
1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
KHOA KINH TẾ
=========o0o=========
BÀI GIẢNG
QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP
LÂM NGHIỆP
ThS. NGUYỄN VĂN ĐẠT
Đăk Lăk, năm 2001

2
Chương I
TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP LÂM NGHIỆP
1.1. DOANH NGHIỆP VÀ CÁC MỤC TIÊU CỦA DOANH NGHIỆP
1.1.1 Khái niệm doanh nghiệp
Doanh nghiệp là một đ ơn vị kinh tế có tư cách pháp nhân, quy tụ các phương
tiện về tài chính, vật chất và con người nhằm thực hiện các hoạt động sản xuất, cung
ứng, tiêu thụ sản phẩm hoặc dịch vụ, để tối đa hóa lợi nhuận của chủ sở hữu, đồng
thời kết hợp một cách hợp lý các mục tiêu kinh tế xã hội
1.1.2 Các mục tiêu của doanh nghiệp
Hiện nay còn tồn tại một số quan điểm khác nhau về mục tiêu của doanh
nghiệp, tuy nhiên có thể khẳng định, mọi doanh nghiệp đều có một hệ thống các mục
tiêu của mình, trong đó thu lợi nhuận là mục tiêu trung tâm, cơ bản nhất của doanh
nghiệp. Trong mỗi giai đoạn phát triển khác nhau, các doanh nghiệp có thể xác định
thứ tự ưu tiên khác nhau cho từng mục tiêu cụ thể của mình.
Nhìn chung, hệ thống mục tiêu tổng quát của các doanh nghiệp có thể như sau:
1.1.2.1 Mục tiêu lợi nhuận
Lợi nhuận là phần thu nhập còn lại của doanh nghiệp sau khi đã trang trải các
chi phí trong sản xuất kinh doanh và làm nghĩa vụ thuế với ngân sách Nhà nước.
Thu lợi nhuận được coi là mục tiêu trung tâm số một của các doanh nghiệp bởi
các lý do sau đây:
- Doanh nghiệp là tổ chức chuyên thực hiện các hoạt động kinh doanh nên
đương nhiên thu lợi nhuận phải là mục tiêu số một của doanh nghiệp, nếu
không thu được lợi nhuận doanh ngh iệp sẽ bị phá sản.
- Thu được lợi nhuận là điều kiện để đáp ứng lợi ích của các chủ đầu tư vốn vào
doanh nghiệp, tức là doanh nghiệp có thể thu hút vốn để tổ chức và mở rộng
quá trình kinh doanh của mình.
- Thu được lợi nhuận giúp cho doanh nghiệp có thể đầu tư tái sản xuất mở rộng,
nâng cao hiệu quả kinh doanh của mình.

3
- Thu được lợi nhuận là điều kiện để doanh nghiệp nâng cao đời sống vật chất và
tinh thần cho người lao động.
- Thu được lợi nhuận tạo điều kiện cho doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ
đóng góp của mình vào sự nghiệp phát triển toàn diện kinh tế xã hội của đất
nước.
Để nâng cao lợi nhuận của doanh nghiệp trong quá trình sản xuất kinh doanh có
hai con đường cơ bản sau đây:
- Tiết kiệm chi phí sản xuất kinh doanh hạ giá thành sản phẩm.
- Mở rộng quy mô kinh doanh, tăng doanh thu tiêu thụ sản phẩm.
Trong các doanh nghiệp, tiết kiệm các khoản chi phí sản xuất kinh doanh, hạ giá
thành sản phẩm được coi là con đường cơ bản nhất.
1.1.2.2 Mục tiêu phát triển.
Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh được coi là hiện tượng lành mạnh và là
yếu tố động lực thúc đẩy sự phát triển của các doah ngh iệp. Trong điều kiện cạnh
tranh, các doanh nghiệp lớn, trường vốn thường có nh iều ưu thế hơn trong tổ chức
sản xuất kinh doanh và chiếm lĩnh thị trường. Sự phát triển của doanh nghiệp có thể
được đánh giá thong qua các chỉ tiêu:
- Doanh thu tiêu thụ sản phẩm ngày càng cao.
- Lợi nhu ận đạt được ngày càng lớn.
- Vốn đầu tư của doanh nghiệp ngày càng nh iều.
- Hiệu quả sản xuất kinh doanh ngày càng được nâng cao.
- Máy móc thiết bị và công nghệ ngày càng hiện đại.
- Đời sống vật chất, tinh thần của người lao động ngày càng được nâng cao.
- Đóng góp của doanh nghiệp cho ngân sách ngày càng lớn.
Để có thể tồn tại và đứng vững trong nền kinh tế thị trường, liên tục phát triển là
mục tiêu rất quan trọng được đặt ra một cách thường xuyên đối với mọi doanh
nghiệp, bởi tương quan giữa các doanh nghiệp là một trạng thái thường xuyên thay
đổi theo thời gian.
Để có thể phát triển ổn định, bền vững, doanh nghiệp cần xây dựng và thực thi
một chiến lược kinh doanh khoa học, các chính sách và biện pháp kinh doanh linh
hoạt, hiệu quả.

