1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI
KHOA CƠ KHÍ
BỘ MÔN MÁY XÂY DỰNG - XẾP DỠ
…………………………………….oOo………..……………………………
BÀI GIẢNG
THANG MÁY VÀ THANG CUỐN ( 2 Tín chỉ)
Chuyên ngành: Kỹ thuật nhiệt
Giảng viên. TS. Bùi Thanh Danh
Hà nội, tháng 10 năm 2024
2
MỤC LỤC
.........................................................................................................................................2
PHẦN I. THANG MÁY ..................................................................................................4
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CHUNG VỀ THANG MÁY ........................................4
1.1 Tổng quan về thang máy ...................................................................................4
1.2 Phân loại thang máy ........................................................................................14
1.2.1 Phân loại thang máy theo công dụng: ......................................................14
1.3 Những yêu cầu đối với thang máy...................................................................24
1.4 Kí hiệu thang máy ...........................................................................................26
CHƯƠNG 2. CẤU TẠO MỘT SỐ LOẠI THANG MÁY ...........................................29
2.1 Thang máy chở người loại không phòng máy .....................................................29
2.2. Thang máy chở bệnh nhân ( Thang máy bệnh viện) ..........................................30
2.3. Thang máy lồng kính (Thang quan sát) ..............................................................32
2.4. Thang máy dẫn động bánh răng – Thanh răng ..................................................34
2.5. Thang máy dẫn động bằng vít – Đai ốc ( Thang vít me)....................................36
2.6. Thang máy dùng động cơ điện cảm ứng tuyến tính ..........................................37
2.7. Thang máy thủy lực ...........................................................................................39
2.8. Thang máy khí nén ( Chân không) ....................................................................40
2.9. Thang máy chữa cháy ........................................................................................41
2.9.1. Hệ thống điều khiển thang máy chữa cháy .....................................................41
2.9.2. Nguồn điện cung cấp cho thang máy chữa cháy .............................................43
2.9.3. Sự chuyển đổi nguồn điện cung cấp cho thang máy chữa cháy ......................43
2.10. Thang máy gia đình .........................................................................................43
CHƯƠNG 3. CÁC HỆ THỐNG CƠ BẢN CỦA THANG MÁY ................................44
3.1. Cụm Cabin ..........................................................................................................44
3.2. Hệ thống cửa cabin và cửa tầng .........................................................................50
3.3. Cụm đối trọng .....................................................................................................67
3.4. Hệ dẫn động cabin ..............................................................................................68
3.5. Hệ thống treo Cabin và đối trọng ......................................................................71
3.6. Hệ thống cân bằng ..............................................................................................78
3.7. Hệ máy dẫn động (Bộ tời kéo) ...........................................................................81
3.8. Hệ ray .................................................................................................................89
3.9 Hệ ngàm dẫn hướng ............................................................................................94
3.10 Hệ thống khống chế vượt tốc độ và hãm an toàn .............................................98
3.11.Hệ giảm chấn .................................................................................................. 111
3.12. Hệ thống điện ............................................................................................... 113
CHƯƠNG 4. CÁC TÍNH TOÁN CƠ BẢN CHO HỆ THỐNG THANG MÁY ...... 142
4.1. Các chỉ tiêu chọn thang máy .......................................................................... 142
4.2. Tính lựa chọn tải trọng và diện tích ................................................................ 144
4.3 Tính toán bền hệ khung cabin .......................................................................... 146
4.4 Tính chọn cáp .................................................................................................. 153
4.5 Tính chọn động cơ nâng .................................................................................. 154
4.6 Cấu tạo giếng thang .......................................................................................... 162
CHƯƠNG 5. LẮP ĐẶT, SỬ DỤNG VÀ BẢO DƯỠNG THANG MÁY ................ 167
5.1 Khái niệm chung .............................................................................................. 167
5.2.Trình tự lắp ráp các cụm của thang máy .......................................................... 168
3
PHẦN II .HỆ THỐNG THANG CUỐN ............................................................... - 185 -
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ THANG CUỐN ................................................ - 185 -
1. KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI THANG CUỐN ......................................... - 185 -
1.1. Khái niệm về thang cuốn ......................................................................... - 185 -
1,2. Phân loại thang cuốn ............................................................................... - 186 -
