1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
KHOA KINH T
=========o0o=========
BÀI GING
QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP
LÂM NGHIỆP
ThS. NGUYN VĂN ĐT
Đăk Lăk, năm 2001
2
Chương I
TNG QUAN VỀ QUN TR DOANH NGHIP LÂM NGHIP
1.1. DOANH NGHIP VÀ CÁC MC TIÊU CA DOANH NGHIP
1.1.1 Ki nim doanh nghiệp
Doanh nghiệpmột đ ơn vkinh tế có tư cách pháp nhân, quy t c phương
tin vi cnh, vật chất và con nời nhm thực hin các hoạt động sản xuất, cung
ứng, tiêu th sản phẩm hoặc dịch vụ, đtối đa hóa lợi nhuận của chủ sở hữu, đồng
thời kết hợp một cách hợp lý các mục tiêu kinh tế xã hội
1.1.2 Các mục tiêu của doanh nghiệp
Hiện nay còn tồn tại một s quan điểm khác nhau về mục tiêu ca doanh
nghip, tuy nhiên có thkhẳng đnh, mọi doanh nghip đềumột hệ thống c mục
tiêu của mình, trong đó thu lợi nhuận là mục tiêu trung m, bản nhất của doanh
nghip. Trong mỗi giai đoạn phát trin kc nhau, các doanh nghiệp có thể xác định
thứ tự ưu tiên kc nhau cho tng mc tiêu c thể của mình.
Nhìn chung, h thống mục tiêu tổng quát củac doanh nghiệp có thể như sau:
1.1.2.1 Mục tiêu lợi nhun
Lợi nhun là phần thu nhập n lại của doanh nghiệp sau khi đã trang trải các
chi phí trong sn xuất kinh doanh và làm nghĩa vụ thuế vi ngân sách Nhà nước.
Thu li nhuận được coi là mục tiêu trung m s một của các doanh nghiệp bởi
c lý do sau đây:
- Doanh nghiệp là t chc chuyên thực hin các hoạt động kinh doanh nên
đương nhiên thu li nhuận phi là mc tiêu s một của doanh nghip, nếu
không thu được lợi nhuận doanh ngh iệp sẽ bị p sản.
- Thu được lợi nhun là điều kin đđáp ng lợi ích của các chủ đu tư vốn vào
doanh nghip, tức là doanh nghip có thể thu t vốn đt chức và mrộng
quá trình kinh doanh của nh.
- Thu được lợi nhun giúp cho doanh nghiệp có th đầu tái sn xuất m rộng,
nâng cao hiu quả kinh doanh của mình.
3
- Thu được lợi nhun là điều kiện để doanh nghip nâng cao đi sống vật cht và
tinh thần cho ni lao động.
- Thu đưc lợi nhun tạo điều kiện cho doanh nghip thực hiện đầy đủ nghĩa vụ
đóng góp của mình vào snghiệp phát triển toàn diện kinh tế xã hội của đất
ớc.
Đ nâng cao lợi nhun của doanh nghiệp trong quá trình sn xuất kinh doanh
hai con đưng bản sau đây:
- Tiết kim chi phí sản xuất kinh doanh hạ giá thành sn phẩm.
- Mở rng quy mô kinh doanh, tăng doanh thu tiêu th sản phẩm.
Trong c doanh nghiệp, tiết kiệm các khon chi phí sn xuất kinh doanh, hạ giá
thành sản phẩm đưc coi là con đường cơ bản nht.
1.1.2.2 Mục tiêu phát trin.
Trong nn kinh tế th trường, cạnh tranh được coi là hin tượng lành mạnh và là
yếu t động lực thúc đẩy sự pt triển của c doah ngh iệp. Trong điều kiện cạnh
tranh, các doanh nghiệp lớn, trưng vốn thưng nh iều ưu thế hơn trong t chức
sn xuất kinh doanh và chiếm lĩnh th trường. Sự phát triển của doanh nghiệp có th
được đánh giá thong qua các chỉ tiêu:
- Doanh thu tiêu th sn phẩm ngày càng cao.
- Lợi nhu n đạt đưc ngày càng lớn.
- Vn đầu tư của doanh nghip ngày càng nh iều.
- Hiệu qu sn xuất kinh doanh ngày càng đưc ng cao.
- Máy móc thiết bị và công nghệ ngày càng hiện đại.
- Đi sống vật chất, tinh thần của ngưi lao động ngày càng được nâng cao.
- Đóng góp của doanh nghiệp cho nn sách ngày ng lớn.
Đ có thtồn ti và đứng vững trong nền kinh tế thị trường, liên tục phát triển là
mc tiêu rt quan trọng được đặt ra một ch thường xuyên đi với mi doanh
nghip, bi tương quan giữa các doanh nghiệp là một trạng ti thường xuyên thay
đi theo thời gian.
Đ có thpt trin n đnh, bn vững, doanh nghiệp cần xây dựng và thực thi
mt chiến lược kinh doanh khoa học, các chính sách và biện pháp kinh doanh linh
hoạt, hiệu quả.
