Tiết 16 §. Bài 9. SỰ BIẾN ĐỔI TUẦN HOÀN TÍNH CHẤT CỦA CÁC
NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC. ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- Biết và giải thích được sự biến đổi độ âm điện của một số nguyên tố
trong cùng một chu kì, trong một nhóm A.
- Hiểu được quy luật biến đổi tính kim loại, tính phi kim trong một chu
kì, trong một nhóm A (dựa vào bán kính nguyên tử).
- Rèn kĩ năng suy đoán sự biến thiên tính chất cơ bản trong một chu kì,
một nhóm A cụ thể, thí dụ sự biến thiên về:
+ Độ âm điện, bán kính nguyên tử.
II. CHUẨN BỊ :
1. Giáo viên: Hình 2.1/trang 43 và bảng 6/trang 45
2. Học sinh: học thuộc bài cũ
III. PHƯƠNG PHÁP: Trực quan, tư duy logic, đàm thoại, hoạt động nhóm.
IV. NỘI DUNG TIẾT HỌC: Tiết 16
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ:
Hs 1: làm bt 1,6/trang41
Hs 2: làm bt 2,7/trang41
3. Bài mới :
Vào bài: để nghiên cứu kĩ hơn quy luật biến đổi tuần hoàn trong bảng hệ
thống tuần hoàn các nguyên tố hoá học, hôm nay chúng ta sẽ được biết thêm
sự biến đổi tuần hoàn tính chất của các nguyên tố hoá học trong bảng hệ
thống tuần hoàn..
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC
SINH
NỘI DUNG GHI BẢNG
I. Tính kim loại, tính phi kim
Hoạt động 1: Tính kim loại, tính phi kim :
- Gv giải thích tính kim loại, tính phi kim
- Hs đọc SGk củng cố hai khái niệm này
- Gv giới thiệu ranh giới giữa nguyên tố kim
loại,phi kim trong bảng tuần hoàn các nguyên tố
hoá học:phân cách bằng đường chéo kẻ từ bo
đến atatin
I. Tính kim loại, tính phi
kim
Tính kim loại: M = Mn+ +
n.e
Tính phi kim : X + m.e =
Xm-
1.Sự biến đổi tính chất trong một chu kì
Hoạt động 2: Thảo luận sự biến đổi bán kính
nguyên tử
- Dựa vào hình 2.1, các nhóm thảo luận:
+ Trong một chu kì, trong một nhóm A bán kính
nguyên tử biến đổi như thế nào?
+ Giải thích sự biến đổi đó?
- Gv đánh giá, bổ sung, kết luận
Hoạt động 3: Thảo luận sự biến đổi tính kim
loại, phi kim
- Hs đọc thí dụ SGK, dựa vào sự biến đổi bán
kính nguyên tử, các nhóm thảo luận:
+ Trong một chu kì, tính kim loại, phi kim biến
đổi như thế nào?
+ Giải thích sự biến đổi đó?
- Gv đánh giá, bổ sung, kết luận
2.Sự biến đổi tính chất trong một nhóm A
Hoạt động 4: Thảo luận sự biến đổi tính kim
1. Sự biến đổi tính chất
trong một chu kì
a. Bán kính nguyên tử
- Trong cùng một chu kì, bán
kính nguyên tử giảm từ trái
sang phải
- Trong cùng một nhóm A,
bán kính nguyên tử tăng từ
trên xuống duới
- Giải thích: SGK
b. Tính kim loại, phi kim
- Trong cùng một chu kì, tính
kim loại yếu dần, tính phi
kim mạnh dần từ trái sang
phải.
- Giải thích: SGK
2.Sự biến đổi tính chất
trong một nhóm A
- Trong cùng một nhóm A,
loại, phi kim trong cùng một nhóm A
- Hs đọc thí dụ SGK, dựa vào sự biến đổi bán
kính nguyên tử, các nhóm thảo luận:
+ Trong một nhóm A, tính kim loại, phi kim biến
đổi như thế nào?
+ Giải thích sự biến đổi đó?
- Gv đánh giá, bổ sung, kết luận.
3. Độ âm điện
Hoạt động 5: Độ âm điện
- Hs đọc khái niệm, gv giải thích thêm lần nữa.
- Gv: dưa vào định nghĩa cho biết độ âm điện
liên quan như thế nào đến tính kim loại, tính phi
kim?
-Chú ý: chỉ có độ âm điện khi có liên kết hoá
học
- Gv giới thiệu bảng 6: độ âm điện của flo lớn
nhất được lấy để xác định độ âm điện tương đối
của các nguyên tố khác.
- Gv: Dựa vào bảng 6/trang 45 hãy nêu sự biến
tính kim loại mạnh dần, tính
phi kim yếu dần từ trên
xuống dưới.
- Giải thích: SGK
3. Độ âm điện
a. Khái niệm: SGK
- Độ âm điện càng lớn thì
tính phi kim càng lớn và
ngược lại
b. Bảng độ âm điện: theo
Pau-linh
- Độ âm điện flo lớn nhất:
3,98
- Quy luật: (SGK)
đổi độ âm điện theo chu kì, theo nhóm A?
- Hs nêu quy luật, gv nhận xét bổ sung
-Gv: Quy luật biến đổi độ âm điện có phù hợp
với sự biến đổi tính kim loại, phi kim không?
- Hs tự rút ra nhận xét: phù hợp
Hoạt động 6: Gv kết luận, củng cố
Tính kim loại, phi kim của các nguyên tố biến
đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt
nhân.
- Kết luận: (SGK)
4. Củng cố: HS làm bài tập: 1,2,4/trang 47
5. Dặn dò: - BTVN: 5,7,8,9,10,11/SGK /trang 48
- Xem phần còn lại của bài.