Bài giảng Nhập môn công nghệ phần mềm: Chương 6 - TS. Đào Ngọc Phong

Trong quá trình phát triển phần mềm, giai đoạn phân tích đóng vai trò nền tảng, quyết định sự thành công của toàn bộ dự án. Chương này đi sâu vào tầm quan trọng của việc phân tích phần mềm, nơi yêu cầu của khách hàng được chuyển đổi thành các đặc tả chi tiết, rõ ràng, làm cơ sở cho các pha thiết kế và cài đặt tiếp theo. Việc hiểu rõ và mô hình hóa chính xác các yêu cầu không chỉ giúp đội phát triển có cái nhìn sâu sắc mà còn đảm bảo sản phẩm cuối cùng đáp ứng đúng nhu cầu người dùng, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa hiệu quả. Mục tiêu là trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện pha phân tích một cách hiệu quả.

Sinh viên ngành Công nghệ thông tin, kỹ sư phần mềm, và các chuyên gia phát triển phần mềm muốn nâng cao kỹ năng về phân tích yêu cầu và thiết kế hệ thống.

Chương "Phân tích" này trình bày một cách toàn diện về giai đoạn phân tích trong chu trình phát triển phần mềm, với mục đích chính là làm sâu sắc thêm sự hiểu biết về yêu cầu khách hàng và chuyển đổi chúng thành các đặc tả có thể được sử dụng trực tiếp cho thiết kế và cài đặt. Nội dung chính bao gồm việc khái quát về pha phân tích, hướng dẫn viết các kịch bản sử dụng (scenario), trích xuất và xây dựng sơ đồ lớp, cùng với phân tích module. Về phương pháp tiếp cận, quá trình phân tích được thực hiện một cách lặp lại và tăng dần, thông qua ba bước mô hình hóa quan trọng. Thứ nhất là mô hình hóa chức năng (mô hình hóa Use-Case), tập trung vào việc xác định các kết quả hệ thống và biểu diễn chúng bằng các kịch bản sử dụng cụ thể. Các ví dụ minh họa về quản lý phòng trong hệ thống đặt phòng khách sạn, bao gồm cả kịch bản thường và ngoại lệ, được trình bày chi tiết. Thứ hai là mô hình hóa lớp, trong đó các lớp thực thể, lớp biên và lớp điều khiển được xác định cùng với các thuộc tính và mối quan hệ giữa chúng, sau đó được biểu diễn thông qua sơ đồ lớp. Cuối cùng là mô hình hóa động, nhằm xác định các hành động và trạng thái của các lớp. Giá trị ứng dụng của chương này nằm ở việc cung cấp một khung làm việc có cấu trúc để biến các yêu cầu trừu tượng thành các đặc tả kỹ thuật rõ ràng, giúp đội phát triển có một lộ trình vững chắc. Việc áp dụng các kỹ thuật phân tích phần mềm này không chỉ tăng cường sự hiểu biết chung về dự án mà còn là yếu tố then chốt để xây dựng hệ thống mạnh mẽ, linh hoạt và đáp ứng chính xác nhu cầu người dùng, từ đó nâng cao chất lượng tổng thể của sản phẩm phần mềm.