4
1.1.2.3 Mục tiêu cung ứng
Cung cấp những sản phẩm hàng hóa và dch v cho nền kinh tế là một mục tiêu
quan trọng, là lý do tồn ti của doanh nghiệp trong nền kinh tế.
Trong chế th trưng, doanh nghiệp phải tự tìm hiểu thị trường đ t chức
sn xuất và đưa ra th trường những sản phẩm hàng hóa và dch vụ nhất đnh. Nếu
hàng a dch vụ của doanh ngh iệp tiêu th được trên th trường nghĩa là th
trường đã chấp nhận sự tồn tại và hot động của doanh nghiệp. Ngoài ra trong một s
trường hợp, doanh nghip phải th c hiện một s hoạt động do Nhà nước ch đnh.
Cung ứng những sản phm và dịch v cần thiết cho nền kinh tế vừa mục tiêu
va là phương tin đ doanh nghiệp đt được mục tiêu lợi nhun và các mục tiêu
khác của mình . Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp phi tạo cho nh mt phân
đoạn thtrưng hợp lý và một lượng khách hàng đ ln để tồn ti và pt triển.
1.1.2.4 Mục tiêu trách nhiệm xã hội
Doanh nghiệp là một cơ sở sản xuất kinh doanh của nền kinh tế, là một tế bào
của xã hội, vì thế phải đặt ra mục tiêu thực hiện các trách nhim xã hi ca nh .
Trách nhim xã hội của doanh nghiệp được thhin trên các khía cạnh sau đây:
- Bảo đm chất lượng sản phẩm và dch vụ đưa ra th trường, bảo đảm li ích
chính đáng cho người tiêu dùng. Trước hết, doanh nghiệp cần đm bảo các tiêu
chuẩn về chất lượng sản phm đã đăng ký, bên cạnh đó cần phấn đấu tng
ớc ng cao chất lượng sn phẩm và chất lưng phục vụ ngưi tiêu dùng.
- Bảo v và ci thiện các điu kiện môi trường sinh thái trong khu vực nhằm
đm bảo sự phát triển bn vững của toàn b nền kinh tế. c doanh nghiệp cần
đc biệt quan tâm đến việc kiểm soát và loại trcác yếu tố có thể gây ô nhiễm
trong quá trình sản xuất kinh doanh, từng bước tiến tới chủ động áp dụng các
bin pháp thích hp đcải thiện các điều kiện môi trường sinh thái trên đa bàn
hoạt động của mình.
- Góp phn tích cực vào sngh iệp phát triển toàn diện kinh tế xã hi, đảm bảo
an ninh, quc phòng trên từng địa bàn c thể.
5
1.2 DOANH NGHIP LÂM NGHIP (DNLN)
1.2.1 Ki nim doanh nghiệp lâm nghiệp
Doanh nghiệp m nghiệp là một loi hình doanh nghiệp hot động sản xuất
kinh doanh ch yếu trong lĩnh vực m nghiệp với c hoạt động xây dựng rừng, khai
thác vận chuyển và chế biến các loi lâm sản, thực hiện các dịch vụ trong lĩnh vực
lâm nghiệp, đáp ng nhu cầu v lâm sản đi với toàn b nền kinh tế. Với đc trưng
bản nhất là ly rừng và tài nguyên rừng làm liệu sản xuất ch yếu.
Theo quan niệm phổ biến hiện nay, lâm nghip là một lĩnh vực sản xuất đặc
bit, bao gồm các hoạt động xây dựng rừng, khai tc lợi dụng, chế biến các sản
phẩm từ rừng và pt huy các chức năng phòng hộ, chức năng văn xã của rừng.
Ngày nay vai trò phòng hộ và văn xã ca rng ngày càng được nhận thức đầy
đ hơn và ngày càng tra quan trọng hơn khi đánh giá s đóng p của các doanh
nghip lâm nghiệp đối với nền kinh tế.
1.2.2 Phân loi doanh nghip lâm nghip
Doanh ngh iệp lâm nghip đưc phân chia thành nhiu loại tùy thuộc vào mục
tiêu nghiên cứu kc nhau. Về cơ bản có thchia doanh nghip lâm nghiệp theo các
phương pháp sau đây.
1.2.2.1 Phân loại theo sở hữu vốn trong doanh nghiệp
Theo cách chia này, cũng ging khi phân loại các doanh nghiệp thông thường,
người ta ng chia doanh nghip lâm nghiệp thành các loi sau đây:
Doanh nghiệp lâm nghip Nhà nước
Doanh nghiệp lâm nghip tư nhân
Doanh nghiệp lâm nghip kiểu ng ty
1.2.2.2 Phân loại theo lĩnh vực kinh doanh
n cứ vào tính chuyên môn trong sản xuất kinh doanh các doanh nghip lâm
nghip th chia thành các loại sau đây:
Doanh nghip y dựng rừng