Ọ

Ầ

H C PH N

Ả

Ị Ạ QU N TR  M NG LINUX

1

ươ

Ch

ng 6

Ụ

Ị

D CH V  MAIL SERVER

ệ ớ

ứ

Các giao th c làm vi c v i mail

ớ

ệ

Gi

ề ệ ố i thi u v  h  th ng mail

ệ

Các khái ni m c  b n ơ ả

ệ ữ

ố

M i liên h  gi a DNS và mail server

ặ

ạ

Cài đ t và ch y sendmail

ấ

C u hình sendmail

2

ệ ớ

ứ

Các giao th c làm vi c v i Mail

ộ ố ệ ố ứ

3

ệ ớ  H  th ng mail làm vi c v i m t s  giao th c sau:   POP (Post Office Protocol)  IMAP (Interactive Mail Access Protocol)  SMTP (Simple Mail Transfer Protocol)  MIME (Multipurpose Internet Mai Extentions)

ệ ớ

ứ

Các giao th c làm vi c v i Mail

 POP (Post Office Protocol)

ữ ộ

ứ

ư

ậ

h p th  ng

i dùng

ả

ồ

ư ườ  Là giao th c truy c p và l u gi  POP g m có 2 phiên b n chính: POP2 và POP3

ả ả

c mô t c mô t

trong RFC 937 (109)  trong RFC 1725 (110) – POPs (995)

 POP2 đ  POP3 đ ộ ố ệ

ượ ượ  M t s  l nh trong POP3:

ậ

ề

ể

ậ

ẩ ủ

ề

ể

ầ ư ọ

ng message ch a đ c trên mail server ệ

ệ

ứ

ệ

ị

ạ

 USER username: Username dùng đ  nh n mail v ậ  PASS password: M t kh u c a user c n nh n mail v ị ố ượ  STAT: Hi n th  s  l ứ ậ  RETR n: Nh n thông đi p th  n ứ  DELE n: Xóa thông đi p th  n ố ị ể  LAST: Hi n th  message cu i cùng ướ ể c thông đi p th  n  LIST [n]: Hi n th  kích th ầ ệ i thông đi p đ u tiên  RSET: Quay l

4

ệ ớ

ứ

Các giao th c làm vi c v i Mail

 POP (Post Office Protocol)

ộ ố ệ

 M t s  l nh trong POP3 (tt):

ầ

ứ

ủ

ệ ủ

ệ  TOP n: In ra ph n header và dòng th  n c a thông đi p  NOOP: Không làm gì cả ế  QUIT: K t thúc phiên làm vi c c a POP

5

ệ ớ

ứ

Các giao th c làm vi c v i Mail

 IMAP (Interactive Mail Access Protocol)

ề ừ

mail server

ứ ể  Là giao th c đ  nh n mail v  t ể  M t s  đ c đi m c a IMAP:

ộ ố ặ ươ

ề

ậ

ả

nhi u máy khác nhau

ỗ ợ ế ộ

ậ

ề ị

ư

ữ

ầ

ạ

ậ ủ ầ ủ ớ ng thích đ y đ  v i MIME  T ừ  Cho phép truy c p và qu n lý message t  H  tr  ch  đ  truy c p online và offline  Client không c n quan tâm v  đ nh d ng l u tr  trên server

6

ệ ớ

ứ

Các giao th c làm vi c v i Mail

 SMTP (Simple Mail Transfer Protocol)

ư ộ ộ

ư ừ

ứ

ể

ể

 Là  giao  th c  chuy n  th   n i  b ,  chuy n  th   t

mail  server  này  sang

mail server khác

ử ụ

ậ

ặ

ộ

ượ ị ộ

ướ

ng k t n i có đ  tin c y (TCP), s  d ng port m c

 Đ c đ nh nghĩa trong RFC 821 ế ố ứ  Thu c giao th c  h

ị đ nh trên server là 25

ộ ố ệ

 M t s  l nh trên SMTP server:

