc ức chế VK có hại. Cần điều chỉnh chế độ ăn có các dinh dưỡng thích  hợp và một chế độ ăn nhiều chất xơ. Theo các chuyên gia y tế, phương pháp hữu hiệu nhất để tái lập sự cân bằng hệ vi khuẩn đường  ruột là bổ sung một hệ vi khuẩn mới có lợi dưới dạng chế phẩm probiotic. Các VK được lựa chọn  chủ yếu thuộc nhóm VK lactic (Lactobacillus, Streptococcus). Hiện nay trên thị trường có rất nhiều  chế phẩm probiotic, trong đó có cốm vi sinh Bio­acimin bổ sung đa dạng các vi khuẩn sống có ích  cho đường ruột, thành phần còn phối hợp thêm một số các vitamin nhóm B rất cần thiết cho cơ  thể như B1, B2, B5, B6, B9... Đặc biệt là tinh chất men bia có trong công thức chứa 21 acid amin  (trong đó có 8 acid amin cơ thể không tự tổng hợp được phải đưa vào từ thức ăn) cùng các nguyên  tố vi lượng giúp kích thích ăn ngon và tăng cường hấp thu dưỡng chất, kích thích hệ miễn dịch.  Chế phẩm bào chế dưới dạng cốm đựng trong gói nhỏ, đặc biệt có hương vị sữa nên rất dễ sử  dụng, thích hợp với đa số trẻ nhỏ từ 3 tháng tuổi trở lên. Cốm vi sinh Bio­acimin là một thực  phẩm chức năng nên có thể sử dụng hàng ngày theo một liều lượng nhất định. Các bác sĩ, dược sĩ  khuyên dùng trong các trường hợp sử dụng kháng sinh kéo dài, trẻ gầy ốm, biếng ăn, rối loạn tiêu  hóa do loạn khuẩn ruột, người lớn uống rượu bia nhiều (theo ThS.BS Lê Thị Hải­ Trưởng trung  tâm khám & tư vấn dinh dưỡng  Viện Dinh Dưỡng) 5
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2