7/5/2013
1
ĐIỀU HÒA HÔ HẤP
Bs Vũ Trần Thiên Quân
Bộ môn Sinh Lý
NGOẠI MÔI
NỘI MÔI
TRUNG TÂM
ĐiỀU KHIỂN TT HÔ HẤP
CƠ QUAN
THỰC HiỆN CƠ HÔ HẤP
KẾT QUẢ LỒNG NGỰC, PHỔI,
KHÍ MÁU
BỘPHẬN CẢM NHẬN
CÁC RECEPTORS
. CƠ HỌC
. HÓA HỌC
ĐIỀU HÒA HÔ HẤP
ĐIỀU HÒA HÔ HẤP
1. TRUNG TÂM HÔ HẤP
•Trung tâm hít vào
•Trung tâm thở ra
•Trung tâm kích thích hô hấp
•Trung tâm gây ngưng thở
PONS
MEDULLA
SPIRAL
CORD
CƠ HÔ HẤP
-HÍT VÀO:
+BÌNH THƯỜNG
+GẮNG SỨC
- THỞ RA
+BÌNH THƯỜNG
+GẮNG SỨC
– PHỐI HỢP TỐT
– SUDDEN INFANT DEATH SYNDROME
2. ĐIỀU HÒA TRUNG TÂM HÔ HẤP
2.1. CÁC YẾU TỐ HÓA HỌC
2.1.1. CÁC VÙNG CẢM ỨNG
-Vùng cảm ứng hóa học ở cuống não
7/5/2013
2
• THỂ CẢNH IX
• THỂ ĐẠI ĐỘNG MẠCH X
• LƯU LƯỢNG MÁU CAO: 2000 ml/100gr
MÔ/PHÚT NÃO 54 – THẬN : 420
• CHỈ ĐÁP ỨNG VỚI:
– PO
2
HÒA TAN
– HẠ HUYẾT ÁP
– NGỘ ĐỘC MÔ
•STASIS O
2
– SENSITIVE K CHANNEL – L TYPE CA
2+
CHANNEL
•HYPOXIA
•CYANIDE
•NICOTINE
•LOBELINE
•K+
GLOMUS CELL (I) DOPAMINE D2 RECEPTOR
OF NERVE ENDINGS IX,X IMPULSES TTHH
TYPE II
HÔ HẤP # CHUYỂN HÓA O
2
CO
2
P
a
CO
2
:
YẾU TỐ CHÍNH
• BAN NGÀY – VẬN ĐỘNG: P
a
CO
2
± 3 mmHg
• KHI TĂNG CẤP TÍNH TỪ 4063 mmHg TKPN
TĂNG 10 LẦN
• GIẢM TÁC DỤNG SAU 1-2 NGÀY DO HCO
3-
ĐƯỢC BƠM VÀO CSF
HÔ HẤP # CHUYỂN HÓA O
2
CO
2
• ĐÁP ỨNG CỦA TTHH/CO
2
GIẢM DO:
+NGỦ
+GIÀ
+CÁC YẾU TỐ DI TRUYỀN CHỦNG TỘC
+THUỐC ỨC CHẾ TTHH
+TĂNG CÔNG HÔ HẤP
DÃN PHẾ QUẢN: TĂNG HIỆU QUẢ
KÍCH THÍCH CO2TÙY
NỒNG ĐỘ TRONG KHÍ
1-2% : KHÔNG ẢNH HƯỞNG
5% : TĂNG TKPN
9% : TĂNG TKPN TỐI ĐA
20-30% : HÔN MÊ ĐỘ 3
30-40% : HÔN MÊ ĐỘ 4
40-50% : CHẾT
PaCO2TĂNG
• KÍCH THÍCH CHEMO R TRUNG TÂM
• KÍCH THÍCH CHEMO R NGOẠI BIÊN QUA PaCO2 ,
pH
• NẾU PO2CŨNG GIẢM, ĐÁP ỨNG CÀNG MẠNH
7/5/2013
3
pH
pH CÒN 7,1: TKPN TĂNG 4 LẦN
7,6 : TKPN GIẢM 20%
KÍCH THÍCH : CHEMO R NGOẠI BIÊN
CHEMO R TRUNG TÂM NẾU
NHIỀU