ậ

ệ

ị

ị

ỉ ườ

ỉ ườ ử i g i ậ i nh n

ệ

ệ

ể ở ộ ầ

ỡ ệ ớ

ế

 HELO : Nh n di n server  MAIL FROM:: Đ a ch  ng  RCPT TO:: Đ a ch  ng ắ ầ ử  DATA: B t đ u g i thông đi p ủ ỏ  RSET: H y b  thông đi p  VRFY : Ki m tra user name  EXPN : M  r ng danh sách mail  HELP : Yêu c u giúp đ  QUIT: K t thúc phiên làm vi c v i SMTP

7

ệ ớ

ứ

Các giao th c làm vi c v i Mail

 MIME (Multipurpose Internet Mai Extentions) ứ ổ

ạ ữ ệ

ề

ấ ể ử

ấ ộ

ạ

ợ  Cung c p cách th c t ng h p nhi u lo i d  li u khác nhau  vào  m t  thông  message  duy  nh t  đ   g i  qua  m ng  (email,  new group)

8

ớ

ệ ề ệ ố

Gi

i thi u v  h  th ng mail

ộ ả ệ

ố  M t  h   th ng  mail  ph i  ấ ồ bao  g m  ít  nh t  là  2  thành  ph n: ầ  Mail server   Mail client

 Ngoài  ra  còn  có  th   có

ể

9

thêm:  Mail Host  Mail Gateway

ớ

ệ ề ệ ố

i thi u v  h  th ng mail

ế ị

ể

t b  chuy n mail gi a domain n i b  v i domain bên ngoài.

ộ ộ ớ ặ

ủ ế ố

ữ ộ

ộ

Gi  Mail Gateway:  Là thi  Mail  gateway  có  th   là  m t  router  ADSL  ho c  m t  máy  ch   k t  n i

ộ ộ ớ

ạ

ể ạ

m ng n i b  v i m ng bên ngoài.

 Mail Host:

ữ

ạ

ả ị

ữ

ậ

ỉ

 Mail host gi  Mail  host  phân  gi

ủ i  đ a  ch   ng

ườ ặ ử ớ

ộ ộ ớ

ộ ộ  vai trò là máy ch  mail trong m ng n i b . ử i  nh n  và  g i  chúng  gi a  các  mail  i mail gateway

server n i b  v i nhau ho c g i t

 Mail Server:

ủ

ủ

ứ ư ừ

ườ ử ế

ư ừ

ậ

i dùng.  client và g i đ n mail host; nh n th  t

mail

ể ọ

ườ

ư

ố

 Ng

ể

ặ

ừ

ọ

 Là máy ch  mail, ch a mail box c a ng ậ  Mail server nh n th  t ồ ử ế host r i g i đ n mail client. ặ ậ ả ầ i dùng đ u cu i ph i đăng nh p vào mail server đ  đ c th  ho c  ủ ọ NFS (Network File System) ho c POP/IMAP đ  mount mail box c a h   ề v  máy tính t

xa và đ c thông qua các trình mail client

10

ớ

ệ ề ệ ố

Gi

i thi u v  h  th ng mail

ỗ ợ ứ

ươ

ử

 Mail Client: ọ  Là các ch  Mail Client h  tr  2 giao th c POP/SMTP

ng trình h  tr  ch c năng đ c và g i mail ỗ ợ ườ

ư ừ

ả

ứ i th  t

 POP giúp ng

i dùng t

ể ề  mail server v  mail client đ

đ cọ

ườ

ư ừ

ớ

ủ

ử i dùng g i th  t

mail client t

i mail box c a

ử ụ

 SMTP giúp ng mail server ộ ố ươ

ng trình mail client s  d ng là:

 M t s  ch

 Outlook Express  MS Outlook Express  Mozila thunderbird  Eudora,….

11

ớ

ệ ề ệ ố

Gi

i thi u v  h  th ng mail

 M t s  s  đ  h  th ng mail th

ụ ộ

ế ố

ệ ố

 H  th ng mail c c b  (không k t n i ra internet):

12

ộ ố ơ ồ ệ ố ườ ng dùng:

ớ

ệ ề ệ ố

Gi

i thi u v  h  th ng mail

 M t s  s  đ  h  th ng mail th

ụ ộ

ệ ố

ộ ố ơ ồ ệ ố ng dùng:

 H  th ng mail c c b  (Có k t n i ra internet):

13

ườ ế ố

ớ

ệ ề ệ ố

Gi

i thi u v  h  th ng mail

 M t s  s  đ  h  th ng mail th

ệ ố

ộ

 H  th ng hai domain và m t gateway:

