Bùi Xuân Phúc - Nguyễn Thành Tâm
Bệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt
Tiền căn: đái tháo đường típ 1
Vài ngày nay, bệnh nhân tựngưng một số
lần tiêm insulin, sau đó có triệu chứng
khát và tiểu nhiều.
Khám lâm sàng ghi nhận bệnh nhân
không sốt, tim đều, phổi trong.
Kết quảxét nghiệm:
Điện giải đồmáu
Na+136 mEq/l
K+4,8 mEq/l
Cl-99 mEq/l
Glucose 19 mmol/l
BUN 24 mg/dl
Creatinin 0,9 mg/dl
Khí máu động mạch
pH 7,26
pCO218 mmHg
pO2128 mmHg
HCO3- 8,1 mmol/l
TPTNT
Glucose +
Ketone 4+
Đọc kết quảkhí máu động mạch:
Bước 1: pH = 7,26 < 7,35 toan máu
Bước 2: HCO3-= 8,1 mm/l < 22 toan chuyển hóa
Bước 3: tính bù của hô hấp
PaCO2dựđoán = (1,5 x 8,1) + 8 = 20 PaCO2 thực
tếbằng PaCO2 dựđoán.
Bước 4:
Anion gap máu (AG) = [Na+] + [HCO3-] – [Cl-] = 136 –
8,1 – 99 = 28,9 > 12 tăng anion gap.
AG/HCO3- = (28,9 – 12)/(24 – 8,1) # 1,06 toan
chuyển hóa tăng AG đơn thuần
KMĐM: Toan chuyển hóa tăng anion gap đơn thuần.
Nguyên nhân của toan chuyển hóa tăng anion gap:
•Suy thận
•Toan máu lactic
•Nhiễm ceton acid (ĐTĐ,nghiện rượu)
•Ngộđộc: salicylates, ethylene glycol, methanol,
paraldehyde
Đối chiếu lâm sàng: tiền căn đái tháo đường típ 1
không tuân thủđiều trị, đường huyết tăng cao,
nước tiểu có ceton dương tính 4+ gợi ý toan
chuyển hóa do nhiễm ceton acid.
Chẩn đoán: Toan chuyển hóa do nhiễm ceton acid
trên bệnh nhân ĐTĐ type 1