Bài 44. SỰ PHÁT TRIỂN CỦA SINH GIỚI QUA CÁC ĐẠI ĐỊA CHẤT
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Nêu được khái niệm hoá thạch, vai trò của hoá thạch trong nghiên cứu sinh học và địa chất học, cách xác định
tuổi của hoa thạch.
- Trình bày được mối quan hệ giữa sinh vật với môi trường địa chất và khí hậu qua các kỉ.
2. Kĩ năng:
- Giải thích các giai đoạn
II. Phương tiện:
- Hình:
- Thiết bị dạy học: máy chiếu,tranh ảnh
III. Phương pháp:
- Vấn đáp
- Nghiên cứu SGK (kênh hình)
IV. Tiến trình:
1. ổ định tổ chức:
- Kiểm tra sĩ số và nhắc nhở giữ trật tự:
2. KTBC:
- Sự sống được phát sinh như thế nào?
- Giai đoạn tiến hoá hoá học có những đặc điểm gì?
- Giai đoạn tiến hoá tiền sinh học và sinh học diễn ra như thế nào?
- Trả lời câu trắc nghiệm trong SGK.
3. Bài mới :
Hoạt động thầy và trò Nội dung
GV: Hoá thạch là gì? I. HOÁ THẠCH VÀ PHÂN CHIA THỜI GIAN
ĐỊA CHẤT
HS: trả lời theo SGK.
Ví dụ:
GV: Cách xác định tuổi của hoá thạch?
GV: Hoá thạch có ý nghĩa gì cho việc
nghiên cứu lịch sử vỏ Trái Đất?
Ví dụ: người ta phát hiện thấy hoá
thạch của các loài sinh vật biển ở dãy
núi Himalya ở đây trước kia là biển.
GV: Biết được tuổi của các hoá thạch
này thì biết được dãy núi này được hình
1. Hoá thạch
- Khái niệm:
Hoá thạch là di tích của các sinh vật đã từng sinh
sống trong các thời đại trước đã để lại trong các lớp
đất đá.
Tuổi của hoá thạch được tính bằng phương pháp địa
tầng học và đo thời gian phóng xạ.
- Ý nghĩa của hoá thạch:
+ Căn cứ vào hoá thạch trong các lớp đất đá có thể
suy ra lịch sử phát sinh, phát triển và diệt vong của
sinh vật. Ngược lại từ những sinh vật hoá thạch đã
xác định tuổi có thể suy ra tuổi của lớp đất chứa
chúng.
thành bắt đầu từ khi nào?
GV: Có mấy cách xác định tuổi các lớp
đất đá và hoá thạch?
GV: Tuổi tương đối và tuổi tuyệt đối là
gì?
GV: Tại sao gọi là tương đối, tuyệt đối?
Ví dụ?
GV: Phương pháp xác định tuổi hóa
+ Hoá thạch là dẫn liệâu quý để ng/cứu lịch sử vỏ
Trái Đất.
2. Sự phân chia thời gian địa chất
a. Phương pháp xác định tuổi các lớp đất đá và hoá
thạch
- Tuổi tương đối: căn cứ vào thời gian lắng đọng của
các lớp trầm tích (địa tầng) phủ lên nhau từ nông đến
sâu.
- Tuổi tuyệt đối: Căn cứ vào thời gian bán rã của một
chất đồng vị phóng xạ nào đó trong hoá thạch. Ví dụ:
Cacbon14 có thời gian bán rã là 5730 năm, Urani 238
thạch bằng chất đồng vị phóng xạ có độ
sai số bao nhiêu?
GV: Người ta căn cứ vào đâu để phân
chia các mốc lịch sử phát triển của Trái
Đất?
GV: Lịch sử phát triển của Trái Đất
được chia thành những đại nào?
Hướng dẫn HS học bảng 44:
- Trình tự các đại, mốc thời gian.
- Thời gian phát sinh, ngự trị và tuyệt
– 4,5 tỉ năm.
Phương pháp xác định tuổi bằng chất đồng vị phóng
xạ có độ sai số dưới 10%.
b. Căn cứ để phân định các mốc thời gian địa chất
- Căn cứ vào những biến đổi lớn về địa chất khí hậu,
các hoá thạch điển hình.
- Người ta chia lịch sử Trái Đất kèm theo sự sống
thành 5 đại: Đại Thái cổ, đại Nguyên sinh, đại Cổ
sinh, đại Trung sinh, đại Tân sinh.
II. SINH VẬT TRONG CÁC ĐẠI ĐỊA CHẤT
Xem bảng 44. Các đại địa chất và sinh vật tương ứng.
- Đặc điểm địa chất.