14

ộ ố ơ ồ ệ ố ườ ng dùng:

ộ ố

ơ ả

ệ

M t s  khái ni m c  b n

 MUA (Mail User Agent): ầ

ố

ạ

ử

 Là các ch

ể ọ ng trình đ u cu i dùng đ  đ c, so n mail, g i mail, …

ừ

ế ụ ậ  các MUA, MTA khác b ng giao th c SMTP

ố  các MUA, phân ph i mail đ n MTA khác ứ ặ

ằ ứ

ươ  MTA (Mail Transfer Agent): ệ  Làm nhi m v  nh n mail t ậ ừ  Nh n mail t ằ ế ử  G i mail đ n các MUA b ng giao th c POP ho c IMAP  VD: Mail Mdaemon, Mail Exchange, …. Là các MTA

 Mail box:

ườ

ữ ấ ả ư ủ ượ ạ

ộ

ươ

i dùng t c  th  c a ng c t o ra trên mail server thì m t Mail box t

ng

ộ ậ  Là m t t p tin l u tr  t ộ  Khi m t tài kho n đ ẽ ượ ạ ng s  đ ườ

ư ả c t o ra ầ

ể

ố

ứ  Khi ng

i dùng đ u cu i telnet t

ẽ ậ i mail server đ  nh n mail, MTA s   ử ề

ư

ứ

ấ

ớ dùng giao th c POP/IMAP vào mail box l y th  và g i v  cho MUA

15

ệ

ộ ố

ơ ả

M t s  khái ni m c  b n ợ ờ

ủ

ườ

i dùng

 Mail Queue (Hàng đ i mail): ữ ạ ỉ

ể ư ườ

 Đ  l u tr  t m th i các mail c a ng  Th ng ch  dùng hàng đ i mail khi:

ọ ấ

ữ

ư ố

ế

ượ

ư

ể

ạ

ờ

ợ ợ  Khi có tùy ch n c u hình l u tr  mail vào hàng đ i ẽ ị ắ  Khi các ti n trình phân ph i mail b  t c ngh n  Khi mail đó t m th i ch a chuy n đi đ

c

 Alias mail:

ỉ

ự

ườ

ằ

ề

ị

ỉ

ụ

ư

ề

ề

ỉ i nh ng qua nhi u đ a ch ộ ị ư

ộ i nh n b ng m t hay nhi u  đ a  ạ ườ ị ỉ i nh ng qua m t đ a ch

ậ ế ị  Là s  thay th  đ a ch  ng ắ ể ch  khác đ  kh c ph c tình tr ng: ộ ố ế  Phân ph i đ n cùng m t ng ườ ố ế  Phân ph i đ n nhi u ng  ….

16

ệ ữ

ố

M i liên h  gi a DNS và Mail server

 D ch v  mail nh  d ch v  DNS  đ  tìm b n ghi MX nh m

ụ ụ ể ả ằ ị

ờ ị ủ ượ ờ ị  Nh  xác đ nh đ ể c máy ch  mail nên các mail client có th

ủ ặ ử

ủ

ề

 [Domain Name] IN MX 0 [Mail­host]  VD:  viethanit.edu.vn  IN  MX  0  mail.viethanit.edu.vn    Máy  ch  mail mail.viethanit.edu.vn trong mi n viethanit.edu.vn

17

xác đ nh máy ch  mail ị ế ủ ả ử g i mail đ n mail server ho c g i ra ngoài  Cú pháp c a b n ghi MX trong DNS server:

ạ

Cài đ t vặ à ch y sendmail

ắ ệ ừ ấ ệ  T  d u nh c l nh, gõ l nh: #yum install sendmail*

 C p nh t sendmail v i l nh: #yum update sendmail*

ớ ệ ậ ậ

18

ở ộ ớ ệ  Kh i đ ng sendmail v i l nh: #service sendmail start

ạ

Cài đ t vặ à ch y sendmail

 M c đ nh, th  đ n đ

ư ế ượ ư ư ụ ư ụ ộ

ặ ị c l u trong th  m c /var/spool/mail.  ỗ M i  file  trong  th   m c  dành  cho  m t  local  user  trên  local  machine

 M c  đ nh,

ặ ượ ị ụ ư th   đi  đ th   m c

ư ư c  l u  ờ ợ ượ ử /var/spool/mqueue trong khi ch  đ i đ trong  c g i đi.

