TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC VOÕ TRÖÔØNG TOAÛN
KHOA Y
Bài Giảng
THỰC TẬP PHẪU THUẬT THỰC HÀNH
ĐƠN VỊ BIÊN SOẠN: KHOA Y
1. BS.CKI. Bùi Đình Xuyên
2. ThS.BS. Huỳnh Thanh Phong
3. BS.CKI. Nguyễn Xuân Đặng
LƯU HÀNH NỘI BỘ
Hậu Giang, 2020
MỤC LỤC
NGUYÊN TẮC, KỸ THUẬT VÔ TRÙNG CƠ BẢN
KỸ THUẬT RỬA TAY, MẶC ÁO, MANG GĂNG ....................................................... 1
SOẠN CUỘC MỔ ........................................................................................................... 5
DỤNG CỤ CƠ BẢN TRONG PHẪU THUẬT ............................................................... 9
CHỈ KHÂU TRONG PHẪU THUẬT–CÁCH BUỘC CHỈ, CẮT CHỈ
MỘT SỐ MŨI KHÂU CƠ BẢN TRONG PHẪU THUẬT ............................................ 21
THAO TÁC VÀ KỸ THUẬT CƠ BẢN TRONG PHẪU THUẬT ................................ 30
CHĂM SÓC VÀ XỬ TRÍ VẾT THƯƠNG PHẦM MỀM ............................................. 39
KỸ THUẬT KHÂU NỐI ỐNG TIÊU HÓA - HẬU MÔN NHÂN TẠO ....................... 43
NGUYÊN TẮC CHUNG VỀ KHÂU NỐI ỐNG TIÊU HÓA ........................................ 43
KHÂU NỐI RUỘT TẬN- TẬN .................................................................................... 46
KHÂU NỐI RUỘT TẬN - BÊN .................................................................................... 48
KỸ THUẬT MỞ KHÍ QUẢN ....................................................................................... 56
KỸ THUẬT BỘC LỘ TĨNH MẠCH ............................................................................. 62
KỸ THUẬT DẪN LƯU KHOANG MÀNG PHỔI KÍN ................................................ 64
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................................. 69
1
NGUYÊN TẮC, KỸ THUẬT VÔ TRÙNG CƠ BẢN
KỸ THUẬT RỬA TAY, MẶC ÁO, MANG GĂNG
MỤC TIÊU: Qua bài thực hành này sinh viên có khả năng:
1. Làm quen được với công việc ở khu phẫu thuật, phòng mổ.
2. Trình bày được 9 nguyên tắc vô trùng trong phẫu thuật.
3. Diễn giải được 5 kỹ thuật tiệt trùng cơ bản.
4. Thực hành được kỹ thuật rửa tay thường qui.
5. Diễn giải được 3 nguyên tắc rửa tay trước mổ.
6. Thực hành được thao tác rửa tay, mặc áo mổ, mang găng tay vô khuẩn.
I. NGUYÊN TẮC, KỸ THUẬT VÔ TRÙNG CƠ BẢN
Chín nguyên tắc vô trùng trong phẫu thuật:
- Thực hiện tối đa sự vô trùng hóa đối với nhân viên và bệnh nhân, kíp mổ, kíp vô cảm…
trong khu phẫu.
- Quần áo, dụng cụ đã dùng trong phòng mổ nào phải để riêng ở phòng đó, không được
đem qua lại.
- Những người có nhiệm vụ mới được vào phòng mổ.
- Bên trong phòng mổ phải giảm tối đa sự đi lại, cười, nói.
- Các phòng mổ phải cách ly: phòng mổ vô trùng, phòng mổ hữu trùng, phòng mổ phiên,
phòng mổ cấp cứu . . .
- Cuộc mổ phải được chuẩn bị kỹ kế hoạch để làm giảm tối đa thương tổn cho bệnh nhân.
- Vết mổ phải được cách ly với môi trường xung quanh.
- Trong một số trường hợp, nhất là cấp cứu, tính mạng bệnh nhân là quan trọng, các
nguyên tắc vô trùng có thể áp dụng tương đối, ưu tiên cho tính mạng bệnh nhân.
- Trong tất cả các trường hợp mổ, dù mổ nhiễm hay không nhiễm thì các nguyên tắc vô
trùng cũng phải đảm bảo.
II. KỸ THUẬT RỬA TAY, MẶC ÁO MỔ, MANG GĂNG TAY – CÁC BƯỚC
TIẾN HÀNH
2.1 Chuẩn bị:
- Cắt sạch móng tay.
- Cởi cất tư trang, mặc trang phục riêng khu phẫu.
- Đội mũ sạch trùm kín tóc.
- Mang khẩu trang có hiệu quả.
2.2 Nguyên tắc:
- Một chiều: từ đầu ngón tay dần đến khuỷu tay, 1/3 dưới cánh tay, không quay trở lại.
- Bàn tay luôn luôn cao hơn khuỷu tay.
- Tổng thời gian chà rửa tay 15 phút: trong đó 2/3 thời gian cho chà rửa 2 bàn tay.
2
2.3. Các bước rửa tay thường quy
2.4. Kỹ thuật rửa tay, mặc áo, mang găng trước mổ
2.4.1. Chà rửa tay với phương pháp 2 bàn chải:
Bước 1: Rửa sạch tay bằng nước đến 1/3 dưới cánh tay.
Bước 2: Rửa tay với xà bông đến 1/3 dưới cánh tay, rửa sạch lại với nước.
Bước 3: Lấy bàn chải thứ nhất và xà bông, chà kỷ bàn tay thứ nhất trong 5 phút, chú ý
đều khắp bàn tay, kẽ ngón, đầu ngón, nếp chỉ tay, ô mô cái, ngón I, ngón II. Chú ý bàn
tay luôn cao hơn khủyu tay.
Bước 4: Chà đến cổ tay, cẳng tay, khuỷu tay và 1/3 dưới cánh tay theo nguyên tắc 1
chiều trong khoảng 2 phút. Bỏ bàn chải thứ nhất.
3
Bước 5: Lấy tiếp bàn chải thứ hai, chà bàn tay còn lại như trình tự tay thứ nhất.
Bước 6: Xả nước rửa sạch xà bông, chú ý bàn tay luôn cao hơn khuỷu tay.
2.4.2 Chà rửa tay với phương pháp 1 bàn chải:
Trình tự như phương pháp hai bàn chải nhưng thực hiện theo nguyên tắc đối xứng và một
chiều, bàn tay luôn cao hơn khuỷu tay.
2.4.3. Sấy hoặc lau khô tay với khăn vô khuẩn:
- Nếu là khăn nhỏ: Mỗi tay cho một mặt khăn theo nguyên tắc một chiều.
- Nếu là khăn lớn: Mỗi tay cho một đầu khăn theo nguyên tắc một chiều.
2.4.4. Mặc áo mổ
Theo nguyên tắc chỉ được tiếp xúc với mặt trong của áo khi chưa mang găng. Có
thể tự mặc với người phụ ngoài cột áo, hoặc người phụ mổ mặc hộ.