4
1.1.2.3 Mục tiêu cung ứng
Cung cấp những sản phẩm hàng hóa và dịch vụ cho nền kinh tế là một mục tiêu
quan trọng, là lý do tồn tại của doanh nghiệp trong nền kinh tế.
Trong cơ chế thị trường, doanh nghiệp phải tự tìm hiểu thị trường để tổ chức
sản xuất và đưa ra thị trường những sản phẩm hàng hóa và dịch vụ nhất định. Nếu
hàng hóa và dịch vụ của doanh ngh iệp tiêu thụ được trên thị trường có nghĩa là th ị
trường đã chấp nhận sự tồn tại và hoạt động của doanh nghiệp. Ngoài ra trong một số
trường hợp, doanh nghiệp phải th ực hiện một số hoạt động do Nhà nước chỉ định.
Cung ứng những sản phẩm và dịch vụ cần thiết cho nền kinh tế vừa là mục tiêu
vừa là phương tiện để doanh nghiệp đạt được mục tiêu lợi nhuận và các mục tiêu
khác của mình . Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp phải tạo cho mình một phân
đoạn thị trường hợp lý và một lượng khách hàng đủ lớn để tồn tại và phát triển.
1.1.2.4 Mục tiêu trách nhiệm xã hội
Doanh nghiệp là một cơ sở sản xuất kinh doanh của nền kinh tế, là một tế bào
của xã hội, vì thế phải đặt ra mục tiêu thực hiện các trách nhiệm xã hội của mình .
Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp được thể hiện trên các khía cạnh sau đây:
- Bảo đảm chất lượng sản phẩm và dịch vụ đưa ra thị trường, bảo đảm lợi ích
chính đáng cho người tiêu dùng. Trước hết, doanh nghiệp cần đảm bảo các tiêu
chuẩn về chất lượng sản phẩm đã đăng ký, bên cạnh đó cần phấn đấu từng
bước nâng cao chất lượng sản phẩm và chất lượng phục vụ người tiêu dùng.
- Bảo vệ và cải thiện các điều kiện môi trường sinh thái trong khu vực nhằm
đảm bảo sự phát triển bền vững của toàn bộ nền kinh tế. Các doanh nghiệp cần
đặc biệt quan tâm đến việc kiểm soát và loại trừ các yếu tố có thể gây ô nhiễm
trong quá trình sản xuất kinh doanh, từng bước tiến tới chủ động áp dụng các
biện pháp thích hợp để cải thiện các điều kiện môi trường sinh thái trên địa bàn
hoạt động của mình.
- Góp phần tích cực vào sự ngh iệp phát triển toàn diện kinh tế xã hội, đảm bảo
an ninh, quốc phòng trên từng địa bàn cụ thể.

5
1.2 DOANH NGHIỆP LÂM NGHIỆP (DNLN)
1.2.1 Khái niệm doanh nghiệp lâm nghiệp
Doanh nghiệp lâm nghiệp là một loại hình doanh nghiệp hoạt động sản xuất
kinh doanh chủ yếu trong lĩnh vực lâm nghiệp với các hoạt động xây dựng rừng, khai
thác vận chuyển và chế biến các loại lâm sản, thực hiện các dịch vụ trong lĩnh vực
lâm nghiệp, đáp ứng nhu cầu về lâm sản đối với toàn bộ nền kinh tế. Với đặc trưng
cơ bản nhất là lấy rừng và tài nguyên rừng làm tư liệu sản xuất chủ yếu.
Theo quan niệm phổ biến hiện nay, lâm nghiệp là một lĩnh vực sản xuất đặc
biệt, bao gồm các hoạt động xây dựng rừng, khai thác lợi dụng, chế biến các sản
phẩm từ rừng và phát huy các chức năng phòng hộ, chức năng văn xã của rừng.
Ngày nay vai trò phòng hộ và văn xã của rừng ngày càng được nhận thức đầy
đủ hơn và ngày càng tỏ ra quan trọng hơn khi đánh giá sự đóng góp của các doanh
nghiệp lâm nghiệp đối với nền kinh tế.
1.2.2 Phân loại doanh nghiệp lâm nghiệp
Doanh ngh iệp lâm nghiệp được phân chia thành nhiều loại tùy thuộc vào mục
tiêu nghiên cứu khác nhau. Về cơ bản có thể chia doanh nghiệp lâm nghiệp theo các
phương pháp sau đây.
1.2.2.1 Phân loại theo sở hữu vốn trong doanh nghiệp
Theo cách chia này, cũng giống khi phân loại các doanh nghiệp thông thường,
người ta cũng chia doanh nghiệp lâm nghiệp thành các loại sau đây:
Doanh nghiệp lâm nghiệp Nhà nước
Doanh nghiệp lâm nghiệp tư nhân
Doanh nghiệp lâm nghiệp kiểu công ty
1.2.2.2 Phân loại theo lĩnh vực kinh doanh
Căn cứ vào tính chuyên môn trong sản xuất kinh doanh các doanh nghiệp lâm
nghiệp có thể chia thành các loại sau đây:
Doanh nghiệp xây dựng rừng