 Log file c a mail server n m trong t p tin: /var/log/maillog

19

ủ ằ ậ

ấ

C u hình sendmail

 Các  file  c u  hình  sendmail  n m  trong  th   m c  /etc/mail

ư ụ ằ ấ

ậ

ướ ấ c c u hình sendmail:

ả

i dùng

ở ộ

ậ

 C u hình domain name ơ ả  C u hình c  b n cho sendmail  Đ nh nghĩa truy c p outgoing mail  C u hình virtual servers  C u hình virtual users ườ  Thêm tài kho n ng  Kh i đ ng sendmail và các t p tin csdl chung

20

và /etc  Các b ấ ấ ị ấ ấ

ấ

C u hình domain name

 D ch v  mail nh  d ch v  DNS đ  tìm b n ghi MX nh m

ụ ụ ể ả ằ ị

ờ ị ủ ượ ờ ị  Nh  xác đ nh đ ể c máy ch  mail nên các mail client có th

ủ ặ ử

xác đ nh máy ch  mail ị ế ủ ả

ủ

ề

 VD:  viethanit.edu.vn  IN  MX  0  mail.viethanit.edu.vn    Máy  ch  mail mail.viethanit.edu.vn trong mi n viethanit.edu.vn

21

ử g i mail đ n mail server ho c g i ra ngoài  Cú pháp c a b n ghi MX trong DNS server: [Domain Name] IN MX 0 [Mail­host]

ơ ả

ấ

C u hình c  b n cho sendmail

ấ ơ ả

 File c u hình c  b n cho sendmail là: /etc/mail/sendmail.mc  File /etc/mail/sendmail.mc ch a h n 1800 dòng l nh và chú

ứ ơ ệ

22

thích

ị

ậ Đ nh nghĩa truy c p outgoing mail

 File c u hình /etc/mail/access

23

ấ

ấ

C u hình virtual servers

ể

 T o thêm virtual servers đ  dùng trên nhi u domains. ủ  Đ   thêm  virtual  server,  ta  thêm  tên  mi n  ch a  máy  ch

ạ ể ề ề ứ

trong file /etc/mail/local­host­names

 VD: máy ch  mail ho t đ ng trên 2 domain: example.com

ạ ộ

24

ủ và example.net

ấ

C u hình virtual users

 Vi c  c u  hình  virtual  users  c n  thi

ệ ầ ấ ế ử ụ t  khi  s   d ng  mail

ề server trên nhi u domain.

 File c u hình virtual users: /etc/mail/virtusertable

25

ấ

ả

ườ

Thêm tài kho n ng

i dùng

ả ượ ỗ ủ ừ  Mail  server  đ t  các  email  vào  các  mail  box  c a  t ng  user  ư c thêm vào nh  là user

ặ ộ riêng. M i m t user name ph i đ ệ ố th t s  trên h  th ng.

 Đ   thêm  user  chris  cho  máy  ch   sendmail,  ta  gõ  l nh  sau

ủ ệ

#useradd ­s /sbin/nologin chris

ậ ự ể ề ớ v i quy n root:  

 Đ t m t kh u cho tài kho n chris:

26

ả ẩ ặ ậ

ở ộ

ậ

Kh i đ ng sendmail và các t p tin csdl chung

ặ i  h   th ng  ho c  sendmail  thì  csdl

ạ ệ ố ở ộ  M i  l n  kh i  đ ng  l ượ ạ ạ i. c n p l ậ ầ ổ

 Có  th   c p  nh t  thay  đ i  cho  sendmail  nh ng  không  c n  ặ ị

ạ ụ ư i máy tính ho c d ch v  sendmail:

27

ỗ ầ sendmail đ ể ậ ở ộ kh i đ ng l  #/etc/init.d/sendmail reload

ở ộ

ậ

Kh i đ ng sendmail và các t p tin csdl chung

 Đăng nh p vào sendmail

ậ ở port 25:

 Nh p l nh HELO đ  ki m tra:

28

ể ể ậ ệ