2. CÁU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA THANG CUỐN .......... - 186 -
2.1 Cấu tạo thang cuốn .......................................... Error! Bookmark not defined.
3. CẤU TẠO MỘT SỐ BỘ PHẬN CHỦ YẾU CỦA THANG CUỐN ............ - 190 -
3.1. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của cụm dẫn động tay vịn .................... - 190 -
3.2. Cấu tạo bậc thang và liên kết với xích kéo bậc thang ............................. - 192 -
3.3. Máy dẫn động .......................................................................................... - 194 -
4. LỰA CHỌN VÀ BỐ TRÍ THANG CUỐN ................................................... - 194 -
4.1. Lựa chọn thang cuốn ............................................................................... - 194 -
4.2. Giếng thang và các thông số hình học ..................................................... - 197 -
CHƯƠNG 2.TÍNH TOÁN CÁC THÔNG SỐ VÀ LỰA CHỌN ĐỘNG CƠ ....... - 200 -
2.1. Nguyên lý, yêu cầu thiết kế, đặc điểm, chế độ làm việc, đặc tính kĩ thuật của
thang cuốn....................................................................................................... - 200 -
2.2. Lựa chọn phương án thiết kế ................................................................... - 201 -
2.3 Tính toán động học ................................................................................... - 201 -
2.4 Chọn động cơ điện và phân phối tỉ số truyền ........................................... - 202 -
CHƯƠNG 3. LẮP ĐẶT, SỬ DỤNG,BẢO DƯỠNG, BẢO TRÌ THANG CUỐN
3.1. Lắp đặt thang cuốn ..................................................................................... - 203 -
2. QUẢN LÝ, SỬ DỤNG VÀ BẢO TRÌ THANG CUỐN ............................... - 205 -
2.1. Quản lý, sử dụng thang cuốn ....................................................................... - 205 -
2.4. Bảo trì thang cuốn ....................................................................................... - 206 -
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... - 207 -
4
PHẦN I. THANG MÁY
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CHUNG VỀ THANG MÁY
1.1 Tổng quan về thang máy
Hình 1.1a. Cấu tạo thang máy chở người loại có buồng máy
1.Máy dẫn động (bộ tời kéo) 2. Dây cáp. 3.Hộp điều khiển trên nóc cabin 4.Bản mã
ray đối trọng 5. Ray đối trọng 6. Hộp đựng dầu bôi trơn ray đối trọng 7. Ngàm dẫn
hướng đối trọng 8. Đối trọng 9. Cáp (xích) bù 9. Căng cáp (xích) bù . 10.Giảm chấn
đối trọng 11. Bảng vận hành (điều khiển) trong cabin 12. Bảng gọi tầng và tín hiệu
trước cửa tầng 13. Lỗ khóa cửa tầng 14. Giảm chấn cabin 15. Căng cáp bộ khống che
vượt tốc 16. Cáp bộ khống chế vượt tốc 17. Cửa tầng 18. Bản mã ray cabin 19. Bộ
chêm hãm an toàn cabin 20. Cabin 21. Cửa cabin 22. Khóa liên động 23. Cơ cấu đóng
mở cửa cabin (máy cửa) 24. Ngàm dẫn hướng cabin 25. Hộp đựng dầu bôi trơn ray
cabin 26. Ray cabin 27. Bộ khống chế vượt tốc 28. Tủ điều khiển
5
Hình 1.1b. Cấu tạo chung thang máy
Ngoài ra còn có các bộ phận khác: tấm chắn an toàn chân cửa cabin, tấm chắn
an toàn chân cửa tầng, hệ thống chiếu sáng, hệ thống điện thoại nội bộ, hệ thống giám
sát hoạt động của thang,...
1.1.1. Cấu tạo chung
Cấu tạo chung của thang máy điện chở người loại có buồng máy, được thể hiện
ở hình 1.1.
Thang máy có hai cơ cấu:
+ Cơ cấu dẫn động (nâng hạ) cabin còn gọi là máy dẫn động (bộ tời kéo);
+ Cơ cấu đóng mở cửa còn gọi là máy cửa;
+ Phần cơ khí (kết cấu thép) gồm: cụm cabin và cửa cabin, đối trọng, ray dẫn
hướng, ngàm dẫn hướng, hệ thống treo cabin - đối trọng, cửa tầng, thiết bị an
toàn cơ,...
+ Phần điện gồm: tủ điều khiển, hệ thống chiếu sáng, hệ thống tín hiệu, an toàn,...
và các hệ thống khác phục vụ cho vận hành an toàn và tiện ích cho người sử