ĐIỀU CHỈNH THĂNG BẰNG KIỀM TOAN
ẢNH HƯỞNG NGÀY CÀNG MẠNH
LUTEAL PHASE
THAI KỲ
PROGESTERONE THÔNG KHÍ
P
a
O
2
• P
a
O
2
< 60 mmHg
• LÀM TĂNG THÔNG KHÍ PHẾ NANG LÊN 1,6 LẦN
• KHÔNG QUAN TRỌNG LÚC BÌNH THƯỜNG (TRỪ KHI VÙNG NÚI
CAO)
• QUAN TRỌNG KHI:
+BỆNH PHỔI NẶNG, MÃN MẤT KÍCH THÍCH P
a
CO
2
, pH
+TRUNG TÂM HÔ HẤP BỊ ỨC CHẾ
• P
a
O
2
KHÔNG KÍCH THÍCH CHEMO R TRUNG TÂM
• CHỈ KÍCH THÍCH THỂ CẢNH, THỂ ĐẠI ĐỘNG MẠCH
DENERVATION CORTICOID CHEMORECEPTOR
MẤT PHẢN ỨNG VỚI GIẢM P
a
O
2
CHỈ CÒN TÁC DỤNG
ỨC CHẾ TRỰC TIẾP TTHH
– MẤT PHẢN ỨNG VỚI pH: 7,3 - 7,5 CHỈ PHẢN ỨNG
NGOÀI GIỚI HẠN TRÊN
– GIẢM PHẢN ỨNG VỚI P
a
CO
2
< 30 - 35%
2.1.2. ẢNH HƯỞNG CÁC YẾU TỐ HÓA HỌC
- CO
2
1.000% TKP
- pH 400% TKP
- O
2
166% TKP
SỰ TƯƠNG TÁC CỦA 3 YẾU TỐ
Composite diagram showing the
interrelated effects of PCO2,
PO2, and pH on alveolar
ventilation.
- LUỒNG THẦN KINH TỪ CÁC TRUNG TÂM CAO HƠN
- LUỒNG THẦN KINH TỪ CÁC CẢM THỤ QUAN NGOẠI BIÊN
- LUỒNG THẦN KINH TỪ CÁC CẢM THỤ QUAN CỦA PHỔI
- TỪ TRUNG TÂM VẬN MẠCH
- TỪ CÁC ÁP CẢM THỤ QUAN ÁP SUẤT
- CÁC PHẢN XẠ NỘI TẠNG
- NÓNG
2.2. CÁC YẾU TỐ KHÔNG HÓA HỌC
7/5/2013
4
CÁC CẢM THỤ QUAN TỪ
HỆ HÔ HẤP
1. CẢM THỤ QUAN CĂNG DÃN – PX HERINGS BREUER
• TRONG CƠ TRƠN ĐƯỜNG DẪN KHÍ
• THEO X
• ỨC CHẾ HÍT VÀO, TĂNG KHI THỞ RA
2. CẢM THỤ QUAN KÍCH THÍCH:
• GIỮA CÁC TẾ BÀO BIỂU MÔ ĐƯỜNG DẪN KHÍ
• DO KHÓI, KHÍ ĐỘC, BỤI, KHÍ LẠNH
• GÂY CO ĐƯỜNG DẪN KHÍ, THỞ NHANH
CÁC CẢM THỤ QUAN
TỪ HỆ HÔ HẤP
3. CẢM THỤ QUAN J:
– THÀNH PHẾ NANG, CO THẮT THANH QUẢN
– HOÁ CHẤT TRONG TUẦN HOÀN PHỔI, CĂNG PHỒNG
MAO MẠCH PHỔI, PHÙ MÔ KẼ
– THEO X
– GÂY THỞ NHANH, CẠN NGƯNG THỞ
– SUY TIM, BỆNH PHỔI MÔ KẼ
7/5/2013
5
CÁC CẢM THỤ QUAN
TỪ HỆ HÔ HẤP
5. HỆ GAMMA:
– THOI CƠ
– LIÊN SƯỜN, HOÀNH
– KHÓ THỞ KHI CÔNG HÔ HẤP
HÔ HẤP
NHÂN TẠO
• THỞ MÁY
• KHÔNG
DỤNG CỤ